ايەلىمنىڭ قادىرىن جاڭا ءبىلدىم
ءالى ەسىمدە,
جاڭا جىل كەشىندە,
داۋىسى حرۋستالداي سىڭعىرلاعان,
ق ۇلىن مۇشەسى مىڭ بۇرالعان,
بەتپەردە كيگەن,
كوزىندە “اشكيى”, تاعى باسقاسى بار,
ادەمى بويجەتكەنمەن تانىستىم.
وتىردىم, تۇردىم,
باقىرداي باسىنا
بار باقىتتى ءۇيىپ-توكتىم.
جانىم, كۇنىمسىڭ باتقان, دەدىم.
ايىم, تاڭىمسىڭ اتقان, دەدىم.
قىسقاسى, عاشىق بولدىم, ۇناتتىم,
اقىرىندا ءىستى تىندىرىپ,
سۇلۋدى يلىكتىرىپ
وزىمە قاراي قۇلاتتىم.
سۇلۋ قىز مەنەن قاشپادى, ساسپادى.
ءبىر كەزدە,
بەتپەردەسىن شەشىپ تاستادى...
ماسساعان,
كىم كورگەن مۇنداي قىزىقتى؟!
ولەردەي بولعان عاشىعىم,
ءوزىمنىڭ ايەلىم بوپ شىقتى!
جىلادىم, كۇلدىم,
اياعىنا جىعىلدىم.
ايەلىمنىڭ ء“اياي” ەكەنىن
جاڭا جىل كەشىندە ءبىلدىم.
* * *
جاڭا جىلدى ازىلمەن,
قۋانىپ قارسى الايىق.
جىلىمىز دوڭىز بولعانمەن,
ءوزىمىز ادام بولايىق!
مارات كوپتىلەۋوۆ
قىزىلوردا وبلىسى
دوڭىز جىلعى سۇزەگەن سۇراق
تەلەديداردان جارناما كورىپ وتىرساڭ – وندا ءبىر جۋرنالدى جارنامالاپ كوڭىلىڭدى اۋدارتادى. جۋرنالدى ساتىپ الىپ قاراساڭ – ءبىر عاجاپ دۇكەننىڭ جارناماسىنا تاپ بولاسىڭ. دۇكەنگە جەتىپ بارساڭ – وندا تولعان تەلەديدار. تەلەديدار الىپ, قوسا قويساڭ – كىلەڭ جارناما… شىعار ەسىك قايدا دەيمىن-اۋ؟
***
ستاديونداعى كونتسەرت – بۇل ونەر مە الدە سپورت پا؟
***
ۋاقىتتىڭ بىزگە قىزمەت ەتىپ جاتقان جاعدايىندا بىزدەردىڭ ۋاقىت جىبەرمەي جۇمىس ىستەگەنىمىز ءجون بە؟
***
قارىنداس, سىزبەن كەشكى اس پەن تاڭعى تاماقتى بىرگە ىشۋگە بولا ما؟
***
– كورشىگە ايەلىن تاستاعانى ءۇشىن ون بەس جىل بەرىپتى!
– قوي-ەي! مەن ۇيدەگىنى ءۇش رەت تاستادىم, ءدىن امان تۇرىپ جاتىرمىز.
– سەن ونىڭدى نەشىنشى قاباتتان تاستاپ ەدىڭ؟
جاڭا جىلداعى بيۋروكراتتارعا قارعىس
مەركۋريدەن تاۋار اكەلە جاتقاندا كورابلدى قۇيرىقتى جۇلدىز قاعىپ كەتىپ, بىت-شىتىڭدى شىعارسىن.
* * *
ەسەكقىرعانداعى ەكىنشى ايەلىڭ سول جاقتاعى ءۇيىڭدى ساتىپ جىبەرىپ, جەتىقاراقشىداعى جىگىتىنە قاشىپ كەتسىن.
* * *
كورابلدە بيلەتىڭدى جوعالتىپ الىپ, تەكسەرۋشى ۇركەر مەن ەسەكقىرعاننىڭ ورتاسىندا ايدالاعا ءتۇسىرىپ كەتسىن.
* * *
ايعا قىدىرىپ بارعاندا سكافاندرىڭنىڭ شيشاسىن سىندىرىپ, تۇنشىعىپ ءول.
* * *
اراق ەكەن دەپ مارستان اكەلگەن سۋدى ءىشىپ قويىپ, ءىشىڭ كەۋىپ كەتسىن.
* * *
تاماققا تەك تەمىر جەيتىن پلانەتادا جالعىز ءوزىڭ قالىپ, اۋقات تاپپاي اشتان قات.
* * *
جەتىقاراقشىعا “ۆەچەرگە” بارعاندا ش ۇلىعىڭنىڭ جىرتىعىن كورىپ قويىپ, ءۇش قۇلاعى بار قىزداردىڭ كۇلكىسىنە قال.
الدانازار جايلى ۇلى
الماتى
مەن جايلى ماتەلسىماق
شوشقاعا ەرگەن بالشىققا اۋنار.
* * *
تاۋىنا قاراي توعايى,
شوشقاسىنا قاراي تورايى.
* * *
قاراڭعى ۇيدە قابان كۇركىرەيدى.
* * *
باقىتتى شوشقانىڭ تۇمسىعى كۇندە باتپاقتان كەتپەس.
* * *
مىسىق جوقتا تىشقان مياۋلايدى,
يت جوقتا شوشقا ۇرەدى.
شالشىق باسىنداعى كەزدەسۋ
ميباتپاق دەپ اتالاتىن ءوڭىردىڭ شالشىق دەگەن اۋىلى. وسى اۋىلدا ءوسىپ-ونگەن تالپاقتاناۋ رۋىنان تاراعان اعايىندار بۇگىن شوشەكە اتانعان اتالارىن ەسكە الۋ اسىنا جينالدى. بۇل اسقا سوناۋ الىس-جاقىن ەلدەردە تۇراتىن دوڭىز, توراي, سۆينيا اۋىلدارىنان دا كەلىپ وتىرعاندار بارشىلىق. اس قايىرىلعاسىن ءبارى, - نە ايتار ەكەن؟ – دەگەندەي توردە توبەدەي بولىپ, جالپيىپ, ىرك-ىرك ەتكەن اتاتاناۋعا قارادى.
دومالاق قىزىل تاناۋىن تاڭقيتا جوعارى كوتەرىپ, قورس-قورس ەتكەن اتاتاناۋ ءسوز باستاپ كەتتى: - اۋ-ۋ-ۋ, تالپاقتانۋ رۋىنان تاراعان اعايىندار بۇگىن جينالىپ, ءبىر جاساپ قالدىق. ازدى-كوپتى عۇمىر قالعان بولار, قارتايعاندىقتىڭ بەلگىسى مە, قورسىلداعاندا دەمىم جەتپەي قالادى. سول كەزدە ۇرپاقتارىما وسيەتىمدى ايتا الماي, ءۇزىلىپ كەتەم بە؟, - دەپ تە قورقامىن. مىنا قارىستاي قۇيرىقتارىن ءتۇرىپ العان جاس تورايلار وتكەندى قايدان ءبىلسىن؟! ۇعىپ ءوسسىن, ءبىلىپ ءوسسىن!, -دەپ ايتامىن. وسى ميباتپاقتىڭ شالشىق اۋىلى تۋعان جەرىمىز ەكەنى راس. بىراق بۇل جاقتاعى قوجايىندارىمىز كۇننەن تارادىق, عۇننان تارادىق , -دەپ داۋرىگىپ جاتقاندا, ءبىز دە تەگىمىزدىڭ تاراعان جەرىن بىلۋگە ءتيىسپىز. ءبىز – سون-ا-ۋ-ۋ-ۋ نۋورمان دەگەن ەلدەن سونىڭ ميباتپاق, شالشىق دەپ اتالاتىن دەرەبنيالارىنان شىقتىق. سابەت دەگەن ۇكىمەت بيلەپ تۇرعاندا قوجايىندارىمىزبەن بىرگە بىزدەردى دە وسى جاققا قونىس اۋدارىپ جىبەرگەن. ول كەزدە بۇل ءوڭىردىڭ دە, اۋىلدىڭ دا اتاۋلارى ميباتپاق, شالشىق بولماعان. باتشال دەپ اتاعان. سارىمۇرتتى قوجايىندارىمىز ءبىزدىڭ ءوسىپ-ونۋىمىزگە ىرىم بولسىن دەدى مە؟ - ەكەن, اتاۋىن وزگەرتە سالعان عوي. سول كەزدە ءبىزدىڭ ءداۋىرىمىزدىڭ جۇرگەن كەزى بولدى. – مىنا جەردىڭ يەسى – بىزدەرمىز دەپ جۇرگەن وركەشى قيسايعان جەلمايانىڭ دا, تۇياعى تاسقا جەلىنگەن جابىنىڭ دا ءبىزدىڭ قاسىمىزعا كەلىپ, وتىرا المايتىن ەدى-اۋ... كەرەك دەسەڭ, بۇگىنگى قوجايىندارىمىزدىڭ ءبىر اتاقتى جازۋشىسى «تالپاقتاناۋ» دەگەن اڭگىمە دە جازدى. ءتىپتى سابەت ۇكىمەتى كەزىندە تىلەبيزىردەن «سپوكوينوي نوچي, مالىشي!»-دا «حريۋشامىز» كۇن سايىن شىعىپ تۇراتىن. ونى دا جويىپ جىبەردى.
ەندى نە بولدى؟ كۇنىمىز ءوتىپ بارا جاتىر-اۋ دەيمىن. ءبىزدى مىنالار كەرەك قىلماۋعا اينالدى. اۋناپ-اۋناپ الاتىن بالشىق تا, شالشىق تا كەۋىپ قالدى. ايتاتىن جاۋاپتارى – جوعارىدان سۋ كەلمەيدى... دۇكەن سورەلەرىندە تۇراتىن ماي اققان ەتىمىزدى دە ەشكىم قاجەت ەتپەيدى. «حارام» دەگەن ءسوزدى بىزگە قاراپ ايتاتىن بولدى. قالعان ومىردە ماعان ەشتەڭەنىڭ قاجەتى جوق. بىراق, مىنا تورايلاردىڭ كۇنى ەرتەڭ نە بولاتىنىن ويلاسام, ماي جينالعان جۇرەگىم ءجيى-ءجيى شانشيدى.(وسى اراعا كەلگەندە كەۋدەسىنە وكسىك تىعىلدى ما, اتاتاناۋدىڭ قورس-قورس ەتكەن ءۇنى قورىلعا ۇلاسىپ كەتتى...) از-كەم ەسىن جيناعاننان كەيىن اتاتاناۋ ءوز-وزىڭە كەلىپ, نە ايتاسىڭدار؟, -دەگەندەي ماي باسقان مويىنىن ازەر-ازەر قوزعاپ, جان-جاعىنا قارادى. وسى كەزدە تومەندەۋ جاقتا وتىرعان جاس بولسا دا تورايتاپقىش اتانىپ كەتكەن تاناۋبيكە ءسوز باستاپ كەتتى:
- دۇرىس ايتاسىز, تاناۋ اتا! جاس بولسام دا ءبارىن بايقاپ ءجۇرمىن. تورايلارىمنىڭ كۇنى نە بولادى؟- دەپ مەن دە ۋايىمدايمىن. ءوسىپ-ونۋىمىزگە كەدەرگىلەر كوپ. قالا بەردى بۇگىنگى قوجايىندار ءبىزدى اينالاعا جەككورىنىشتى جاساۋدا. الدىندا مەنىڭ قوجايىنىمنىڭ بالاسى اراقتى ءىشىپ-ءىشىپ, ءبىزدىڭ شالشىققا قۇلاپ قالعان ەكەن, ايەلى وعان, - شوشقا بولىپ كەتتىڭ بە؟! - دەپ ايقايلاپ جاتىر... ءبىز شالشىققا اۋناساق, ءىشىپ اۋناپ جاتقان جوقپىز, جاراتىلىسىمىز سونداي. تاۋىق تا كۇلگە اۋناماي ما؟!... جەپ-جەپ سەمىرىپ كەتسە دە ءبىر-بىرىنە, - شوشقا قۇساپ سەمىرىپ الۋىن قاراشى, - دەپ بىزگە تەڭەيدى. تاعى مىسال كەلتىرەيىن, - مىنا ەسكى كلۋبتا جيىن بولىپ, سوعان قاتىسا قالعام, بىرەۋ مىنبەرگە شىعىپ, - شالشىقتار كەۋىپ قالدى, تالپاقتاناۋلار اۋنايتىن جەر جوق. تەككە ءراسۋا بولىپ جاتقان كارىز سۋىن اۋىلعا تاسىپ, شالشىق جاسايىق دەپ ۇسىنىس جاساعان ەدى, توردە وتىرعان دوكەي, - يت جوق جەردە شوشقا ۇرەدى, اۋىزىڭدى جاپ! -دەپ تيىپ تاستاعانىن كوردىم. وسىندايلاردى ويلاعان دا تاناۋ اتا ءوزىڭىز ايتقان اتا-بابانىڭ كىندىك قانى تامعان نۋورمان ەلىنە قونىس اۋدارعان دۇرىس-اۋ دەيمىن, -دەپ تاناۋبيكەش قورس-قورس ەتىپ قورسىلداي ءسوزىن ءبىتىردى.
- اعايىندار, مەن دە ءبىر ساليقالى ءسوزىمدى ايتايىن, - داۋىس شىققان جاققا ءبارى ماي مويىندارىن ازەر بۇرىپ قاراپ ەدى, قوسىلداپ ءاربىر اۋلا-شارباقتى تىمىسكىلەپ جۇرەتىن بەرەكەتسىز اتانىپ كەتكەن شىجبىڭتاناۋ ەكەن. – قورسىلداپ اۋلا-شارباقتى تەككە ارالاپ جۇرگەن جوقپىن. بىزدەر تۋرالى نە ايتادى ەكەن؟, - دەپ قۇلاق سالىپ تا جۇرەمىن. راس, ءبىزدىڭ اعايىندار شەتتە قالدىق. جابايى قابان دەپ اتالاتىن دالا جۇرەتىن اعايىندارىمىزدىڭ دا باسىنا كۇن تۋىپ تۇر. ءمۇيىزى ءۇشىن اتىپ, بىتىرۋگە اينالعان الگى دوربامۇرىن جەلاياقتاردى قويىپ, مىنا ەكى اياقتىلار ءبىزدىڭ اعايىندارعا دا تيىسە باستادى. ءبىر سىلتاۋ تاۋىپ, بىزدەرگە دە اۋىز سالاتىن بولار. بۇلارعا سەۋ قيىن. ويتكەنى ەتى ءدامدى دەپ قارا قۇرلىقتان بەس جىلدا ءبىرو بالاپان شىعاراتىن تۇيەقۇس اكەلىپ جۇرگەن بۇلاردىڭ باسىن اشىپ قارايتىن بىرەۋ كەرەك سياقتى... جىلىنا توعىز-وننان تورايلاتاتىن تاناۋبيكەشتەردىڭ نەگە مارتەبەسىن كوتەرمەسكە؟! بىراق بۇل ەكى اياقتىلاردىڭ ءبىر نارسەنى ءبۇلدىرىپ الىپ, قايتادان تۇزەيتىنى بار عوي. سونىڭ رەتى ءبىزدىڭ جىلىمىزدا بولعالى تۇر دەپ ەستىدىم. بىزدەردىڭ ءوسىپ-ءونۋىمىز ءۇشىن سۋبسيديا بولىنگەلى جاتىر. الايدا سول باعدارلامانىڭ كەيبىر جەرلەرىندە شيكىلىكتەر بار-اۋ دەگەن دە وي كەلەدى. بيزنەس-پلاندا جاڭا سەندەر ايتقان بالشىق, شالشىقتارعا جەر بولىنە مە ەكەن؟! نەگە دەسەڭ جەردىڭ ءبارىن پايداعا اسىرماسا دا, مىنا قوماعايلار جەكەشەلەندىرىپ الدى. ەگەر بۇلاي جوسپارلانباسا, ءبىزدىڭ كوبەيۋىمىز نەعايبىل. بۇنى دا ويلاۋ كەرەك. سونداي-اق ءبىزدىڭ تەگىمىزدى دوڭىز دەيدى. دوڭىز دەگەن نە ماعىنا بەرەدى؟ قاي عاسىردا جاراتىلدىق؟ مۇنى دا ەشكىم بىلمەيدى. قايدان ءبىلسىن؟ قازىرگى قوجايىندارىمىزدىڭ وزدەرى تەگىنىڭ قايدان شىقانىن ءالى انىقتاپ بولعان جوق. جاڭا تاناۋ اتا ايتقانداي كازيت, تىلىبيزەردە عۇننان تارادىق, كۇننەن تارادىق, -دەپ ايتىسا دا جاتادى. سوندىقتان قابىلدانعالى وتىرعان بۇل باعدارلاماعا «نۋورماننىڭ ءبىر سىرى» دەگەن ءبولىمدى قوسۋ كەرەك, - دەپ قورسىلداپ ءسوزىن بىتىرگەن شىجبىڭتاناۋدىڭ مىنانداي اقىلدى ۇسىنىس ايتقانىنا بۇكىل مايمويىندار اڭتارىلا قاراپ قالدى...
P.S. اس قايىرىلىپ, ءبىر پاتۋاعا كەلگەن تالپاقتاناۋلار قارىس قۇيرىقتارىن ءتۇرىپ الىپ, قورسىلداي شالشىققا قاراي شۇبىرا جونەلدى...
سەرىك جۇماعاليەۆ
