قازىر اكىمدىك كىشى اينالما جولىنىڭ قۇرىلىسىمەن اينالىسۋدا, ال ۇكىمەت – قالا سىرتىنداعى ۇلكەن الماتى اينالما اۆتوجولىنىڭ (باكاد) قۇرىلىسىن قولعا الۋدا. «بيىل مامىردا باكاد قۇرىلىسى باستالادى. بۇل اسا ءىرى جوبا, مينيسترلىكتىڭ ءىرى كولىكتىك جوباسى. ول اينالما جولى قالا كوشەلەرىندەگى اۆتوكولىكتى ورتا ەسەپپەن 12-15 پايىزعا ازايتادى. قازىر قالادا كۇنىنە 850 مىڭ اۆتوكولىك جۇرەدى, ءبىر باكاد ەسەبىنەن ترافيكتى 100 مىڭعا قىسقارتۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. بۇل قازىر رايىمبەك پەن رىسقۇلوۆپەن جۇرەتىن ۇلكەن جۇك كولىكتەرىنە دە قاتىستى, ولار باكاد-پەن جۇرەتىن بولادى. يا, باكاد اقىلى بولادى», – دەپ اتاپ ءوتتى اۋكەنوۆ.
كىشى كولىكتىك اينالما جولى ەسەبىنەن قالاعا تۇسەتىن سالماقتى 12% ازايتۋ كوزدەلگەن. قازىر الماتىدا ونداعان جولايرىقتار سالىنعان, باكاد پەن كىشى اينالمانى بايلانىستىراتىن ءتورت راديالدى باعىت تۇسەتىن بولادى. اۋكەنوۆتىڭ ايتۋىنشا, الماتىداعى كولىك رەفورماسىنىڭ ناتيجەسى رەتىندە قالاعى كىرۋ اقىلى بولۋى ءتيىس. «بۇكىل الەمدە بارلىق كولىكتىك رەفورمالاردىڭ اقىرعى ناتيجەسى قاشان دا قالا كىرۋدى اقىلى ەتۋمەن تىنادى. بارلىق قالالاردا – دۋباي, بارسەلونا, پاريج, لوندون, مادريد بولسىن – ءبارى وسىعان تىرەلىپ وتىر. قالاعا كولىكپەن كىرۋدى شەكتەۋ ماسەلەسى. ودان باسقا ەشقانداي جۇيەلى شەشىمدى ەشكىم ءالى تابا المادى. الماتىعا كىرۋ اقىلى بولا ما؟ مەنىڭشە, ءبىز دە ءتۇپتىڭ تۇبىندە وسىعان كەلەمىز. بۇل قالاداعى كولىكتى تاعى 30% ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ماڭىزدى شارا. الماتى دەگەنىمىز – 850 مىڭ اۆتوكولىك. ونىڭ 550 مىڭى الماتىدا تىركەلسە, قالعانى كۇن سايىن قالاعا سىرتتان كىرىپ-شىعاتىن كولىك. قازىرگى مىندەت – جول ايرىقتارىن سالۋ مەن جولداردى ۇزارتۋ. ۇكىمەتتەن قولداۋ تاپتىق, بولىنگەن قاراجاتتىڭ بەلگىلى ءبىر بولىگى جەر تەلىمدەرىن ساتىپ الۋعا جۇمسالۋدا. الداعى ەكى-ءۇش جىلدا ءبىز قالاعا تۇسەتىن كولىكتىڭ سالماعىن كەمىندە 30%-عا ازايتۋ ماسەلەسىن شەشەمىز», – دەپ قوستى ول.
بۇعان دەيىن الماتى قالاسى جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوموبيل جولدارى باسقارماسىنداعىلار بۇل جونىندە ناقتى تاپسىرما بولماعاندىقتان, مەگاپوليسكە كىرۋ جاقىن ارادا اقىلى بولا قويمايتىنىن ايتىپ كەلگەن ەدى. دەگەنمەن, يدەيانىڭ ءوزى بيلىك وكىلدەرىنە ۇنايتىنى 2018 جىلدىڭ سوڭىندا بەلگىلى بولعان. ولار بۇل ۇستانىمىن «حالىقارالىق تاجىريبەگە نەگىزدەلگەن مۇنداي ءتاسىل, كولىك اعىنىن رەتتەپ, جەكە كولىكتەن تۇسۋگە سەپتىگىن تيگىزەدى» دەپ ءتۇسىندىرىپ كەلگەن. وسىعان دەيىن الماتى قالاسىنىڭ اكىمى باۋىرجان بايبەكتىڭ ايتۋىنشا, الماتىعا اقىلى كىرۋ بولادى. الماتى ىشكى ىستەر دەپارتامەنتىندە وڭتۇستىك استانادا 543 554 كولىك قۇرالى سانالىپ وتىر. جىلىنا قالاعا 200 مىڭداي كولىك كىرەدى دەپ انىقتالىپ وتىر. ايتا كەتەر جايت, الماتىعا كىرەر جولدى اقىلى ەتۋ تۋرالى يدەيانىڭ تۋىنداعانىنا بىرنەشە جىل بولعان. سوڭعى ۇسىنىستاردىڭ ءبىرى ءال-فارابي, دوستىق, رىسقۇلوۆ جانە ساين كوشەلەرىنىڭ بويىمەن وتكەن كولىكتەردەن مالىمەت وقيتىن اركالار ورناتۋ بولاتىن. الايدا بۇل جوبا تالقىلاۋدان ءارى اسقان جوق ەدى. ۇسىنىستىڭ قولداۋعا يە بولا سالىسىمەن جۇزەگە اساتىنى بۇگىن بەلگىلى بولىپ وتىر.
كىرى بەرىس جولداردى اقىلى جولعا اينالدىرۋ ماسەلەسى نۇر-سۇلتان قالاسى ءۇشىن دە وزەكتى.
اكىمدىكتەگىلەر دايىنداپ جاتقان جوباسىن 2019 جىلدان باستاپ جۇزەگە اسىرۋدى جوسپارلاپ وتىر. جوبا جۇزەگە اسسا, جۇمىسقا باراتىن تاڭعى جانە قايتاتىن كەشكى ۋاقىتتا قورعالجىڭ تاس جولى مەن قوسشى سەلوسى, قاراعاندى, پاۆلودار, قوستاناي, كوكشەتاۋ باعىتتارى بويىنشا قالاعا كىرەتىن اۆتوكولىك جۇرگىزۋشىلەرى اقى تولەيتىن بولادى. كىرۋ اقىسىنىڭ قانشا بولاتىنى بەلگىسىز, جوبانى جەتىلدىرىپ جاتقان شەنەۋنىكتەر ءالى ەسەپتەمەگەن. قازاقستانداعى ادام قۇقىقتارى جونىندەگى حالىقارالىق بيۋرو ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى د.دجيۆاگونىڭ بۇل جوبانى «ادام قۇقىن بۇزۋعا جاسالعان جوبا» دەگەن سىنىنا نۇر-سۇلتان قالاسى اكىمدىگىنىڭ وكىلدەرى «اقىلى كىرۋدى ەنگىزگەننەن ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن ەركىندىكتەرى بۇزىلمايدى» دەپ جاۋاپ بەردى.
بۇل جوبانى ازىرلەگەن كەزدە لوندون, ستوكگولم, سينگاپۋر, بولونيا, ميلان سەكىلدى الەمدەگى ءىرى قالالاردىڭ ءىس – تاجىريبەسىنىڭ الىنعانىن ايتتى.
گۇلبارشىن ساباەۆا,
«ەqemen Qazaqstan»
الماتى
