ەگىس القابىن ساقتاندىرۋ كولەمى از
جالپى وتىرىستا قارالعان العاشقى ماسەلە تىكەلەي اۋىل, اۋىلدىقتاردىڭ تىرشىلىگىنە, ءال-اۋقاتىنا قاتىستى بولعاندىقتان, ءماجىلىس توراعاسى ن.نىعماتۋلين ءا دەگەننەن «اۋىل – ەل بەسىگى» ارنايى جوباسىن ازىرلەۋ مەن ەنگىزۋ مەرزىمىنىڭ ساقتالماي وتىرعاندىعىنا نازار اۋداردى.
ەلباسى الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى شەشۋگە باعىتتالعان «اۋىل – ەل بەسىگى» ارنايى جوباسىن ازىرلەۋدى تاپسىرعان بولاتىن. الايدا, جالپى وتىرىستا ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ وكىلدەرى اتاپ وتكەندەي, اتالعان جوبا تاياۋ ۋاقىتتا بەكىتىلمەك. وسىعان وراي ءماجىلىس توراعاسى: – نەگە كەشىكتىرىلىپ جاتىر؟ ءۇش جىلدىق بيۋدجەت بەكىتىلدى, اقشا ءبولىندى. ال سىزدەر ءالى باعدارلامانى كەلىسە الماي وتىرسىزدار. باعدارلاما بولماسا – بولىنگەن اقشا دا يگەرىلمەيدى. بۇل جاعداي جاۋاپسىزدىقتان تۋىنداپ وتىر, – دەدى ۇلتتىق ەكونوميكا ۆيتسە-مينيسترىنە.
سونداي-اق پالاتا توراعاسى اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترىن دە وسى باعدارلامانى ۇيلەستىرۋگە شاقىرىپ, ينفراقۇرىلىمنىڭ دامۋى – اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىنىڭ باستى فاكتورى ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى.
جالپى, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە اگروونەركاسىپتىك كەشەندى رەتتەۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى بويىنشا بايانداما جاساعان اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ساپارحان وماروۆتىڭ ايتۋىنشا, قارجىلاندىرۋدىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن زاڭ جوباسى اياسىندا قولدانىستاعى قارجى قۇرالدارىن جەتىلدىرۋ جانە جاڭالارىن ەنگىزۋ كوزدەلگەن.
– ايتالىق, اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى ساقتاندىرۋ جۇيەسى تۇبەگەيلى وزگەرەتىن بولادى: مىندەتتى ساقتاندىرۋدان ەرىكتى ساقتاندىرۋعا, ساقتاندىرۋ تولەمدەرىن سۋبسيديالاۋدان ساقتاندىرۋ سىياقىلارىن سۋبسيديالاۋعا كوشۋ جۇزەگە اسىرىلادى.
ساقتاندىرۋدىڭ قولدانىستاعى مەحانيزمى سالادا تاۋەكەلدەردى باسقارۋدىڭ ءتيىستى دەڭگەيىن قامتاماسىز ەتپەيدى دەپ ايتۋعا بولادى. ەگىس الاڭدارىنىڭ جارتىسى دا ساقتاندىرۋمەن قامتىلمايدى, 2018 جىلى بار-جوعى 43 پايىزى عانا ساقتاندىرىلدى. ساقتاندىرۋدىڭ 70 پايىزىن ءوزارا ساقتاندىرۋ قوعامدارى جابادى, – دەدى س.وماروۆ.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, ساقتاندىرۋ ۇيىمدارىن ءتيىستى باقىلاۋدىڭ جوقتىعى تاريفتەردى بەلگىلەۋ, ساقتاندىرۋ سىياقىلارىن جيناۋ, ساقتاندىرۋ تولەمدەرىن تولەۋ بولىگىندە زاڭنامانى بۇزۋعا اكەلەدى. سوندىقتان دا مىندەتتى ساقتاندىرۋدىڭ كەلەڭسىز تاجىريبەسى ەسكەرىلە كەلە, ەرىكتى ساقتاندىرۋعا كوشۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانعان.
بايانداماشى نەسيەلىك سەرىكتەستىكتەر جۇيەسىن قايتا قاراۋ كوزدەلىپ وتىرعاندىعىن دا اتاپ ءوتتى.
– بۇگىنگى كۇنى بارلىق نەسيەلىك سەرىكتەستىكتەر ءبىر عانا قارجى كوزىنە, بيۋدجەتكە تاۋەلدى بولىپ وتىر, قارجىلاندىرۋدىڭ وزگە كوزدەرىن تارتۋ مۇمكىندىگى جوق, شىندىعىندا نەسيەلىك سەرىكتەستىكتەر قازىر تىعىرىققا تىرەلدى. ەگەر شارا قولدانباسا, سەرىكتەستىكتەر توقىراۋعا ۇشىرايدى, – دەدى اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى.
زاڭ جوباسى فيتوسانيتاريالىق جانە ۆەتەرينارلىق قاۋىپسىزدىك, ۆەتەريناريا, اكىمشىلىك كەدەرگىلەردى جويۋ, اگرارلىق عىلىمدى دامىتۋ, ونىڭ ىشىندە عىلىم مەن ءبىلىمدى بيزنەستىڭ قاجەتتىلىگىنە سايكەستەندىرە وتىرىپ, وسى سالانى رەفورمالاۋدى جانە تەحنولوگيالار ترانسفەرتىن قولعا الۋ ماسەلەلەرىن قاراستىرادى.
– ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى ماماندىقتارى بويىنشا ءبىلىم بەرۋ گرانتتارىنىڭ كولەمىن قالىپتاستىرۋ جونىندەگى فۋنكتسيالارىن اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنە بەرۋ كوزدەلەدى, سونداي-اق اگرارلىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ بىتىرۋشىلەرى ءۇشىن اۋىلدى جەرلەردە مىندەتتى تۇردە جۇمىسپەن وتەۋ (كەمىندە 3 جىل) تالابى ەنگىزىلەدى, – دەدى س.وماروۆ.
زاڭ جوباسى دەپۋتاتتاردىڭ قولداۋىنا يە بولدى.
بەدەلدى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ قادامى
ال «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى م.لومونوسوۆ اتىنداعى ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قازاقستاندىق فيليالىنىڭ جۇمىس ىستەۋى تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭىنىڭ جوباسى بويىنشا بايانداما جاساعان ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى كۇلاش ءشامشيدينوۆا قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ 2000 جىلى م.لومونوسوۆ اتىنداعى ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قازاقستانداعى فيليالىن اشۋ جونىندە باستاما كوتەرگەندىگىن اتاپ ءوتتى.
سول جىلى 9 قازاندا رەسەي پرەزيدەنتى ۆ.ءپۋتيننىڭ قازاقستانعا جاساعان ساپارى كەزىندە فيليالدىڭ قۇرىلۋى تۋرالى حاتتاماعا قول قويىلعان. بۇل قۇرىلىم وسى ۋاقىتقا دەيىن ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بازاسىندا قىزمەت ەتۋدە.
– قازاقستاندىق فيليالدىڭ قىزمەتىن ودان ءارى زاڭنامالىق تۇرعىدا بەكىتۋ ماقساتىندا 2017 جىلعى 9 قاراشادا چەليابى قالاسىندا وتكەن قازاقستان مەن رەسەي اراسىنداعى ءحىV وڭىرارالىق ىنتىماقتاستىق فورۋمى اياسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىندا م.ۆ.لومونوسوۆ اتىنداعى ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قازاقستاندىق فيليالىنىڭ جۇمىس ىستەۋى تۋرالى كەلىسىمگە قول قويىلدى. وسى كەلىسىم فيليالدىڭ جۇمىس ىستەۋىن رەتتەيدى, – دەدى ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى.
ونىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, فيليالدا وقىتۋ ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ وقۋ باعدارلامالارى نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىلادى. سونىمەن بىرگە كەلىسىمدە قازاقستاننىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىندا كوزدەلگەن كولەمدە قازاقستان تاريحى مەن قازاق ءتىلىن مىندەتتى تۇردە وقىتۋ قاراستىرىلعان. بۇدان باسقا, وقۋ جوسپارلارىندا قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ ەرەكشەلىكتەرى ەسكەرىلەدى. 1 جانە 2 كۋرستاردا قازاقستاندى جاڭعىرتۋدىڭ وزەكتى پروبلەمالارى تۋرالى الەۋمەتتىك-گۋمانيتارلىق پاندەر تسيكلى وقىتىلادى.
فيليالدىڭ جىل سايىنعى قابىلداۋ جوسپارى 125 ستۋدەنت جانە 40 ماگيسترانتتى قۇرايدى جانە قازىر 605 ستۋدەنت ءبىلىم الۋدا.
جالپى, وتكەن 14 جىل ىشىندە اتالعان فيليالدا 1725 مامان دايارلانعان. مونيتورينگ ناتيجەلەرى بويىنشا سوڭعى 5 جىلدا 93 پايىزى قازاقستاندا جۇمىسقا ورنالاسقان نەمەسە وقۋىن جالعاستىرۋدا.
مۇنداي تابىستى كورسەتكىشتەر دەپۋتاتتاردىڭ دا كوڭىلىنەن شىعىپ, زاڭ جوباسى ماقۇلداندى.
سەرىك ابدىبەك,
«Egemen Qazaqstan»
