الدىمەن وسى رەيتينگتە وزىق شىققان باسقا قالالارعا دا توقتالىپ وتەيىك. سونىمەن, ناۋرىز ايىنىڭ باسىندا الەم نازارىن اۋدارعان قارجى ورتالىقتارىنىڭ جاھاندىق رەيتينگىندە (GFCI) نيۋ-يورك كوش باستادى. نيۋ-يورك – اقش-تىڭ جانە دۇنيە ءجۇزىنىڭ ەڭ ماڭىزدى ەكونوميكالىق ورتالىقتارىنىڭ ءبىرى. بۇل شاھاردا شتاب-پاتەرلەرى ورنالاسقان ۇزدىك ينۆەستور بانكتەردىڭ جانە باسقارۋشى كومپانيالاردىڭ اراسىندا Citigroup, J.P. Morgan Chase & Co., American International Group, Goldman Sachs Group, Morgan Stanley, Merrill Lynch جانە باسقالارى بار.
ەكىنشى ورىن لوندونعا بۇيىرسا, ۇزدىك ۇشتىكتى گونكونگ تۇيىندەپ وتىر. ازيا جولبارىسى سينگاپۋر ءتورتىنشى ورىندا تۇراقتادى. شانحاي بۇرناعى جىلدارداعىداي بۇل جولى دا قارسىلاسى توكيونى شاڭ قاپتىرىپ, يندەكستە بەسىنشى ورىنعا جايعاستى. تسيۋريح, بەيجىڭ, فرانكفۋرت شاھارلارى العاشقى وندىققا ەندى.
ەلوردامىز 80-نەن استام ءىرى قالانىڭ ىشىندە 51-ورىننان كورىندى. باس قالانىڭ بۇلاي ورلەۋىنە الەمنىڭ قارجىلىق كارتاسىندا «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىنىڭ پايدا بولۋى ەرەكشە ىقپال ەتتى دەۋگە بولادى. «استانا» حقو جۇمىسىن باستاعاننان بەرگى ارالىقتا 37 پوزيتسياعا كوتەرىلگەنى وسىنى ايعاقتايدى. تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىگى, استانا شىعىس ەۋروپا مەن ورتالىق ازيا ايماعى بويىنشا رەيتينگتە كوش باستاپ تۇر.
Z/Yen رەسپوندەنتتەرى الداعى ەكى-ءۇش جىلدا ماڭىزدىلىعى ارتا تۇسۋگە ءتيىس 15 قارجى ورتالىعىن دا اتاعان بولاتىن. بۇل تىزىمگە تاعى دا نۇر-سۇلتان ەنىپتى.
جالپى, يندەكستىڭ نەگىزىن لوندوننىڭ ۇزدىك ساراپتامالىق ورتالىعى سانالاتىن Z/Yen Group Limited قالاعانىن ايتا كەتەيىك. 2016 جىلدان باستاپ يندەكستى انىقتاۋعا شىعىستاعى كورشىمىزدىڭ China Development Institute ساراپتامالىق ورتالىعى دا اتسالىسا باستادى. GFCI جىلىنا ەكى رەت ناۋرىزدا جانە قىركۇيەكتە جاريالانىپ وتىرادى. الەمدىك قارجى ورتالىقتارى اراسىندا ۇزدىكتەردى انىقتاۋ بارىسىندا «ىسكەرلىك ورتا», «قارجى سەكتورىن دامىتۋ», «ينفراقۇرىلىم فاكتورلارى», «ادامي كاپيتال», «حالىقارالىق بەدەل» سىندى 130-دان استام كورسەتكىش ەسەپكە الىنىپ, قارجى نارىقتارىندا اۋقىمدى ساۋالداما جۇرگىزىلەدى. ون جىلدان بەرى جاريالانىپ كەلگەن بۇل رەيتينگ ورتالىقتارعا ادىلەتتى باعا بەرۋدىڭ ناتيجەسىندە الەمدىك قارجى ارەناسىندا ەرەكشە بەدەلگە يە.
– Z/Yen ورتالىعىنىڭ تاۋەلسىز ساراپشىلارى «استانا» حقو ءبىر جىل بۇرىن عانا ىسكە قوسىلعانىن ەسكەرە وتىرىپ, ونىڭ ەرەكشە قارقىنمەن دامىپ كەلە جاتقانىنا تاڭدانىسىن ءبىلدىردى. ءبىر جىل ىشىندە احقو الاڭىنا اقش, بىرىككەن اراب امىرلىكتەرى, سينگاپۋر, گەرمانيا, فرانتسيا جانە وزگە دە ەلدەردەن ءجۇز كومپانيا تىركەلىپ ۇلگەردى, – دەيدى قارجى ورتالىعىنىڭ باس ەكونوميسى باۋىرجان بەكتەمىروۆ.
ەلوردانىڭ رەيتينگتە جوعارىلاي تۇسۋىنە ىقپال ەتكەن فاكتورلارعا توقتالار بولساق, احقو يسلام قارجىسى, «جاسىل قارجى» سىندى ءتۇرلى باعىتتاردى دامىتۋعا باسىمدىق بەرۋى باستى ارتىقشىلىقتارىنىڭ ءبىرى دەۋگە بولادى. وسى ارقىلى ورتالىق حالىقارالىق دەڭگەيدەگى ۇزدىك قارجى الاڭىنا اينالۋدى كوزدەيدى. بۇل ماقسات جولىندا بىرقاتار جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزىپ ۇلگەردى. ماسەلەن, يسلام قارجىسى سالاسىنا قولداۋ بىلدىرۋىنە وراي حالىقارالىق بەدەلى زور Global Islamic Finance Awards-تىڭ يسلام قارجىسى ساياساتىن قۇرعانى جانە ادامي كاپيتالدىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسقانى ءۇشىن بەرىلەتىن ماراپاتتارىنا يە بولدى.
قارجى تەحنولوگيالارىنا دا ەرەكشە دەن قويعان احقو eJustice اتتى سوت تورەلىگىنىڭ ەلەكتروندى جۇيەسىن جانە ەلەكتروندى رەزيدەنتتىكتى ىسكە قوسقان. بۇل ينۆەستورلارعا تسيفرلى تەحنولوگيالاردىڭ كومەگىمەن ۋاقىت پەن قارجى ۇنەمدەۋگە جانە قاعازباستىلىقتان ارىلۋعا كومەكتەسەدى. جاسىل قارجى ورتالىعى دا احقو-نىڭ ماڭىزدى باستامالارىنىڭ ءبىرى. وسى باعىتتا ورتالىق كەمىندە 500 مىڭ دوللار كولەمىندە جاسىل وبليگاتسيالار شىعارۋدى كوزدەيتىن جوبالارعا جان-جاقتى قولداۋ كورسەتۋگە ءازىر.
«استانا» حقو-نىڭ وزگە دە ارتىقشىلىقتارىنا نازار اۋدارعان «The Z/Yen Group» كومپانياسىنىڭ ديرەكتورى مارك يەندل قازاقستاندىق باق وكىلدەرىنە بەرگەن سۇحباتتارىنىڭ بىرىندە احقو-نىڭ ءار قادامىنا وڭ باعا بەرىپ, كەلەشەكتە الەمدىك دەڭگەيدەگى قارجى ورتالىعىنا اينالاتىنىنا سەنىم بىلدىرگەنىن ايتا كەتۋ كەرەك.
ارنۇر اسقار,
«Egemen Qazaqstan»
