19 شىلدە, 2012

الدىن الۋ كەرەك

975 رەت
كورسەتىلدى
16 مين
وقۋ ءۇشىن

الدىن الۋ كەرەك

بەيسەنبى, 19 شىلدە 2012 7:24

سوندا وكىنىش بولمايدى

ايەلدەردە ءجيى كەزدەسەتىن ءسۇت بەزى قاتەرلى ىسىگى – قاۋىپتى دەرت. ەۋروپادا وسى دەرتتەن جىل سايىن 350 مىڭ جاڭا وقيعا تىركەلىپ, 130 مىڭ ايەل كوز جۇمسا, ءبىزدىڭ ەلىمىزدە دە ءسۇت بەزى قاتەرلى ىسىگى ونكولوگيالىق اۋرۋلاردىڭ ىشىندە ءبىرىنشى ورىندا تۇر. ومىراۋ وبىرىمەن تىركەلگەن 3 مىڭ ايەلدىڭ 1 مىڭنان استامى جارىق دۇنيەمەن قوشتاسقان. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, پايدا بولعانى بىردەن بىلىنبەيتىن كەسەلدىڭ كەسىرىنەن كوپتەگەن كەلىنشەك اۋرۋىن اسقىندىرىپ الادى. قازاق ونكولوگيا جانە راديولوگيا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ عالىم-ماممولوگى, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى شىنار تالاەۆاعا جولىعىپ, قاتەرلى ىسىكتىڭ الدىن الۋعا قارسى قولدانىلاتىن شارالار جونىندە ايتىپ بەرۋىن سۇراعان ەدىك.

 

بەيسەنبى, 19 شىلدە 2012 7:24

سوندا وكىنىش بولمايدى

ايەلدەردە ءجيى كەزدەسەتىن ءسۇت بەزى قاتەرلى ىسىگى – قاۋىپتى دەرت. ەۋروپادا وسى دەرتتەن جىل سايىن 350 مىڭ جاڭا وقيعا تىركەلىپ, 130 مىڭ ايەل كوز جۇمسا, ءبىزدىڭ ەلىمىزدە دە ءسۇت بەزى قاتەرلى ىسىگى ونكولوگيالىق اۋرۋلاردىڭ ىشىندە ءبىرىنشى ورىندا تۇر. ومىراۋ وبىرىمەن تىركەلگەن 3 مىڭ ايەلدىڭ 1 مىڭنان استامى جارىق دۇنيەمەن قوشتاسقان. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, پايدا بولعانى بىردەن بىلىنبەيتىن كەسەلدىڭ كەسىرىنەن كوپتەگەن كەلىنشەك اۋرۋىن اسقىندىرىپ الادى. قازاق ونكولوگيا جانە راديولوگيا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ عالىم-ماممولوگى, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى شىنار تالاەۆاعا جولىعىپ, قاتەرلى ىسىكتىڭ الدىن الۋعا قارسى قولدانىلاتىن شارالار جونىندە ايتىپ بەرۋىن سۇراعان ەدىك.

– شىنار جاقسىبايقىزى, قازىرگى كەزدە ونكولوگ-ماممولوگ دارىگەرلەردى قازاقستانداعى ايەلدەردىڭ ءسۇت بەزى قاتەرلى ىسىگى الاڭداتىپ وتىرعانى شىندىق. ەلىمىز اتى جامان اۋرۋدان ءبىرىنشى ورىندا كورىنەدى.

– راس ايتاسىز, قازاقستاندا ايەلدەر اراسىندا ءسۇت بەزدەرى قا­تەرلى ىسىگى وزگە اۋرۋلارمەن سا­لىستىرعاندا ءبىرىنشى ورىندا. دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ مالىمەتى بويىنشا, جىل سايىن وسى قاتەرلى دەرتكە قاتىستى 1 ميلليون جاڭا دەرەك كەزدەسەدى. سوندىقتان, ءسۇت بەزىنىڭ قاتەرلى ىسىگى بۇگىنگى تاڭدا وتكىر دە وزەكتى ماسەلەنىڭ ءبىرى رەتىندە الەم­دەگى ونكولوگ-ماممولوگ ءدارى­گەر­لەردىڭ نازارىندا تۇر. ىسىكتىڭ ءوزى قاتەرلى جانە قاتەرسىز دەپ ەكىگە بولىنەدى. ونىڭ اسقىنعان, اسقىنباعانىن اۋرۋعا فۋنكتسيا جاساپ, تسيتولوگيادان وتكىزىپ بارىپ انىقتايدى. ەگەر تسيتولوگيا قاتەرلى ىسىك دەپ تاپسا, وندا ول ادامدى دەرەۋ ەسەپكە الىپ, ءما­لىمدەمە جاسايدى. ناۋقاس مەم­لەكەتتىك باقىلاۋعا الىنعاننان كەيىن ديسپانسەرلىك ەم ءجۇر­گى­زى­لەدى. قازىر ەلىمىزدەگى كونتينگەنت بويىنشا ءسۇت بەزدەرى قاتەرلى ءىسى­گىمەن اۋىراتىنداردى انىقتاپ, ەسەپكە الۋ شاراسى جۇرگىزىلۋدە. جىلىنا وسى دەرتپەن 3 مىڭ ايەل اۋىرادى دەسەم, ولاردىڭ تەڭ جارىمىنان استامى كوز جۇمادى. ال قازاقستاندا 22000-نان استام ايەل اتالمىش دەرتكە شالدىققان. باسقا ىسىك اۋرۋلارىنا قاراعاندا, ول جانعا باتىپ اۋىرمايدى. سون­دىقتان, ءسۇت بەزى قاتەرلى ىسىك اۋرۋىنىڭ كەۋدەدە پايدا بول­عا­نىن ايەلدەر ايلاپ, جىلداپ سەزبەي قالادى. ءسويتىپ, اۋرۋىن اس­قىندىرىپ الادى دا, دەرتتىڭ 3-ءشى, 4-ءشى ساتىسىندا عانا ءدارى­گەردىڭ كومەگىنە جۇگىنەدى.

– كونتينگەنتتىك كورسەتكىش دەگەن نە؟ ول نەنى بىلدىرەدى؟

– كونتينگەنتتىك كورسەتكىش ءدا­رى­گەرلەردىڭ قانشالىقتى جۇ­مىس ىستەگەنىن ايقىندايدى. ماماندارىمىز ءسۇت بەزىنىڭ قاتەرلى ىسىگى اۋرۋى جاس تالعامايتىنىن, دەرتتىڭ الدىن الۋ ءۇشىن دارىگەرگە ءجيى قارالىپ تۇرۋ قاجەتتىلىگىن ەلىمىزدىڭ تۇرعىندارىنا ەسكەر­تەدى. سونىمەن قاتار, اعىمداعى جىلدىڭ 15 قازانىنان باستاپ دەن­ساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ حالىقتىڭ جەكەلەگەن ەرەسەك ساناتتارىن الدىن الا مەديتسي­نا­لىق تەكسەرۋدەن وتكىزۋدى جەتىل­دىرۋ ءۇشىن №607 بۇيرىعىنا ءساي­كەس تۇرعىندار اراسىندا جۇمىس­تار اتقارىلۋدا. سەبەبى, وسى جاس­تاعىلار اراسىندا قاتەرلى دەرتپەن اۋىراتىندار ءجيى كەزدەسەدى. بۇل شارا ۋچاسكەلىك دارىگەرلەردىڭ جەتەكشىلىگىمەن ايەلدەردىڭ تۇر­عىلىقتى جەرى بويىنشا ىسكە اسىرىلادى. الماتى قالاسىندا ءوت­كەن اكتسيادا ءبىز ءبىر كۇندە 300 ايەلدى قابىلدادىق, ونىڭ ىشىندە بىرەۋىنىڭ عانا جامان دەرتكە شالدىققانى انىقتالدى.

– جاقسى شارا ەكەن. ال ەندى اۋرۋدىڭ الدىن الۋ ءۇشىن ەلى­مىز­دە دارىگەرلەر تاراپىنان قان­داي جۇمىستار اتقارىلۋدا؟

– ونكولوگ-ماممولوگ دارىگەر­لەر رەسپۋبليكا بويىنشا ايەل­دەرگە اقىسىز تەكسەرىلۋ اكتسياسىن وتكىزەدى. ناتيجەسى اكتسيا بارىسىندا كورىنىپ جاتادى. اۋرۋدى ەرتە ساتىسىندا انىقتاپ, الدىن السا, وعان ەم قوناتىندىعىن حا­لىقتىڭ ساناسىنا جەتكىزۋگە تىرىسامىز. ايتپەسە, كەيبىر ايەل­دەر اۋرۋعا شالدىققانىن ەستى­سىمەن, ومىردەن ءتۇڭىلىپ, نەشە ءتۇر­لى ويعا بەرىلەدى. الايدا, ومىردە ولاي بولا بەرەيدى عوي. وزگە اع­زاداعى قاتەرلى ىسىكتەرگە قارا­عاندا ءسۇت بەزدەرى قاتەرلى ىسىگى اۋرۋى ەرتە ساتىسىندا انىقتالسا, ودان قۇلان تازا ايىعىپ كەتۋ مۇمكىندىگى بار. ءتىپتى, كەيبىر ايەلدەر ودان كەيىن تۇرمىس قۇ­رىپ, بالا دا سۇيەدى. ءيا, بۇل قاتەرلى دەرت قازىرگى كەزدە ءبىزدىڭ ەلىمىزدى عانا ەمەس, دامىعان ەل­دەردى دە الاڭداتىپ وتىر. ونىڭ باستى سەبەپتەرى ايەلدەردىڭ ءجيى تۇسىك جاساتۋى, ىشىمدىك ءىشۋى, تەمەكى تارتۋى, سوسىن, ارينە, ەكولوگيا. ايەل ادامدى اللا تاعالا ومىرگە ۇرپاق اكەلىپ, بالا ەمىزۋ ءۇشىن جاراتتى. سوندىقتان, سول فاكتورعا قارسى شىعۋعا بولمايدى. ايەل دەنەسىندەگى اتالمىش ورگان ءوز فۋنكتسياسىن دۇرىس اتقار­ماسا دا دەرتكە شالدىعادى. سونداي-اق, بۇل اۋرۋ انالاردىڭ ءسابيدى ۇزاق ۋاقىت ەمىزبەۋى, ءدۇ­نيەگە ءسابي اكەلۋدى شەكتەۋى, ايەل­دەر اعزاسىنداعى گورمونداردىڭ وزگەرۋىنەن دە پايدا بولۋى ىقتي­مال. ونىڭ ۇستىنە جاراقات الۋ, ياعني ەمىزىپ جۇرگەندە ومىراۋىنا سالقىن تيگىزىپ الۋ, سونىڭ قابى­نۋى سالدارىنان ماستيتكە ۇشى­راۋىنىڭ دا كەسىرى بار. قازىرگى زاماندا ماستوپاتيا دا كوبەيگەن. بۇل ەمشەك بەزىنىڭ اۋرۋى جانە اعزادا گورمونداردىڭ وزگەرۋىنەن پايدا بولادى. ونىڭ ۇستىنە سوڭ­عى كەزدەرى قىزدارىمىز مانساپ قۋىپ, «جاعدايىمدى جاساپ الىپ تۇرمىس قۇرام» دەگەن ويدىڭ جە­تەگىمەن ءجۇرىپ قالادى. كەش تۇر­مىس قۇرادى. ول دۇرىس ەمەس. ءسۇت بەزى قاتەرلى ىسىك اۋرۋلارىنا ۇشىراۋدىڭ بۇل بىردەن-ءبىر سەبەبى.

ەندى ءسۇت بەزى قاتەرلى ىسىگى اۋرۋلارىنىڭ الدىن الۋ تۋرالى ايتار بولسام, 40 جاستان اسقان كەز كەلگەن ايەل جىلىنا ءبىر رەت مامموگرافيادان ءوتىپ, ماممولوگ دارىگەرگە كورىنۋى كەرەك. جانە ءاربىر ايەل كۇندە اينانىڭ الدىندا قولىمەن كەۋدەسىن سيپالاي وتى­رىپ, ومىراۋىندا قانداي دا ءبىر وزگەرىستەر بار-جوعىن با­قىلاۋى قاجەت. ەگەر ءسۇت بەزدەرىن ساۋساقتىڭ ۇشىمەن سيپالاعاندا, قانداي دا ءبىر وزگەرىستەردى باي­قاسا, قاتتى تۇيىنشەك سەزىلسە نەمەسە ءسۇت بەزدەرىنىڭ ۇشى ىشىنە كىرىڭكىرەپ تۇرسا, ۇرپىدەن سۇيىق بولىنسە, مىندەتتى تۇردە دارىگەرگە كورىنۋى ءتيىس. «ساقتانساڭ – ساق­تاي­مىن» دەمەكشى, اسقىنىپ كەتسە, سوڭى قايعىلى جاعدايعا ۇرىن­دىرادى. سوندىقتان, اركىم ءوز دەنساۋلىعىنا مۇقيات كوڭىل ءبول­گەنى ءجون.

– شىنارگۇل جاقسى­بايقى­زى, اتالمىش دەرتكە ەلىمىزدىڭ قاي ءوڭىرىنىڭ قىز-كەلىنشەكتەرى ءجيى شالدىعادى؟

– بۇل دەرتپەن, اسىرەسە, سەمەي, وسكەمەن, پاۆلودار وبلىستا­رى­نىڭ ايەلدەرى كوپ اۋىرادى. ونىڭ سەبەبى سەمەي پوليگونىنىڭ جا­قىن ورنالاسقاندىعىنان بولار دەپ ويلايمىن.

– ءسىز سۇحباتىمىزدىڭ بارىسىندا 40-تان اسقان ايەلدەردىڭ بارلىعى جىلىنا ءبىر رەت ومىراۋىن مامموگرافياعا ءتۇسىرۋى كەرەك­تىگىن ەسكەرتىپ كەتتىڭىز. الايدا, بۇل دەرت جاستارى 40-تان تومەن قىز-كەلىنشەكتەردە دە كوپ كەز­دە­سەدى. بۇعان نە دەيسىز؟

– راس, وكىنىشكە قاراي, بۇل دەرتپەن ءجاسوسپىرىم قىزدار دا اۋى­­راتىن بولدى. جۋىردا عانا ون سەگىز جاستاعى قىز بالاعا وتا جاسادىق. وتا ءساتتى ءوتتى. ارينە, ءبىز وعان ومىراۋدى ساقتاپ قالۋ ءتاسىلىن قولداندىق. وسىعان قاراپ, ءسۇت بەزى قاتەرلى ىسىگى جاسارىپ كەتتى دەۋگە ابدەن بولادى. ونىڭ سەبەبى قازىرگى كەزدە جەيتىن تا­عامداردا جاتسا كەرەك. گەنەتي­كا­لىق موديفيكاتسيالانعان تاعام­دار­دىڭ ومىرگە كەلۋى قاتەرلى دەرت­تىڭ ورشۋىنە سەبەپكەر بولۋدا. مى­سالى, دامىعان ەلدەر قاتا­رىن­داعى امەريكا قۇراما شتات­تارىن الايىق, وندا ايەلدەردىڭ 91 پايىزى وسى دەرتپەن اۋىرادى. بۇل دەگەنىمىز ءجۇز ادامنىڭ 91-ءى اۋىرادى دەگەن ءسوز. گەنەتيكالىق تاعامداردىڭ وتانى سانالاتىن اقش ەلدەرىنىڭ سيقى, مىنە, وسىنداي. وسىعان قاراپ-اق, گەنەتي­كا­لىق موديفيكاتسيالانعان تاعام­نىڭ ادام ومىرىنە اكەلەر قاۋپىنىڭ قانشالىقتى «زور» ەكەنىنە كوز جۇگىرتە بەرىڭىز. ودان كەيىنگى ورىندا ابايسىزدا جاراقات الۋ تۇر.

– دەرتكە شالدىققان ايەل­دەردىڭ ءبىر ومىراۋىن وتا جاساپ الىپ تاستاۋلارى تاجىريبەدە بار. بۇل كوپ جاعدايدا ايەل­دەردىڭ ءجۇي­كە­سىنە كەرى اسەر ەتەتىنى ءسوزسىز. ەلىمىزگە ومىراۋ­دىڭ ورنىن تولتىراتىن جاڭا­لىق جەتتى مە؟

– كۇنى بۇگىنگە دەيىن اۋرۋدىڭ ەمى دەرتكە شالدىققان ءسۇت بەزىن وتا جاساۋ ارقىلى تۇتاس الىپ تاستاۋ ەدى. شەتەلدىڭ ءدا­رى­گەر عا­لىم­دارى اۋرۋلار اراسىندا عى­لىمي دارىگەرلىك زەرتتەۋلەر ءجۇر­­گىزگەندە, ءبىر ەمشەگىن الىپ تاس­تاعان ايەلدەر مەن ىسىكتىڭ ليمفا تۇيىندەرىن عانا العان ايەل­دەردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعى ءبىر­دەي بول­عان. سودان ءسۇت بەزىن تۇتاستاي الىپ تاستاماي, ساقتاپ قالۋ كەرەك دەگەن ۇيعارىمعا كەلدى. ال ءسۇت بەزىن ساقتاپ قالۋ مۇمكىن بولماي, تۇتاستاي الىپ تاستاعان جاعدايدا قازىرگى عىلىم مەن مەديتسينانىڭ كومەگىمەن ومىراۋعا يمپلانتانت قويىلادى. جاسى 30-35 جاستاعى كەلىنشەك­تەرگە ءبىر ءسۇت بەزىن الىپ تاستاۋ, ارينە, پسيحولوگيالىق سوق­قى ەكە­نى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. سون­دىقتان بيىلدان باستاپ وتا جاساماس بۇرىن, ونى ساقتاپ قا­لۋدىڭ جولىن قاراستىرامىز. اۋرۋ اسقىنىپ كەتىپ, ءسۇت بەزىنىڭ بىرەۋىن الىپ تاستاۋعا تۋرا كەلگەن جاعدايدا, ەكىنشىنىڭ ورنىن تولتىرۋ مۇمكىندىگى ىسكە اسىرىلۋدا. اقتاۋدان, ەلىمىزدىڭ وزگە دە ءوڭىر­لەرىنەن كەلگەندەرگە وسىنداي وتا جاسادىق. ناتيجەسى وي­داعىداي. مىسالى, ارقا تەرىسى­نەن تەرى الىپ, ونى يمپلانتانت ىشىنە سالىپ, جاماپ ەكىنشى ومىراۋىنان اينىمايتىن ومىراۋ جاسايمىز. تەك ءبىر عانا ايىرما­شىلىعى – ونىڭ ۇشى بولمايدى. يمپلانتانت ادامنىڭ ەتىنە ءساي­كەس­تەن­دىرىلىپ جاسالعان­دىقتان, ەشقان­داي اللەرگيا بەرمەيدى. سوندىق­تان, ءبىزدىڭ مىندەتىمىز – قارا­پايىم جۇرتشىلىققا ون­كولوگ-دارىگەرلەردىڭ وسىنداي وتا جاساۋ­عا قول جەتكىزگەندىگىن جەتكىزۋ.

– قازاق ونكولوگيا جانە راديولوگيا عىلىمي-زەرتتەۋ ينس­تيتۋتىنىڭ ءسىز باسقاراتىن ءسۇت بەزدەرى ىسىگى بولىمىندە ءدال قازىر قانشا ادام ەم الىپ جاتىر؟

– قازاق ونكولوگيا جانە راديو­­لوگيا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى قازاقستانداعى باس ينستيتۋت سانالاتىندىقتان, بىزگە ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن جانىنا داۋا ىزدەگەن جاندار كەلەدى. ولارعا دارىگەر-حيرۋرگتەرىمىز بەرىك قاي­قۇللاەۆ, ەلميرا جاندوسوۆا, سەرىك مۇحامبەتوۆپەن قاتار, اعا مەدبيكە اينۇر ءارىپوۆا, مەدبيكەلەر انار تولەپبەرگەنوۆا, گۇلميرا سىزدىقوۆا ارقاشان قولدارىنان كەلگەن كومەكتەرىن ايامايدى. جالپى, ينستيتۋتتا 500-دەن استام ناۋقاس ەم الۋدا. ال ءبىزدىڭ ءسۇت بەزدەرى قاتەرلى ىسىگى بولىمىندە 15-20-داي ادام دەرتى­نىڭ ساتىسىنا بايلانىستى ەم قابىلداۋدا. ىشتەرىندە وتا جا­سالعاندارى دا بار. جاعدايلارى جامان ەمەس. ولارمەن ءجيى ءسوي­لەسىپ, حال-جاعدايلارىن ۇنەمى باقىلاپ تۇرامىز.

– بۇگىنگى تاڭدا مەديتسينا دا­مىپ, وتا جاساۋ ءتاسىلى دە ءوز­گەرىپ, تەحنولوگيا دا جەتىلىپ جا­تىر. ەندى وتا جاساۋدىڭ سونى جەتىستىگى جايىندا ايت­ساڭىز.

– دۇرىس ايتاسىز. ءبىز ءومىر ءسۇرىپ جاتقان قوعامدا كۇنىنە قانشاما وزگەرىستەر ورىن الىپ جاتادى. سونىڭ ىشىندە مەديتسينا سالاسىندا دا سوڭعى كەزدە وتا جاساۋدىڭ جاڭا تاسىلدەرى ەنگى­زىلدى. سونىڭ دالەلى – امەريكادان كەلگەن «seno sonix» اپپاراتى. ونىمەن ءسۇت بەزدەرى ىسىگىنە وتا جاساۋدا ەشقانداي اپپارات تەڭ­دەسە المايدى دەسەم, قاتەلەس­پەي­مىن. بۇل سىرقات دەنەسىندەگى ىسىكتى ينەنىڭ ۇشىمەن ەشقانداي قان شىعارماي, سورىپ الادى. قازىر اتالمىش قۇرال ءبىزدىڭ ينستيتۋتتا سىناقتان ءوتىپ جاتىر. بالكىم, الداعى ۋاقىتتا دەن­ساۋ­لىق ساق­تاۋ مينيسترلىگى وسىنداي اپپارات الۋعا قاراجات ءبولىپ جاتسا, وندا بۇكىل قازاقستان بويىنشا ەلىمىز اۋرۋحانالارى سونى اپ­پاراتقا قول جەتكىزىپ قالار. ءدال قازىرگە دەيىن بەس ناۋقاسقا وتا جاسادىق. ءبارى دە ويداعىداي ءوتتى. اسىرەسە, جاس قىز-كەلىنشەكتەر ءۇشىن اپپا­راتتىڭ پايداسى ەرەكشە. سەبەبى, دەنەدە ەشقانداي تىر­تىق, وپەرا­تسيانىڭ ورنى قال­ماي­دى. تەك ينەنىڭ كىرگەن ۇشى نۇكتە سياقتى تۇرادى. ءسوزىم جالاڭ بولماس ءۇشىن مىسال كەل­تىرە كەتەيىن. جو­عا­رىدا ايتىپ ءوت­كەنىمدەي, جا­قىن­دا ون سەگىز جاس­تاعى قىزعا وتا جاسادىق. كەۋ­دەسىندەگى ىسىك كولەمى التى سانتيمەتردەي ەكەن. وتا قىرىق مينۋتتاي ۋاقىتقا سوزىلدى. ەگەر ىسىك كولەمى كىشى بولسا, وندا وتا بار-جوعى 10-15 مينۋتقا عانا سوزىلادى. «ءسۇت بەزى قاتەرلى ىسىگىنىڭ كەۋدەمە شىققا­نىنا ءبىراز ۋاقىت بولىپتى. ناق­تى قاي ۋاقىت ەكەنىن بىلمەيمىن. مەن وسىعان دەيىن ارنايى تەك­سەرىستەن وتكەنىم جوق. ماماندار ءسۇت بەزىنىڭ قا­تەرلى ىسىگى اۋرۋى جاس تال­عا­مايتىنىن جانە دەرتتىڭ الدىن الۋ ءۇشىن ءدا­رىگەرگە ءجيى قارالىپ تۇرۋدى ەسكەرتەدى. ەگەر دەرتتى دەر كەزىندە انىقتاعاندا, بۇگىنگىدەي حالگە ۇشىراماس ەدىم», – دەيدى اتىراۋدان كەلگەن انار اتتى كەلىنشەك.

قاتەرلى ىسىككە شالدىققان­دار­دىڭ تاعى ءبىرى – سايرا دا اۋرۋى اسقىنعان كەزدە دارىگەرگە جۇگى­نىپتى. ول تۇرمىس جاعدايىنىڭ تومەندىگىنەن دەر كەزىندە ەمدەلۋگە مۇمكىندىگى بولماعانىن ايتىپ:  «ءسۇت بەزى قاتەرلى ىسىگىنىڭ پايدا بولعانىنا 1 اي بولعان كەزدە دارىگەرگە كەلدىم. ماممولوگ-ماماندار تەكسەرىپ, مەن­دەگى دەرتتىڭ وتە قاتەرلى ەكەن­دىگىن انىقتاپ, دەرەۋ وتا جاساماسا, باسقا اعزالارعا ءوتىپ كەتەدى» دەدى. وتا ءساتتى اياقتالدى.

الماتى قالاسىنىڭ تۇرعىنى 59 جاستاعى ساقىپجامال:  «كەۋ­دەمدەگى ىسىكتى وسىدان ەكى-ءۇش جىلداي بۇرىن بايقاعانمىن. جانىما باتىپ اۋىرماعان سوڭ, ءوز بەتىمشە ءارتۇرلى ەم-دوم جاساپ جۇرە بەردىم. سونىڭ كەسى­رى­نەن ومىراۋىمدا اللەرگيا پايدا بولدى. ول ازداي ءسۇت بەزىنىڭ ۇشىنان سۇيىق زات ءبولىندى. ءدا­رىگەرگە باردىم. ماعان كوپ كۇت­تىرمەي وتا جاساۋ كەرەكتىگىن ايتتى. كەلىستىم. قازىر جاعدايىم جامان ەمەس. ايەلدەرگە ايتارىم, ءسۇت بەزىنىڭ قاتەرلى ىسىگىنە شالدىقپاس ءۇشىن اي سايىن مام­مولوگ-ماماندارعا تەكسەرىلىپ وتى­رۋى قاجەت ەكەندىگى. ەگەر قانداي دا ءبىر وزگەرىستەر بايقاپ, سەزىكتەنسە, دەرەۋ ءدارى­گەرگە ءجۇ­گىنگەن دۇرىس», – دەيدى.

– اڭگىمەڭىزگە راحمەت. ەڭبە­گى­ڭىزگە تابىس تىلەيمىز.

اڭگىمەلەسكەن ايگۇل سەيىلوۆا,

«ەگەمەن قازاقستان».

سوڭعى جاڭالىقتار

ەرلىك پەن تاريح

تاعزىم • كەشە