ەڭبەك ينسپەكتورلارىنىڭ قاۋقارى قانداي؟
سەنبى, 18 اقپان 2012 7:48
كەشە پرەزيدەنت جانىنداعى ادام قۇقىقتارى جونىندەگى كوميسسيانىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسى ءوتتى. وندا ساعىنبەك تۇرسىنوۆتىڭ توراعالىعىمەن رەسپۋبليكا ۇيىمدارىنداعى ەڭبەكتى قورعاۋ مەن حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ تۋرالى زاڭنامانىڭ ساقتالۋىنىڭ جاي-كۇيى قارالدى. العاشقى ءماسەلە بويىنشا ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى ب.نۇرىمبەتوۆ بايانداما جاسادى. ونىڭ بىرجاقتى جاساعان بايانداماسىنا وراي وتكىر سۇراقتار دا قويىلماي قالمادى. ماسەلەن, رەسپۋبليكا بويىنشا مەملەكەتتىك ەڭبەك ينسپەكتورلارى قانشا ادام؟ ولار جاڭاوزەندە قانداي ءرول اتقاردى؟ جەتى اي بويىنا ەكى تاراپ كەلىسە الماعاندا وسى ينسپەكتورلاردىڭ ءۇنى ەستىلدى مە؟ دەگەن سەكىلدى سۇراق بەرىلدى.
سەنبى, 18 اقپان 2012 7:48
كەشە پرەزيدەنت جانىنداعى ادام قۇقىقتارى جونىندەگى كوميسسيانىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسى ءوتتى. وندا ساعىنبەك تۇرسىنوۆتىڭ توراعالىعىمەن رەسپۋبليكا ۇيىمدارىنداعى ەڭبەكتى قورعاۋ مەن حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ تۋرالى زاڭنامانىڭ ساقتالۋىنىڭ جاي-كۇيى قارالدى. العاشقى ءماسەلە بويىنشا ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى ب.نۇرىمبەتوۆ بايانداما جاسادى. ونىڭ بىرجاقتى جاساعان بايانداماسىنا وراي وتكىر سۇراقتار دا قويىلماي قالمادى. ماسەلەن, رەسپۋبليكا بويىنشا مەملەكەتتىك ەڭبەك ينسپەكتورلارى قانشا ادام؟ ولار جاڭاوزەندە قانداي ءرول اتقاردى؟ جەتى اي بويىنا ەكى تاراپ كەلىسە الماعاندا وسى ينسپەكتورلاردىڭ ءۇنى ەستىلدى مە؟ دەگەن سەكىلدى سۇراق بەرىلدى.
بۇعان ۆيتسە-مينيستر ءبىزدىڭ ەلىمىزدە قازىرگى كۇنى ەڭبەك ينسپەكتورلارىنىڭ سانى 311 ادام عانا, سوندىقتان مۇنىڭ تاپشى ەكەندىگىن ۇنەمى ايتىپ جۇرگەندىگىن, جاڭاوزەندەگى ماسەلە ەڭبەك داۋىنان باستالعاندىعىن, ەرەۋىل باستالماس بۇرىن ولار باس پروكۋراتۋرا وكىلدەرىمەن سول جەرگە بارىپ كەزدەسۋ وتكىزگەندىگىن, اتىراۋ, باتىس قازاقستان وبلىستارىنىڭ مەملەكەتتىك ەڭبەك ينسپەكتورلارىنىڭ ءبارىن سول جاققا ىسساپارعا جولداپ, ەڭبەك شارتتارىن ءتۇسىندىرۋ بويىنشا ءبىراز جۇمىستار اتقارىلعاندىعىن, سونىڭ ىشىندە جۇمىسشىلار قىزمەتتەن بوساي باستاعاندا ەڭبەك ينسپەكتورلارى مۇنىڭ زاڭدى, زاڭسىزدىعىنا تەكسەرۋلەر وتكىزگەندىگىن, ءسويتىپ سول كەزدە ەڭبەك ينسپەكتورلارى وزدەرىنە جۇكتەلگەن مىندەتتى تولىعىمەن اتقارعاندىعىن ايتىپ اقتالدى. بىراق وتىرىسقا قاتىسۋشىلار ەڭبەك ماسەلەلەرىنە بايلانىستى قوردالانىپ قالعان ساۋالدارعا جاۋاپ ىزدەپ, ۆيتسە-ءمينيستردىڭ سويلەگەن ءسوزىنىڭ قورىتىندىلارى بويىنشا جان-جاقتى پىكىر الماستى.
مەملەكەتتىك ەڭبەك ينسپەكتورلارى وتكەن جىلى ۇيىمدارعا 17 505 تەكسەرۋ جۇرگىزگەن, سولاردىڭ ناتيجەسىندە 57 880 زاڭ بۇزۋشىلىق انىقتالىپ, سونىڭ ءىشىندە تارقاتىپ ايتساق, ەڭبەك قاتىناستارى ماسەلەلەرى بويىنشا – 33 665, ەڭبەك قاۋىپسىزدىگى مەن قورعاۋ بويىنشا – 23 343, حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ بويىنشا – 872 كەلەڭسىزدىك ورناعان. وكىنىشتى جاعدايلارعا دا سوقتىرعان 2024 باقىتسىزدىق وقيعالارى ورىن الىپ, ودان 2247 ادام زارداپ شەككەن, بۇل 2010 جىلعا قاراعاندا 3,1 پايىزعا كوپ دەگەن ءسوز.
قىزمەتكەرلەرگە جالاقىنى ۋاقتىلى تولەمەۋ دە قيىندىق تۋعىزۋدا, ويتكەنى بۇل رەسپۋبليكا وڭىرلەرىندەگى ەڭبەك جانجالدارىنىڭ تۋىنا سەبەپ بولىپ تابىلادى. ماسەلەن, وتكەن جىلى رەسپۋبليكا بويىنشا 16 ەڭبەك جانجالى كوتەرىلدى. دەگەنمەن دە 2011 جىلعى 1 قاڭتارعا جالاقى بويىنشا بەرەشەكتىڭ جالپى سوماسى رەسپۋبليكا بويىنشا 3,2 ملرد. تەڭگەنى قۇراسا, ول 2012 جىلعى 1 قاڭتاردا بۇل كورسەتكىش 1,4 ملرد. تەڭگەگە دەيىن تومەندەگەن.
كۇن ءتارتىبىنىڭ ەكىنشى ماسەلەسى بويىنشا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ورالمانداردىڭ, ازاماتتىعى جوق ادامداردىڭ جانە بوسقىنداردىڭ قۇقىقتارىنىڭ احۋالى تۋرالى» ارنايى بايانداماسىنىڭ جوباسى تانىستىرىلدى. ءسوز سويلەگەندەر ەتنيكالىق قازاقتاردى تاريحي وتانىنا كوشىرۋ ەلىمىزدىڭ كوشى-قون ساياساتىنىڭ باستى باسىمدىقتارىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلاتىنىن اتاپ ءوتتى.
ءۇشىنشى ماسەلە بويىنشا ادام قۇقىقتارى جونىندەگى كوميسسيانىڭ حاتشىسى تاستەمىر ابىشەۆ ءسوز سويلەپ, وتىرىسقا قاتىسۋشىلاردى كوميسسيانىڭ 2011 جىلعى جۇمىسى تۋرالى جانە ونىڭ 2012 جىلعا ارنالعان جۇمىس جوسپارى تۋرالى حاباردار ەتتى. كوميسسيانىڭ ۇسىنىمدارى مەملەكەت باسشىسىنىڭ نازارىنا جەتكىزىلىپ, پارلامەنت پەن ۇكىمەتكە جانە باسقا دا مەملەكەتتىك ورگاندارعا جىبەرىلەتىن بولادى.
الەكساندر تاسبولاتوۆ.