سامساعان سۇلۋلاردىڭ گالەرەياسىن جاساپ, سان ءتۇرلى ايەل وبرازىن سومداعان تالانتىنا جاسالعان تاعزىم بولار, «انا» دەسە, «ايەل» دەسە, الدىمەن ەسكە ءامينا اپامىز تۇسەدى. «تاقيالى پەرىشتە», «گاۋھارتاس», «انا تۋرالى اڭىز» سىندى حالىقتىق فيلمدەردىڭ قۋاتىمەن, تالانتىنىڭ ارقاسىندا تانىمالدىلىقتىڭ ءتاجىن كيگەن قاراپايىم اكتريسانى ءار قازاق ءوز وتباسىنىڭ ءبىر مۇشەسىندەي جاقىن تۇتتى. پەرزەنتى ءۇشىن وبەك قاعىپ, قامقور بولۋعا اسىعىپ تۇراتىن پەيىلى كەڭ, جاۋلىعى جەلبىرەگەن مەيىرىمدى انادان اركىم ءوز اناسىن تانىدى. انا ماحابباتىنىڭ كۇشىن كوردى. تانا اپانىڭ كەلىن ىزدەگەن قازاقى وقيعاسى ەلۋ جىل بويى كوگىلدىر ەكراننىڭ كوركى بولىپ, 8 ناۋرىز كۇنگى مەرەكەنىڭ شۋاعىن سەزىندىرەتىن ومىرشەڭ تۋىندى رەتىندە كورەرمەننىڭ كوڭىل تورىنەن ورىن الۋىنىڭ سەبەبى دە سول شىنايىلىعىنان. انانىڭ ماحابباتىندا جاساندىلىق بولمايتىنىن ۇلى اكتريسا اسقان شەبەرلىكپەن دالەلدەي الدى. ول ويناعان كەيىپكەرلەر مەيىرىمنىڭ, كەشىرىمنىڭ, دانالىقتىڭ وزىنەن جارالعانداي ەدى جانە وسى مىنەزى وزىنە عانا ءتان قولتاڭباسى بولدى. ءامينا اپانى باسقا ەشكىمنىڭ دە قايتالاي المايتىنى سوندىقتان. تومەندە ءسوز العان قازاق ونەرىندەگى نار تۇلعالاردىڭ ءبارى دە ءامينا اپا تۋرالى «تۋماسا دا تۋعانداي بولعان انام ەدى» دەپ ءسوز باستادى. قالتقىسىز سەندىك. ويتكەنى شىن تالانتتىڭ بولمىسى بيىك ونەر ايدىنىنا شاشىراپ تۇسكەن ءوز ءومىرىنىڭ دە ساۋلەسى ەمەس پە؟..
ءاميناجان, مەن ادەيىلەپ تۇرىپ ساعان ستسەناري جازدىم. بۇل – كومەديالىق تۋىندى. باستى رولدە سەن وينايسىڭ... وسى كۇلكىڭنەن ايىرىلما.
شاكەن ايمانوۆ,
كسرو حالىق ءارتىسى,
كسرو جانە قازاقستان مەملەكەتتىك سىيلىقتارىنىڭ لاۋرەاتى
روزا اشىربەكوۆا, قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى:
«اڭىز انا» دەسە – اڭىز انا
ءامينا ومىرزاقوۆانىڭ يۋنەسكو بويىنشا 100 جىلدىعىنىڭ اتالىپ ءوتۋى – بۇكىل قازاق حالقى ءۇشىن بيىك مارتەبە دەپ بىلەمىن. ول كىسى مەنىڭ تەاترداعى العاشقى ۇستازىم, تۋماسا دا تۋعانداي بولعان انام. قازىر جاسىم 80-گە كەلىپ وتىر, ال العاش ۇرپەك بالاپانداي بولسام دا, تاۋداي ءۇمىتىمدى ارقالاپ تەاترعا كەلگەن كەزىمدە قۇشاعىن جايىپ قارسى الىپ, قول ۇشىن بەرگەن ءامينا اپام بولاتىن. جاستارعا قامقور بولىپ ءجۇرۋدى, بىلمەگەنىن ۇيرەتۋدى, ادىلەتسىزدىكتەردەن اراشالاپ قالۋدى اپام ءوزىنىڭ مىندەتى سانايتىن. ول كىسىنىڭ بويىنداعى ءبىر قاسيەتى, ۇناتقان ادامىن توبەسىنە كوتەرىپ, بار ىنتى-شىنتىسىمەن سوعان قۇلاي بەرىلەتىن. ال ۇناماسا, بەتىڭ بار, ءجۇزىڭ بار دەمەي, ءتىلىپ تۇرىپ تۋراسىن ايتاتىن. مىنەزى تۋرا كينوداعىداي ەدى. اقجارقىن, مەيىرىمدى, كەڭپەيىل. كوپ اكتريسالار ول كىسىگە قىزىعىپ تا, قىزعانىپ تا قارايتىن. كىمدى دە بولسا كۇلكىسىمەن ءۇيىرىپ الاتىن. مۇنداي اكتريسالار قازىر جوقتىڭ قاسى.
س.مۇقانوۆتىڭ ء«مولدىر ماحابباتىندا» مەن باتەستى, ءامينا اپام بۇركىتتىڭ اناسىن وينادى. باتەس – مەنىڭ تەاترعا كەلگەننەن كەيىنگى العاشقى باستى رولدەرىمنىڭ ءبىرى. ساحناعا شىعىپ كەلە جاتقانىمدا جۇرەگىم دۇرسىلدەپ, اياق-قولىم دىرىلدەپ, بويىمدى بيلەي الماي كەتەمىن. سوندايدا ءامينا اپا قۇشاقتاعان بولىپ, «قورىقپا» دەگەندى قاس-قاباعىمەن ۇعىندىرىپ, ءوزى جەتەكتەي جونەلەتىن. سپەكتاكلدەن سوڭ «ساحنادا وسىلاي ءجۇرۋ كەرەك», «بىلاي جاساعانىڭ دۇرىس» دەپ ەرىنبەي اقىلىن ايتىپ, ۇيرەتىپ وتىرار ەدى.
ء بىزدىڭ ەسىمىزدە قالعان ۇلكەن ونەگەسىنىڭ ءبىرى, قۇداي قوسقان قوساعى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى كاماسي ومىرزاقوۆ اعا ەكەۋىنىڭ اراسىنداعى جۇبايلىق قارىم-قاتىناستىڭ شىنايىلىعى ەدى. ومىردە دە, ونەردە دە ەكەۋى قاتار ءجۇردى. ۇيدە كۇيەۋى مەن ايەلى قالاي جۇرسە, تەاترعا كەلگەننەن كەيىن ەكەۋى تۋرا سولاي جۇرەتىن. ءامينا اپا ەكەۋىنىڭ مىنەزى ءبىر-بىرىنە عاجاپ ۇقساس ەدى, قۇدايدىڭ قاتەلەسپەي جولىقتىرعان لايىقتى جۇبى دەپ سەنىممەن ايتامىن. وكىنىشكە قاراي, كاماسي اعا ەلۋدەن اسقان شاعىندا ومىردەن ەرتە ءوتىپ كەتتى. ەكى ۇل, ءبىر قىزدىڭ تاربيەسى مەن مەحناتى ءامينا اپانىڭ موينىندا قالدى. تەاتر مەن كينونىڭ ورتاسىندا شاپقىلاپ ءجۇرىپ, ءۇش بالاسىن قاتارىنان كەم قىلماي ءوسىرىپ, ساپالى ءبىلىم, سانالى تاربيە بەرگەن ەڭبەگىن كىمگە دە بولسا ۇلگى تۇتىپ ايتىپ جۇرەمىن. «اڭىز انا» دەسە – اڭىز انا. ءامينا اپا سوڭعى ون جىلدا اياعىنان سىرقاتتانىپ, ءجۇرىپ-تۇرۋى قيىنعا سوعىپ, كەيىن ءتىپتى جۇرە الماي قالعانىندا, تالاس دەگەن ۇلكەن ۇلى اناسىن تەاترعا كوتەرىپ الىپ كەلەتىن. تالاستىڭ اناسىن الاقانىنا سالىپ باققان ازاماتتىعىن اۋزىمىزدىڭ سۋى قۇرىپ, ءالى كۇنگە تامسانىپ ايتىپ وتىرامىز. ۇلىڭ بولسا تالاستاي بولسىن, ۇل وسىرسەڭ, انە, ءامينا اپاداي ءوسىر.
ءامينا اپانىڭ ۇجىمعا كەلىپ-كەتكەنىنىڭ ءوزى ءبىر مەرەكە ەدى. كەزەك-كەزەك قۇشاعىمىزعا الىپ, ورتامىز تولىپ, ءبىر جاساپ قالاتىن ەدىك. سوندايدا اپامنىڭ قارتايسا دا مولتىلدەپ تۇراتىن شۋاعى سەيىلمەگەن جانارىنا جاس تۇنىپ: «سەندەردى كورىپ كوڭىلىم جاسارىپ قالدى عوي» دەپ جاۋلىعىمەن كوزىن ءسۇرتىپ, بالاشا ءماز بولىپ قۋانىپ وتىراتىنىن ۇمىتقام جوق.
الىمعازى رايىمبەكوۆ: «مىنا كۇشىكتى سابايىن دەپ ەدىم»
1968 جىلى ش.ايمانوۆتىڭ شاقىرۋىمەن «تاقيالى پەرىشتە» فيلمىنە ءامينا اپايمەن بىرگە تۇسكەنىمنەن ەل حاباردار. تايلاقتىڭ رولىنە اۋىلدا تراكتور ايداپ جۇرگەن جەرىمنەن كەلىپ ءتۇستىم. كىلەڭ «سەن تۇر, مەن اتايىن» اكتەرلەردىڭ ىشىندە ءوزىمدى قولايسىز سەزىنەتىنىمدى ايتقىزباي ءتۇسىنىپ, ءاۋ باستان بولمىسى مەيىرىم مەن قاراپايىمدىلىقتان ەگىز جارالعان ءامينا اپام ءتۇسىرۋ الاڭىندا ماعان كوپ قول ۇشىن بەردى. كوزى تىرىسىندە اپامنىڭ وزىنە دە تالاي ايتقانمىن, ءومىر بويى ايتىپ وتەمىن: كەڭ جۇرەگى مەن سول كومەگىنە مىڭ دا ءبىر راحمەت! ءامينا اپاي سياقتى جۇرەگى ەتتەن ەمەس, مەيىرىمنەن جارالعان, ءوز ءىسىنىڭ ناعىز مايتالمانىنا كەزدەسكەنىم ءۇشىن راحمەت ايتۋدان جالىقپايمىن. جۇرەگى قانداي كەڭ بولسا, ويلايتىن ويى دا, سويلەگەن ءسوزى دە سونداي كەڭ, بوتەن پيعىلسىز تازا بولاتىن. مىنەزى اشىق, كوپشىل ادام ەدى. ۇلكەنگە دە, كىشىگە دە سىيلاستىعى كورىنىپ, بوتاداي ءمولدىر كوزدەرى ۇنەمى ك ۇلىم قاعىپ تۇراتىن. ءوزى ءتۇسىپ العاننان كەيىن الاڭنان كەتىپ قالۋ دەگەندى ول كىسى بىلمەيدى, سەنىڭ دە ويىنىڭا كىرپىك قاقپاي قاراپ وتىرادى. «سەن جاڭا عانا وسىلاي جاساعانسىڭ, ەندى مۇنى قايتالاۋدىڭ قاجەتى جوق, ەندى بىلاي جاسا» دەپ رەجيسسەردەن تىسقارى دەرەۋ ءوز اقىلىن ايتاتىن. مەن دە ول كىسىلەردى ۇياتقا قالدىرماۋعا تىرىسىپ, ستسەناريدى جاتتاپ, جاسايتىن ءاربىر ارەكەتىمدى, قيمىلىمدى ويلانىپ, ىشتەي پىسىرەمىن.
قايبىر جىلى «قازاقفيلمدە» باس ەنەرگەتيك بولىپ جۇمىس ىستەگەن قيابەك دەگەن ازامات كەيىن كاسىپكەر بولىپ, «قازاق سۋسىنى» دەگەن سۋسىن شىعارىپ, ءامينا اپا ەكەۋمىزدى سول ءونىمدى جارنامالاۋعا شاقىردى. ءتۇسىرىلىم مەدەۋدە جۇرگىزىلۋى ءتيىس ەدى, ءامينا اپانىڭ سىرقاتتانىپ قالعانىنا بايلانىستى ۇيىنە بارىپ تۇسىرەتىن بولدىق. شاقىرعان ۋاقىتىندا ەسىك قاقتىق. ەسىك اشىلعاندا, اپامنىڭ قارسى قاراپ, اربادا وتىرعانىن كوردىك. مەنى كورە سالدى دا, ءىلۋلى تۇرعان قامشىنى ج ۇلىپ الىپ, ارباسىمەن ماعان قاراي تۇرا «جۇگىردى». «نە بولدى, اپا؟» دەپ قيابەك قاپەلىمدە ابدىراپ قالدى. «ۇيگە كەلىپ, حال سۇراۋعا جارامايتىن مىنا كۇشىكتى سابايىن دەپ ەدىم» دەپ اپام اشۋلانعان بولىپ تۇرسا دا, كوزدەرىنە ۇيىرىلگەن كۇلكىسىن جاسىرا الماي, توبىلعى ساپ كۇرەڭ قامشىسىن توبەسىنەن اسىرا ءۇيىرىپ, ماعان قاراي تاپ-تاپ بەرەدى. ورتادا قيابەك قامشىدان «اراشالاعان» بولىپ ءجۇر. سول كەزدە جاسىم الپىستان اسقان مەنى اپام ءالى سول «تاقيالى پەرىشتەدەگى» تايلاق بالاسى سياقتى كورىپ تومپەشتەپ الماقشى. بۇل بالاسىن رياسىز جاقسى كورەتىن مەيىربان انا ماحابباتىنىڭ كورىنىسى ەمەس پە؟ ءامينا اپامنىڭ ءجيى قايتالاپ ايتاتىن: «قايدا جۇرسەڭ دە, قازاق بول!» دەيتىن ءبىراۋىز ءسوزىن بۇگىندە ءوزىم دە ءجيى قايتالايتىن بولعانمىن. جاستارمەن كەزدەسۋلەرگە بارعانىمدا باتاعا اينالعان بۇل اتالى ءسوز اۋزىمنان تۇسپەيدى. 2015 جىلى اپام تۋىپ-وسكەن شىعىس قازاقستان وبلىسى, اباي اۋدانى, قاراۋىل دەگەن اۋىلعا بارىپ, مادەنيەت ءۇيىنىڭ الدىنا ورناتىلعان ەسكەرتكىشىن اشىپ قايتتىم.
دوسحان جولجاقسىنوۆ, قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى:
سۇلۋلىعى كوكىرەگى مەن كوزىندە عوي, شىركىن
ءامينا اپامىز قازاق ونەرىنە, اسىرەسە كينو سالاسىنا ۇلكەن قۇبىلىس بولىپ كەلگەن دارا تۇلعا ەدى. 1971 جىلى ستۋدەنت بولىپ ءجۇرىپ ع.مۇسىرەپوۆ اتىنداعى بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر تەاترىنا اكتەر بولىپ ورنالاسقانىمدا, شىن ىقىلاسىن كورسەتىپ قارسى العان ءامينا اپام بولاتىن. سول جىلدارى ق.ىسقاقوۆتىڭ «اپا-اپاتاي» اتتى پەساسى ساحناعا شىعاتىن بولدى. ورىستىڭ بالاسىن قازاقتىڭ قارا كەمپىرى اسىراپ الاتىنى تۋرالى پەسا اسا اسەرلى ساحنالاندى. قارا كەمپىردى ءامينا اپا, مەن بولسام اسىراندى بالانى وينادىم. سپەكتاكل انشلاگپەن ءجۇردى, حالىق ءنوپىر بولىپ كەلەتىن, جىلاپ-سىقتاپ قايتاتىن مۇڭلى دراما ەدى. مىنە, وسىدان باستاپ ءامينا اپام مەنى ۇلىنداي, مەن ول كىسىنى ءوز انامداي جاقىن تۇتاتىن بولدىم. تەاتردان كەتسەم دە, ءامينا اپاممەن حابار-وشارىمىز ۇزىلمەي, ءجيى جولىعىسىپ تۇردىق. ءامينا اپام ونەردەگى باعىن ومىردە اسا سەزىنە الماي كەتكەن قامكوڭىل انالاردىڭ ءبىرى. سوعان قاراماستان اسپانداعى سامساعان سانسىز جۇلدىزدىڭ ىشىنەن ىزدەسەك, اسا قينالماي تاۋىپ الاتىن ايرىقشا جارىعى ءامينا ومىرزاقوۆانىڭ جۇلدىزى دەر ەدىم. ول ورىس رەجيسسەرلەرىمەن كوپ جۇمىس ىستەدى. گ.روشال مەن ە.ارون «اباي اندەرىن» تۇسىرگەندە, اپام اجاردىڭ ءرولىن وينادى. ءامينا اپامىزدىڭ مۇرنى, اسىرەسە كەڭسىرىگىنىڭ جوعارعى جاعى جايداقتاۋ بولىپ كەلەدى. وسىنى اكتريسانىڭ بەت پىشىنىندەگى ولقىلىق دەپ ساناعان بىرەۋ «جوق, ونىڭ ءتۇرى اجارعا كەلمەيدى» دەپ, باستى ءرولدى ويناۋىنا قارسى بولادى. سوندا مۇحتار اۋەزوۆتىڭ ءوزى: «قۇداي-اۋ, مۇرىندا تۇرعان نە بار, كوزىن ايتساڭدارشى, كوزىن» دەپ سىنشىلاردىڭ بۇل پىكىرىمەن كەلىسكىسى كەلمەيدى. سول تالقىلاۋدىڭ ىشىندە وتىرعان شاكەن ايمانوۆ اعامىز شىداماي كەتىپ: ء«تايىرى سونى دا كەمشىلىك كورىپ ايتىپ وتىرسىڭدار ما, ول مۇرىندى قىرداي قىلىپ شىعارامىز ءالى» دەپ, گۋمۋس دەپ اتالاتىن ەرمەكساز سياقتى ماتەريالدى كەڭسىرىك تۇسىنان كەلىستىرىپ تۇرىپ جاپسىرىپ, قىر مۇرىندى ءامينا اپامدى جەتەكتەپ الىپ كەلگەندە, سىنشىلار كوزىمەن شەر شۇقىعان ەكەن. شىنىندا دا, ءامينا ومىرزاقوۆانىڭ سۇلۋلىعى – كوكىرەگى مەن كوزىندە عوي, شىركىن.
ءا.ومىرزاقوۆا – امبەباپ اكتريسا. ول كىسىگە دراما نە, كومەديا نە, تراگەديا نە, وڭ-سولىنا قارامايتىن شىن پالۋان سياقتى, ءبولىپ-جارماستان بىردەي شەبەرلىكپەن ويناپ شىعاتىن. تاعى بىردە تەاترىمىزدىڭ قورجىنىنا «قالادان كەلگەن قىلجاقباس» دەگەن پەسا كەلىپ تۇسە قالدى. مەن باياعى قولىندا گيتارا, جالبىراعان شاشى يىققا تۇسكەن, ورىسشا-فرانتسۋزشا سويلەيتىن قالانىڭ شولجاڭ بالاسىن وينايمىن. اپام ادەتتەگىدەي, مەنىڭ اجەم. اجەسىنىڭ ءوزى دە نەمەرەسىنە ساي, قالا تارتىبىنە قالىپتاسقان سانقوي, ورىسقول اجە. سپەكتاكل تەاتردىڭ كىلەڭ مىقتىلارىن توپتاستىرعان تاماشا قويىلىم بولدى. حالىق كۇلگەن كەزدە, ىشەگى ءۇزىلىپ كەتەردەي قىران-توپان بولاتىن. سول كەزدەگى تارلانداردىڭ ءسوز ساپتاۋى دا, مىنەز-قۇلقى دا بولەك ەدى. بۇگىنگى كوزقاراس تۇرعىسىنان العاندا, بۇل بۋىننىڭ كاسىبيلىگىندە كەمشىلىكتەر بولۋى مۇمكىن, بىراق سونىڭ ءبارىن اعالارىمىز بەن اپالارىمىزدىڭ بويىنداعى ونەرگە دەگەن قۇرمەتى مەن ءىلتيپاتى جەڭىپ كەتە بەرەتىن. بۇل كىسىلەر ونەردىڭ تابالدىرىعىن ادال اتتادى. ساحنانىڭ ءپىرى ستانيسلاۆسكي ايتادى: «سەن ونەردەگى ءوزىڭدى سۇيمە, وزىڭدەگى ونەردى ءسۇي» دەيدى. ولاردىڭ ونەردى بارىنەن بيىك قويىپ قاستەرلەگەنى كەمشىلىك ەمەس, كەرىسىنشە, ارتىقشىلىعى ەمەس پە؟ اركىمگە ءوز كەزەڭى ىستىق. مەن دە سول بۋىننىڭ وكشەسىن باسىپ, ونەرگە دەگەن قۇرمەتتىڭ بيىك كەزىندە ءپىسىپ-جەتىلدىم.
تەاترعا كەلگەن كۇنىمنەن باستاپ, كەتكەنىمشە ءامينا اپام قاسىمدا بولدى. اۋرۋحانادا ناۋقاستانىپ جاتقانىمدا, «دوسحان, سەن تەاترعا ديرەكتور بول, كوركەمدىك جەتەكشى بول, ءبىزدى باسقار» دەپ ءامينا اپام جانىنا جەتى-سەگىز ىنىلەرى مەن سىڭلىلەرىن ەرتىپ پالاتاعا دەيىن كەلىپ, ارعى-بەرگى جاعدايدى پاراساتپەن ءتۇسىندىرىپ, باسشى بولۋىمدى ءوتىنىپ ەدى. «ويباي, اپا, بولا المايمىن» دەپ ات-تونىمدى الىپ قاشسام دا, «وسى تەاترعا بارماقتاي كەزىڭنەن كەلدىڭ, ءبارىن تانيسىڭ, ۇلكەن-كىشىمەن ءتىل تابىساسىڭ, ەڭبەگىڭ بار» دەگەننەن كەيىن, اپامنىڭ سوزىنە توقتاپ, كوپ جىل تەاتردى باسقاردىم. ءامينا ومىرزاقوۆا مەن حاديشا بوكەەۆا ەكەۋى دە لەنينگرادتا وقىدى, ەكەۋىنىڭ مەكتەبى ءبىر, ويىنىنا قاراپ وزەگىن تانيسىڭ دا. ۇلكەن مەكتەپتىڭ, كاسىبي قولتاڭبانىڭ جاتقانى ايقىن اڭعارىلادى. ءامينا اپا ساحناعا شىققاندا, بويىنان جۋساننىڭ ءيىسى, اتىراپتىڭ جۇپار اۋاسى, دارحان دالانىڭ لەبى ەسىپ قويا بەرەتىن.
ەسكەندىر ومىرزاقوۆ, ۇلى:
انام مەحنات پەن بەينەتتى كوپ شەكتى
مەنىڭ انام لەنينگراد قالاسىنا وقۋعا اتتانعاندا, نەبارى 15 جاستا عانا ەكەن. ا.لۋناچارسكي اتىنداعى تەاتر ونەرى ينستيتۋتىندا قازاقستاننان بارىپ وقىعان العاشقى ونەر ساڭلاقتارىنىڭ ءبىرى, اتاقتى مەركۋرەۆ دەگەن رەجيسسەردىڭ كلاسىنا ءتۇسىپ, ءبىلىم الادى. انام وتانىنا ورالعان كەزدە, سوعىس باستالىپ, الاساپىران, قيىن ۋاقىت ورنايدى. اكەم مەن انامنىڭ ءبىر-بىرىنە دەگەن ماحابباتى ولشەۋسىز ەدى, ءومىر بويى سول سەزىمدەرىنە قىلاۋ تۇسىرمەي, ايالاپ ءوتتى. اكەم سوعىسقا قاتىستى, انام تەاتردا جۇمىس ىستەدى. 1940 جىلى ۇلكەن اپكەم ءلايلا ومىرگە كەلەدى. اكەم سوعىستان ورالعان سوڭ 1945 جىلى اعام تالاس, ال 1947 جىلى مەن دۇنيە ەسىگىن اشتىم.
ءاربىر ءارتىستىڭ بالاسى سياقتى, ءبىزدىڭ دە بالالىق شاعىمىز تەاتر شىمىلدىعىنىڭ ارتىندا ءوتتى. تاڭنان باستاپ ءتۇن قاراڭعىلىعىن جامىلعانشا ءومىرى تەاتردا وتەتىن اكتەرلەر, بالاسىن قالدىراتىن جەر تاپپاي, وزدەرىمەن بىرگە الا جۇرەتىنى بۇكىل ەلگە ايان. تيۋز-دا ءبىر كەزدەرى قازاق تەاترى مەن ورىس تەاترى قاتار جۇمىس ىستەدى. ويىڭدا تۇك جوق, جۇگىرىپ جۇرگەن ويىن بالاسى بولساڭ دا, رەجيسسەرلەر ۇستاپ الىپ, سپەكتاكلدەردىڭ كوپشىلىك ساحناسىنا قاتىستىرىپ قويادى. ءسويتىپ اياق استى اكتەر دە بولىپ كەتەسىڭ. مەنىڭ انام تەمىردەي ءتوزىمدى, اسقان ەڭبەكقور, ءوز كاسىبىنىڭ ناعىز شەبەرى بولدى. تەاتردا كۇن سايىن تاڭەرتەڭ رەپەتيتسيا, كۇنى بويى كينوستۋديادا دۋبلياج, ال كەشكە سپەكتاكل. ۇيگە تەك ءتۇننىڭ ءبىر ۋاعىندا كەلەمىز. انام سياقتى كينوعا كوپ تۇسكەن اكتريسا نەكەن-ساياق. وسى كۇنى ويلاپ قاراسام, تەاتر مەن كينونىڭ اراسىندا جۇگىرىپ جۇرەتىن انام ءۇيدىڭ تىرشىلىگى مەن ءبىزدىڭ تاربيەمىزدى دە ءبىر ءسات بوساڭسىتپاعان ەكەن. اتقارىپ بەرەتىن اۆتوماتتى تەحنيكا جوق, ول ۋاقىتتا شارۋانىڭ ءبارى قولمەن ىستەلەدى. سوندا انام جالعىز ءوزى وسىنىڭ بارىنە قالاي ۇلگەردى ەكەن دەپ ويلايمىن. ال جاز بويى بۇكىل وبلىستاردى, قيانداعى اۋدان, تۇكپىردەگى اۋىلداردى تۇگەندەپ گاسترولدە جۇرەدى. ءۇش بالاسىن جەتكىزۋ ءۇشىن انام وسىنشاما جۇكتەمەگە ارقاسىن توسەپ, مەحنات پەن بەينەتتى كوپ شەكتى. بىراق ءبىر ساتكە دە مويىمادى. ءبىزدىڭ بالالىق شاعىمىز الماتى وزەنىنىڭ بويىنداعى باراق ءتيپتى ءۇيدىڭ ءبىر بولمەسىندە ءوتتى. بىراق وتە باقىتتى ءومىر سۇردىك. بايلىققا بەلشەمىزدەن باتپاساق تا, انامىز جوقتىقتىڭ نە ەكەنىن كورسەتپەك تۇگىلى, سەزدىرمەدى دە. بارىن اۋزىمىزعا توستى, ءيىنىمىزدى جىلتىراتىپ كيىندىردى.
مىنە, ءوزىمىز دە وستىك, ازامات بولدىق. تاڭنان كەشكە دەيىن تىنىمسىز ەڭبەك ەتۋدىڭ قانداي بولاتىنىن ەندى عانا سەزىندىك. الدەقايدا دامىعان زاماندا, وركەنيەتتى وركەندەۋدىڭ باسقا دەڭگەيىندە ءومىر ءسۇرىپ وتىرمىز, انالارىمىز كورگەن قيىندىقتىڭ ءبىرىن دە كورگەن جوقپىز. سوندا دا شارشايمىز, قالجىرايمىز, سوندا ءبىزدىڭ انالارىمىز شىناشاقتاي قالپىمەن يىعىنا تۇسكەن ۇلكەن جۇكتى قالاي ءجۇرىپ كوتەرگەن, قالايشا جەڭگەن؟ اقىلىما سىيمايدى. تاڭعالامىن.
مەن تەحنيكالىق كاسىپتى تاڭدادىم, ينجەنەر بولدىم. ون جەتى جىل ۋكراينادا ءجۇردىم, سودان سوڭ يۋگوسلاۆياعا كەتتىم. بىراق ونەردەن الىستاي المادىم, سوعان قاراعاندا اكەم مەن انامنان دارىعان قاسيەت قانىما ابدەن سىڭگەن. اسكەردە جۇرسەم دە, قۇرىلىستا جۇمىس ىستەسەم دە, جان دۇنيەم ونەرمەن قابىسىپ جاتتى. ولەگ انوفريەۆپەن بىرگە سوعىس تۋرالى فيلمگە, «مانشۇك تۋرالى ءان» ءفيلمىنىڭ ەپيزودىنا ءتۇستىم. قازىر مەن دە نەمەرەلەرىمدى اينالىپ-تولعانىپ وتىرعان اتامىن. 22 ماۋسىم كۇنى 72 جاسقا كەلەمىن. انامنىڭ 100 جىلدىق مەرەيتويى قۋانىشىن كورۋ باقىتى بۇيىرعانىنا مىڭ العىس. تالاس باۋىرىمنىڭ ومىردەن ەرتە كەتىپ قالعانى عانا وكىنىشتى. كسرو كينوسىنداعى اتاقتى ەسىمدەردىڭ ءبىرى, بەلگىلى اكتريسا گالينا پولسكيحپەن بىرگە يۋلي كاراسيك دەگەن رەجيسسەردىڭ «ديكايا سوباكا دينگو» فيلمىنە ءتۇستى. قازاق فيلمدەرىنىڭ ەپيزودتارىنا دا وتە كوپ ءتۇستى. ءومىرىنىڭ سوڭعى جىلدارىندا ت.جۇرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسىندا رەجيسسۋرادان ساباق بەردى. ءلايلا اپكەم فيزيكا-ماتەماتيكا فاكۋلتەتىن بىتىرگەن, جوعارى وقۋ ورنىندا ماتەماتيكادان ساباق بەردى, ءومىرىن وقىتۋشىلىققا ارنادى. اۋلەتىمىزدىڭ, قىسقاشا تاريحى, مىنە, وسىنداي.
دايىنداعان ايگۇل احانبايقىزى,
«Egemen Qazaqstan»
الماتى
