وسىنشا قاراجاتقا قول جەتكىزگەن ءسۇت فەرمالارى مال باسىن كەمىندە 100 باسقا دەيىن كوبەيتىپ, ءتۇرلى تەحنيكا, جانار-جاعارماي, جەمشوپ ساتىپ الا الادى. شارۋاشىلىق بازاسىن كەڭەيتۋگە دە مۇمكىندىك تۋاتىنى ءسوزسىز. نەسيە مەرزىمىنىڭ ءبىرشاما ۇزارعانىن ەسكەرسەك, كاپيتالدى اينالدىرىپ, تابىسىن ەسەلەۋگە دە جول اشىلماق.
– ءبىز بۇعان دەيىنگى جۇمىستاردى سارالاي كەلە, «ىرىس» باعدارلاماسى بويىنشا نەسيە بەرۋ شارتتارىن وزگەرتۋ كەرەك دەپ شەشتىك. الەۋەتتى قارىز الۋشى الا الاتىن سوما 85 ميلليوننان 155 ميلليون تەڭگەگە دەيىن كوتەرىلدى. بۇرىن نەسيە 10 جىلعا بەرىلسە, ەندى 12 جىلعا دەيىن ۇزارتىلدى. مال, تەحنيكا مەن جابدىقتى ساتىپ الۋ بويىنشا جىلدىق پايىزدىق مولشەرلەمە – 16%-عا تەڭ, ونىڭ 10%-ىن مەملەكەت سۋبسيديالايتىنىن دا ايتا كەتۋ كەرەك, – دەيدى «اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورى» اق نەسيە دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى گەررارد باال.
تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىگى, «ىرىس» باعدارلاماسىنىڭ كەپىلدىكپەن قامتۋ تالاپتارى وزگەردى. بۇرىن نەسيە الۋعا نيەتتى شارۋالار كەپىلدىككە جىلجىمالى نەمەسە جىلجىمايتىن م ۇلىك قويۋ ءۇشىن اجەپتاۋىر الەككە تۇسەتىن. شارۋاشىلىعى ەندى ەڭسە تىكتەي باستاعان كەزدە بۇل وڭايعا تۇسپەيتىنى تۇسىنىكتى. جاڭا تالاپ بويىنشا نەسيەگە كەپىلدىكتىڭ باسىم بولىگى رەتىندە سول قارجىعا ساتىپ الىنعان مالدى, تەحنيكانى, ءتۇرلى قۇرال-جابدىقتاردى قويۋعا بولادى ەكەن. ماسەلەن, نەسيەنىڭ
25%-نا شارۋا قولىندا بار جىلجىمايتىن م ۇلىكتى ۇسىنادى. قالعان 75 %-ى ساتىپ الاتىن م ۇلىك پەن مالدىڭ ەسەبىنەن قويىلادى.
«ىرىس» باعدارلاماسى بويىنشا وسىعان دەيىن باس-اياعى 114 وتباسىلىق تاۋارلى ءسۇت فەرماسىن قۇرۋعا جانە كەڭەيتۋگە 4,4 ميلليارد تەڭگە قاراجات بەرىلىپتى.
قور «سىباعا» باعدارلاماسى بويىنشا نەسيە بەرەتىنىن دە ايتا كەتەيىك. بيىلعى قاڭتار ايىندا عانا 1,2 مىڭ باس ءىرى قارا مەن 3,2 مىڭ باس ۇساق مال ساتىپ الۋعا جالپى سوماسى 1,3 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 42 نەسيە ءبولىندى. ال وتكەن جىلى 15,6 ملرد تەڭگە نەسيە 23,8 مىڭ باس اسىل تۇقىمدى ءىرى قارا مەن 75,4 مىڭ باس ۇساق مال ساتىپ الۋعا جۇمسالعان. «سىباعا» بويىنشا بەرىلەتىن ەڭ كولەمدى نەسيە كولەمى – 70 ميلليون تەڭگە. شارۋالار وسىنشا سومانى 15 جىل مەرزىمگە جىلىنا 4%-دىق مولشەرلەمەمەن الادى.
2018 جىلدىڭ ەكونوميكالىق ەسەبىنە جۇگىنسەك, اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى ءونىم كولەمى الدىڭعى جىلمەن سالىستىرعاندا
3,4%-عا ءوسىپتى. اسىرەسە مال شارۋاشىلىعىنداعى ءوسىم قارقىنى ءبىرشاما جوعارى –
3,9 پايىز. ۇكىمەت اگرارلىق سەكتوردى دامىتۋعا باسىمدىق بەرىپ, شارۋالاردى ءتۇرلى نەسيەلەۋ ۇيىمدارى ارقىلى قولداۋعا, ولاردىڭ قارجىدان قاعاجۋ كورمەۋىنە مۇددەلى ەكەنىن كورسەتىپ وتىر.
ارنۇر اسقار,
«Egemen Qazaqstan»
