رۋحانيات • 04 ءساۋىر, 2019

ساققۇلاق بي كەسەنەسى

1480 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

ءيسى قازاققا ەسىمى ءمالىم ساققۇلاق بي 1800 جىلى ەرەيمەننىڭ ەتەگىندە جارىق دۇنيە ەسىگىن اشقان. ايگىلى بوگەنباي باتىردىڭ شوبەرەسى. 12-13 جاسىندا دالا دانىشپانى – باپان ءبيدىڭ قاسىنا ەرگەن, شەشەندىك سوزدەرىن بويىنا سىڭىرگەن.

ساققۇلاق بي كەسەنەسى
تۋمىسىنان ايرىقشا تالانتتى ساققۇلاق بي 15 جاسىندا داۋعا ارالاسىپ, ءادىل بي­لىك ايتىپ, تورەلىك ەتكەن. سول زامانداعى قيساپسىز دۇنيە­دەن, رۋحاني مول مۇرادان كەيىن­گىگە قالعانى جۇقاناسى عانا. ءما­سەلەن, ساققۇلاق ءبيدىڭ شو­قان­عا بەرگەن باتاسى, «اقىل», «ءتورت نارسەدەن قاشىق قىل», «بۇل دا ءبىر عالىمنىڭ ءبىرى ەدى-اۋ», «شىڭعىسقا كوڭىل ايتۋى», «عىلىم», «بايدالى بي­گە ايتقانى», «مۇسانىڭ اجالىن­دا ايتقانى» ءتارىزدى ءماندى دە مايەك­تى سوزدەرى ساقتالىپ قال­عان. شەشەن سوزىندە تەرەڭ فيلو­سوفيالىق وي, ءبىلىم, ومىرگە دەگەن قۇشتارلىق, ەلدىك پەن ەرلىكتى كوكسەۋ جاتىر. 
ءوزىنىڭ ەل بىرلىگىن ساقتاۋ, كەيىنگى ۇرپاقتى عانا ەمەس, زامان­داستارىن دا ادىلدىككە, ادال­دىق­قا, ارلىلىققا تاربيەلەۋ با­عىتىندا ايرىقشا ەڭبەك ەتكەن ساققۇلاق بي 1888 جىلى ومىردەن وزادى. شاڭىراعىندا جەتى ۇل دۇنيەگە كەلگەن. ولاردىڭ ىشىندە اكە جولىن قۋعانى نۇرالى مەن ەرالى ەسىمدى بالالارى. 
سايىن ساحارا توسىندە ادىلدىك تۋىن جەلبىرەتكەن, قارا قىلدى قاق جارعان جارىقتىق ساققۇلاق ءبيدىڭ كەسەنەسى شيكى كىرپىشتەن سالىنعان, سەگىز قىرلى كۇمبەز پىشىندە. سەگىز بۇرىشتىڭ وڭ­تۇس­تىك باتىس جاعىندا تومەن­گى ەكى قاتاردىڭ كىرپىشى ءسال-ءپال بۇزىلعان ەكەن, قالعان قابىرعالارى تۇتاس ساقتالعان. ۇرپاقتارىنىڭ اتى جازىلعان ەسكى تاستىڭ جانىنداعى قابىر­عانىڭ تۇسىندا ساققۇلاق ءبيدىڭ ءوزىنىڭ جانە ەكى ۇلىنىڭ اتتارى تاڭبالانىپ, قابىر ۇستىنە ەسكەرتكىش ورناتىلعان. 
ءار بەلەسى كونە تاريحقا بوگىپ جاتقان ەجەلگى ەرەيمەندەگى ەل­دىڭ كەشەگى وتكەن كۇنىن, ونىڭ جاقسىسى مەن جايساڭىنىڭ ىزگى مۇراتىن ايعاقتايتىن كونە كە­سەنە قازىرگى كۇنى دە وكپەك جو­لاۋشىعا وي سالىپ, قياننان كوز­گە تۇسەدى. 

اقمولا وبلىسى,
ەرەيمەنتاۋ اۋدانى
سوڭعى جاڭالىقتار