شەتەلدە سوتتالعاندار از ەمەس
ەلىمىزدىڭ 2525 ازاماتىنا حالىقارالىق جانە مەملەكەتارالىق ىزدەۋ جاريالانعان. قىلمىسقا كۇدىكتى نەمەسە سوتتالعان بۇل ازاماتتاردى ۇستاۋ مەن ەلگە قايتارۋ تەك حالىقارالىق كەلىسىمدەردىڭ نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىلادى.
سونىمەن قاتار قازىرگىدەي بارىس-كەلىستەر كوبەيگەن ۋاقىتتا شەتەلگە شىعاتىن ازاماتتارىمىزدىڭ جانە ءبىزدىڭ ەلگە كەلەتىن شەتەلدىكتەردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋ دا ماڭىزدى مىندەتتەردىڭ ءبىرى.
سەناتتىڭ جالپى وتىرىسىندا قازاقستان مەن يوردانيا اراسىنداعى بىرقاتار قۇقىقتىق قۇجاتتاردى راتيفيكاتسيالايتىن زاڭ جوبالارىن قاراۋ بارىسىندا سەناتور ۆلاديمير ۆولكوۆ ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ 2018 جىلعى 1 قازانداعى دەرەكتەرىنە سۇيەنە وتىرىپ جەتكىزگەن مالىمەتتەرگە قاراعاندا, ەلىمىزگە 195 ەلدەن 6,8 ملن شەتەلدىك ازامات كەلگەن. دەمەك, مۇنداي ساپارلار اراسىندا ءىستى بولىپ, ءتۇرلى قۇقىق بۇزۋشىلىقتار مەن قىلمىس جاسايتىنداردىڭ بولۋى جوققا شىعارىلمايدى.
ۆ.ۆولكوۆتىڭ ايتۋىنشا, رەسمي ستاتيستيكا بويىنشا قازىرگى كەزدە قازاقستاننىڭ 947 ازاماتى شەتەلدە سوتتى بولعان. ال ءبىزدىڭ ەلدە 1169 شەتەلدىك ازامات سوتتالعان. دەمەك, ەلىمىزدەن سىرتقا شىعۋشىلار دا, ەلگە كەلۋشىلەر دە ارتقان سايىن قۇقىقتىق تاۋەكەلدەر دە ەسەلەنە تۇسەدى. ال جات جەردە ءىستى بولعان ازاماتتاردىڭ قۇقىقتىق كومەككە مۇقتاج بولاتىندىعى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى.
وسى ورايدا, ەلىمىزدىڭ يوردانيامەن اراداعى ءوزارا قۇقىقتىق كومەك, ادامداردى ۇستاپ بەرۋ جانە سوتتالعان ادامداردى بەرۋ تۋرالى كەلىسىمدەردى راتيفيكاتسيالاۋعا ارنالعان زاڭ جوبالارى بويىنشا سەناتتا بايانداما جاساعان باس پروكۋروردىڭ ورىنباسارى اندرەي لۋكين قوس مەملەكەتتىڭ قورعانىس ونەركاسىبى, فارماتسەۆتيكا, اۋىل شارۋاشىلىعى جانە ەنەرگەتيكا سالالارىنداعى بايلانىسى جاقسى جولعا قويىلعاندىعىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق 2006 جىلدان بەرى ساۋدا-ەكونوميكالىق, عىلىمي-تەحنيكالىق قارىم-قاتىناستار بويىنشا قازاقستان-يوردانيا ۇكىمەتارالىق كوميسسياسى جۇمىس ىستەيدى. ال 2007 جىلى بىرلەسكەن ىسكەرلىك كەڭەس قۇرىلعان. بىلتىر ەلىمىزگە يوردانيادان ءارتۇرلى ماقساتتارمەن 616 ادام كەلگەن.
سەنات راتيفيكاتسيالاعان كەلىسىمدەرگە 2017 جىلى قاراشا ايىندا يوردانيا كورولىنىڭ ەلىمىزگە ساپارى اياسىندا قول قويىلعان.
– بۇل كەلىسىمدەردە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ تالاپتارى, شارتتارى جانە سەپتەسۋدەن باس تارتۋدىڭ سەبەپتەرى ناقتىلانعان, – دەدى ا.لۋكين.
جالپى, بۇل قۇجاتتاردا قىلمىسقا قارسى كۇرەستىڭ حالىقارالىق تالاپتارى تولىق ساقتالعان.
دامۋ جولىنداعى ىنتىماقتاستىق
جالپى وتىرىستا ءماجىلىس ماقۇلداعان «ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى شارت ۇيىمىنا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىعى تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭىنىڭ جوباسى دا قارالدى.
زاڭ جوباسى نورمالارىنا سايكەس تاراپتار مەملەكەتارالىق ىنتىماقتاستىق جانە اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ سالاسىنداعى ۆەدومستۆوارالىق ءوزارا ءىس-قيمىلدى نىعايتۋ نەگىزىندە ۇقشۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىگى جۇيەسىن ودان ءارى دامىتۋدى قامتاماسىز ەتەدى, ىنتىماقتاستىقتىڭ قۇقىقتىق نەگىزدەرىن قالىپتاستىرۋ جانە حالىقارالىق قۇقىقتىق بازانى جەتىلدىرۋ بويىنشا بىرلەسىپ كۇش جۇمسايدى, سونداي-اق اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىك قاتەرلەرىنە بىرلەسە دەن قويۋدىڭ پراكتيكالىق تەتىكتەرىن قالىپتاستىرۋعا جاردەمدەسەدى.
سەناتورلار, سونداي-اق ءماجىلىس ماقۇلداعان «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن بەلارۋس رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى ونەركاسىپتىڭ قورعانىس سالالارى ۇيىمدارىنىڭ وندىرىستىك جانە عىلىمي-تەحنيكالىق كووپەراتسياسى تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن دا قابىلدادى.
بۇل قۇجات بويىنشا بايانداما جاساعان قورعانىس جانە اەروعارىش ونەركاسىبى ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى امانياز ەرجانوۆ: «كەلىسىمنىڭ نەگىزگى ماقساتى – ەكى ەلدىڭ قورعانىس ونەركاسىبى كاسىپورىندارىنا مەملەكەتتىك قولداۋ كورسەتە وتىرىپ, ءوزارا ءتيىمدى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ. كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ – ەكسپورتتاۋ جانە يمپورتتاۋ وپەراتسيالارى كەزىندە تۋىندايتىن نەگىزگى اكىمشىلىك كەدەرگىلەردى شەشۋگە ىقپال ەتەدى. بۇل تۇرعىدا اكەلىنەتىن اسكەري ءونىمدى ليتسەنزيالاۋدان بوساتادى جانە ولاردى جەتكىزۋ مەرزىمدەرىن قىسقارتادى», – دەدى.
ونىڭ ايتۋىنشا, ەكى ەل اراسىندا عىلىمي-تەحنيكالىق ىنتىماقتاستىق اياسىندا قارۋ-جاراق پەن اسكەري تەحنيكانىڭ جاڭا ءتۇرىن جاساۋدا بىرلەسكەن عىلىمي زەرتتەۋلەر جۇرگىزىلەدى, سونداي-اق قولدانىستاعى تەحنيكانى جاڭعىرتۋ شارالارى ەسكەرىلگەن.
سەناتورلاردىڭ ساۋالدارىنا بەرىلگەن جاۋاپتاردان بەلگىلى بولعانداي, ەلىمىز مەملەكەتتىك قورعانىس تاپسىرىسى اياسىندا بەلارۋستەن تىكەلەي اسكەري تەحنيكا ساتىپ الىپ جاتقان جوق. الايدا بروندى تەحنيكانى, اۆياتسيالىق تەحنيكانى جوندەۋ شارالارى ەسكەرىلگەن. ال ءبىزدىڭ تاراپىمىزدان اتالعان مەملەكەتكە زەڭبىرەك پەن ونىڭ قۇرامداس بولىكتەرى جەتكىزىلۋدە.
جالپى وتىرىس بارىسىندا ءداستۇرلى دەپۋتاتتىق ساۋالدارىن جولداعان سەناتورلار ناريمان تورەعاليەۆ ەلىمىزدەگى تەاترلاردىڭ جاس ارتىستەرىنە جان-جاقتى قولداۋ كورسەتۋ, ءالىمجان قۇرتاەۆ ءال-ءفارابيدىڭ 1150 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋ مەن وتكىزۋ, ولگا پەرەپەچينا كاسىپكەرلىك ماقساتتا قولدانىلاتىن نىساندارعا سالىق سالۋ, ەربولات مۇقاەۆ باتىس قازاقستان وبلىسىنداعى اۆتوكولىك جولدارىن جوندەۋ جانە ەدىل مامىتبەكوۆ وتاندىق تسيرك ونەرىن دامىتۋعا بايلانىستى ماسەلە كوتەردى.
سەرىك ابدىبەك,
«Egemen Qazaqstan»
