18 اقپان, 2012

دۇبىرگە تولى دۇنيە

310 رەت
كورسەتىلدى
8 مين
وقۋ ءۇشىن

دۇبىرگە تولى دۇنيە

سەنبى, 18 اقپان 2012 7:53

تۇركىمەن اعايىندار تاڭداۋى وزگەرمەيدى

وتكەن جەكسەنبىدە تۇركىمەنستاندا پرەزيدەنت سايلاۋى بولىپ, جۇرت كۇتكەندەي, قازىرگى ەل پرەزيدەنتى عۇربانع ۇلى بەر­دىمۇحامەدوۆ قايتا سايلاندى. ونى جاقتاپ, سايلاۋعا قاتىس­قانداردىڭ 97 پايىزى داۋىس بەردى.

بۇل جايىندا گازەتىمىزدە بۇ­رىن دا حابار جاريالانسا دا, كور­شى اعايىن ەلدەگى بۇل ەلەۋ­لى وقي­عاعا تو­لىعىراق توق­تا­لۋ­دى ءجون سا­نا­دىق. قالاي دەگەندە دە, ەلدىڭ باسشىسىن سايلاۋ, ونىڭ قا­لاي وتكەندىگى سول ەلدەگى ساياسي احۋالدى اڭعارتادى.

 

سەنبى, 18 اقپان 2012 7:53

تۇركىمەن اعايىندار تاڭداۋى وزگەرمەيدى

وتكەن جەكسەنبىدە تۇركىمەنستاندا پرەزيدەنت سايلاۋى بولىپ, جۇرت كۇتكەندەي, قازىرگى ەل پرەزيدەنتى عۇربانع ۇلى بەر­دىمۇحامەدوۆ قايتا سايلاندى. ونى جاقتاپ, سايلاۋعا قاتىس­قانداردىڭ 97 پايىزى داۋىس بەردى.

بۇل جايىندا گازەتىمىزدە بۇ­رىن دا حابار جاريالانسا دا, كور­شى اعايىن ەلدەگى بۇل ەلەۋ­لى وقي­عاعا تو­لىعىراق توق­تا­لۋ­دى ءجون سا­نا­دىق. قالاي دەگەندە دە, ەلدىڭ باسشىسىن سايلاۋ, ونىڭ قا­لاي وتكەندىگى سول ەلدەگى ساياسي احۋالدى اڭعارتادى.

كوپ جۇرت, اسىرەسە, باتىستا­عىلار دەموكراتيا دەگەندى كو­بىنە ەلدەگى قىرقىسقان كۇرەسكە بالايتىنى بار. ونداي كۇرەس جوق ەكەن, دەموكراتيا جوق دەگەن پايىم جاسايدى. حالىقتىڭ مەنتاليتەتى, ولارعا ءتان مىنەز-ق ۇلىق ەسەپكە الىنبايدى. بيلىك بولعان سوڭ, وعان ءسوزسىز قار­سىلىق بولۋعا ءتيىس جانە ول قالاي دا كورىنىس تابۋعا تيىستەي كورەدى. ال تۇركىمەنس­تاندا ونداي قىرقىسقان قاقتى­عىس­تار جوق. ونى ءتىپتى حالىق­ارالىق اجەپتاۋىر بەدەلدى ۇيىم­دار دا ۇلكەن كەم­شىلىك سانايدى. سولاي باعالاعان ەقىۇ بۇل ەلدەگى پرەزيدەنت سايلاۋىنا ءوز بايقاۋ­شىلارىن جىبە­رۋدەن دە باس تارتتى. قوياتىن كىناسى – ەۋرو­پالىق تالاپقا ساي وزگەر­مەدىڭدەر دەيدى.

بايقاۋشىلار بۇۇ-دان, تمد-دان كەلدى. راس, كوپ ەمەس – بار-جوعى 63 ادام. ولاردىڭ پىكىرى وڭ, سايلاۋ «زاڭعا ساي اشىق تا جاريا­لىلىق جاع­دا­يىندا» وتكەن. ساي­لاۋ­عا 8 ءۇمىت­كەر تۇسكەن. ناۋقان كەزىندە بار­لى­عى­نا بىردەي ءمۇم­كىندىك بە­رىلگەن. بىراق جۇرتتىڭ ىقىلاسى قازىرگى پرەزيدەنتكە اۋ­عا­نى انىق.

داۋىستى ساناۋدا بۇرما­لاۋ­شىلىق بولدى دە­گەن نارا­زىلىق تا تۇسپەگەن. جالپى داۋىس بەرۋدە, ونى ساناۋدا بۇر­مالاۋشى­لىققا جول بەرىلدى دەگەن كۇدىك تە جوق.

ال جۇرت نەگە بەردىمۇحا­مەدوۆكە داۋىس بەردى دەگەن ساۋال توڭىرەگىندە ءبىراز پىكىر قوز­عاۋعا بولار. ءتۇر­كىمەن اعا­يىن­­دار «قىزۋ» دەموكراتياعا ءالى بوي الدىرا قويماعان, جالپى شىعىس حا­لىق­تارى, ونىڭ ىشىندە مۇسىلمان قاۋىمىنا ءتان باسشىعا قۇرمەت سەزىمى ولاردا كۇشتىرەك. سونان سوڭ دا ەل تىنىش. بۇل ەلگە ازىرگە «ءارتۇرلى رەۆوليۋتسيالاردىڭ» ۇش­­قىنى جەتە قويعان جوق. ەكى جاق بولىپ, بيلىككە تالاسۋدان, باسشى­لا­رىنىڭ جاعاسىنان الىپ, تا­عىنان قۇلاتۋ ارەكەت­تەرىنەن بۇل ەل امان. ال ەلدەگى تۇراقتىلىق, قالىپتى جاعدايدى جۇرت قازىرگى پرەزيدەنت­تىڭ اتىمەن بايلانىس­تىرادى.

ەڭ باستىسى, ەلدىڭ ەكونوميكاسى دامۋ ۇستىندە. اللا تاعالا تۇركىمەن جەرىن بايلىققا كەنەلتكەن بولسا, ەل باسشىلىعى ونى حال­قىنىڭ مۇددەسىنە جاراتىپ وتىر. سودان دا حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايى ءبىر سى­دىرعى جاقسى.

بۇل ەل بەيتاراپ ساياسات ۇس­تانادى. ەشكىمگە بەس بەرەسىسى, التى الاسىسى جوق. جاقىندا­عىلار­مەن ءوز الدىنا, الىستاعى­لارمەن دە ارالاسادى. ونىڭ باي­لىعىنا بۇكىل ەۋروپا كوز تىكسە, قىتايعا قاراي گاز قۇ­بىرلارى تارتىلعان. كوز تىك­كەندە, سول بايلىقتى تارتىپ الۋ ەمەس, سەرىكتەس بولۋدى, جاقسى قارىم-قاتىناستا بولۋدى ويلايدى.

وسىدان بەس جىل بۇرىن العاش رەت تۇركىمەنستان حالقى عۇر­بانع ۇلى بەردىمۇحامەدوۆكە سەنىم ارتسا, سول سەنىمدەرى اق­تال­عان سوڭ, ونى تاعى دا جال­عاستىرىپ وتىر.

 

دۇنيەنى بۇلدىرگەننەن قارجى كوبەيمەيدى

گرەكياداعى ەكونوميكالىق جاعدايعا جۇرتتىڭ كوزى ۇيرەنگەن. سويتسە دە, ونداعى ساياسي جاعدايعا كوز ۇيرەتۋ قيىن. ەل قارجى تاپشىلىعىنان كۇيرەۋ الدىندا. ال ەلدىڭ ساياسي بەلسەندىلىگى كۇشتىرەك, ياعني كوزى اشىق دەگەن بولىگى قارسىلىق ارەكەتتەرگە شىعىپ, دۇنيەنى قيراتىپ, ونسىز دا كۇيزەلگەن ەلگە زيان كەلتىرگەنىنە تاڭداناسىڭ.

گرەكيادا وسىن­داي جاعداي قالىپتاسىپ وتىر. وتكەن داع­­­­­دا­رىس بار, ءسىرا, سول كەزدە ۇكى­مەت­تىڭ دۇرىس جول تاڭداي ءبىل­مەگەنى بار, ەل اسا كۇر­دەلى قار­جى داع­دارىسىنا ۇشى­رادى. ودان شى­عۋدىڭ جالعىز جولى عانا بەلگىلى – باسقالاردان قارجى الىپ, كەيىن ودان قۇتىلۋ ءۇشىن بەلدىكتى قىسىپ بۋىنۋعا تۋرا كەلەدى. ەلدىڭ قايتادان ەڭسەسى كوتەرىلۋى ءۇشىن ءبىراز قيىندىققا شىداۋ دا كەرەك جانە سول قيىندىقتان شىعۋ ىسىنە بەلسەنە قاتىسۋ, ەلىن سۇيگەن ازاماتتىڭ پارىزى ىسپەتتەس.

باسقا جول جوق. قايتا وسى جولدىڭ تابىلعانى, قينالعاندا قارىزدان بولىساتىن دوستاردىڭ بولعانى, ەۋرووداق دەيتىن ورتاق ءۇيدىڭ قامقورلىعى ەل باعى دەرسىڭ. قارىز بەرىپ قانا قويعان جوق, كوپ قارىزدارىن كەشىرىپ تە وتىر. ەندى سول قامقور بولعان­داردىڭ ءبىراز تالابىن ورىنداۋ دا كەرەك.

بۇل جول جاي تاڭدالا سالعان جوق. مۇنى گرەكيانىڭ ءوزى عانا ەمەس, بۇكىل ەۋروپا تالقىلادى. اتاق­تى عالىمدار, ساراپشىلار, وسى سالانىڭ بىلگىرلەرى, ەل باس­قارعان قايراتكەرلەر باس قاتىر­دى. گرەكيا­نىڭ كۇيرەۋدەن قۇتى­لار جولى وسى, دەدى. پارلامەنتتە تالقىلاندى, دەپۋتاتتار دەمالىس, ۇيقىنى قويىپ, وتكەن سەنبى, جەكسەنبى كۇندەرى ۇزاق ايتىسىپ بارىپ, دۇيسەنبى كۇنگە قا­راعان تۇندە عانا ەۋرووداق جانە حالىقارالىق ۆاليۋتا قو­رىنان جا­ڭا نەسيە الۋ تۋرالى قۇ­جات قابىلدادى. وعان ءماجى­لىس­كە قا­تىسقان 278 دە­پۋتاتتىڭ 199-ى داۋىس بەردى, 74-ءى قارسى بولدى, 5-ءى قالىس قالدى.

بۇل قادامعا ۇكىمەتتىڭ دە, پار­لامەنتتىڭ دە امالسىز بارعا­نى, ەل مۇددەسى ءۇشىن بارعانى داۋ­سىز. جالاقى 22 پايىزعا, زەي­نەتاقى 7-15 پا­يىزعا ازايادى. ءدا­رىگە جۇمسالاتىن قارجى 1,076 ميلليارد ەۋروعا, قورعانىس شى­عىنى 300 ميلليون ەۋروعا, جەرگىلىكتى اكىمشىلىك قاجەتىن وتەي­تىن قارجى 270 ميلليون ەۋ­روعا كەميدى. قيىن. بىراق وعان بارماسقا امال جوق.

كىم بىلەدى, وسىناۋ ءماجبۇر­لى­لىك­­­­­­­­­­تى تۇسىنگەندەر دە بار شىعار, بىراق تۇسىنبەگەندەردىڭ كوپ ەكە­نىن سول گرەكيادا وسىناۋ كۇن­دەردە تاسپەن, تاياقپەن قارۋلا­نىپ, پوليتسياعا شابۋىل جاسا­عان­دارعا, عيماراتتاردى قيرات­قان­دارعا, وعان وت قويىپ ورتە­گەندەرگە قاراپ اڭعارۋعا بولار ەدى. 40-تان استام دۇكەن, بانك, كافە, باسقا دا نىساندار وتقا وراندى. ولاردىڭ قۇنى ونداعان, جۇزدەگەن مىڭ ەۋرونى قۇرايدى. سول قارجى ءدال قازىر باسقادان گورى گرەكتەرگە كەرەك-اق ەدى. ەكونوميكالىق شىعىن ءوز الدىنا, وسى كۇندەردە تالاي ادام جارالانىپ, اۋرۋحاناعا جەتكىزىلگەن.

وسىنىڭ ءبارى نەگە كەرەك ەدى؟ سول جاپپاي بۇزاقىلىقتان جاعداي جاقسارا ما؟ ۇكىمەتتىڭ حالىقتان جاسىرعان قارجىسى اشىلا ما؟ وسىناۋ بۇزاقىلىق ارەكەتتەن قور­قىپ, ۇكىمەت جۇرت­تىڭ جالاقىسىن, زەينەت­اقىسىن كوبەيتە مە؟ كەرى­سىنشە, بۇرىن­عى جەتپەي جاتقان قارجىنىڭ كولەمى كوبەيە تۇسەر.

قازىر كوپ جەردە قيت ەتسە, العاشقى جابايى ادامداي تاس­پەن قارۋلانىپ, كوزگە تۇسكەن دۇنيەنى ءبۇلدىرۋ دەرتكە اينال­عانداي. ونى وركەنيەتتىڭ كورى­نىسى دەي الماسىڭ انىق.

ماماديار جاقىپ.

سوڭعى جاڭالىقتار

ەرلىك پەن تاريح

تاعزىم • كەشە