كەڭەس وكىمەتى كەزىندە قازاق دالاسىنداعى ءمۇيىزدى ءىرى قارانىڭ سانى 9 ميلليونعا جەتىپ, وزىمىزدەن ارتىلعان ءونىم وداقتاس رەسپۋبليكالارعا دا شىعارىلعان-دى. قازىر ءمۇيىزدى ءىرى قارا سانى 6 ميلليونعا جۋىقتايدى. مال باسىن كوبەيتۋگە ءارى ساپاسىن جاقسارتۋعا اگرارلىق سەكتوردى قارجىلاي قولداۋ ۇيىمدارى ءبىرشاما ءتيىمدى جاعداي جاساپ وتىرعانىن ايتا كەتۋ كەرەك.
ماسەلەن, «اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورى» اق «سىباعا» باعدارلاماسى بويىنشا نەسيە بەرىپ كەلە جاتقانىنا بىرەر جىلدىڭ ءجۇزى بولىپ قالدى. بيىلعى قاڭتار ايىندا عانا قور 1,2 مىڭ باس ءىرى قارا مەن 3,2 مىڭ باس ۇساق مال ساتىپ الۋعا جالپى سوماسى 1,3 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 42 نەسيە بەرىپتى.
ال وتكەن جىلى قور 15,6 ملرد تەڭگە كولەمىندە 679 ءوتىنىمدى قاناعاتتاندىرعان. بولىنگەن قاراجات 23,8 مىڭ باس اسىل تۇقىمدى ءىرى قارا مەن 75,4 مىڭ باس ۇساق مال ساتىپ الۋعا جۇمسالعان. بۇگىندە شارۋاشىلىقتارعا شەتەلدەردەن 9,3 مىڭ باس ءىرى قارا جەتكىزىلگەن.
مىسالى, باتىس قازاقستان وبلىسىندا ورنالاسقان «ارعىماق» شارۋا قوجالىعى رەسەيدىڭ تامبوۆ وبلىسىندا 60 سيممەنتال تۇقىمدى سيىر ساتىپ الدى. بۇعان دەيىن شارۋاشىلىقتا 100 جىلقى جانە ەدىلباي تۇقىمىنىڭ 700-گە جۋىق قويى بولعان. ەندى شارۋاشىلىق باسشىلارى ءتيىمدى مال شارۋاشىلىعىن كەڭەيتۋگە نازار اۋداردى. جازعا قاراي اسىل تۇقىمدى مالدان العاشقى ءتول الىنۋعا ءتيىس.
سول سياقتى, اقمولا وبلىسىنداعى «ەل-حان» شارۋا قوجالىعى بۇلاندى اۋدانىنا 100 انگۋس سيىرىن اكەلدى. قوجالىققا 60 سيىر مەن جاڭا «بەلارۋس» تراكتورىن ساتىپ الۋعا قور قاراجاتى جۇمسالدى. ايتا كەتۋ كەرەك, بۇل مال «تەررا» جشس-نەن ساتىپ الىنعان. اتالعان مال بورداقىلاۋ الاڭى اقش-تان امەريكالىق انگۋستاردى اكەلىپ, ساپالى جاس ءتول الدى. قازىر اسىل تۇقىمدى مال جەرگىلىكتى شارۋاشىلىقتارعا ساتىلا باستادى.
– شەتەلدە مال ساتىپ العان شارۋاشىلىقتار مەملەكەتتەن سۋبسيديا الادى. مەملەكەت مال باسىنا ۇلتتىق ۆاليۋتاعا شاققاندا 225 مىڭ تەڭگەدەن بەرەدى, – دەيدى «اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورى» اق نەسيە دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى گ.باال. – مەملەكەت تاراپىنان قولداۋدىڭ تاعى ءبىر تەتىگى – شارۋاشىلىقتارعا بۇقالاردى بورداقىلاۋ الاڭىنا تاپسىرعان كەزدە ءتىرى سالماعىنىڭ ءار كيلوگرامىنا 200 تەڭگەدەن سۋبسيديا تولەنەدى.
«سىباعا» باعدارلاماسىنىڭ تاعى ءبىر ماڭىزدى ەرەكشەلىگى – كەپىلدىككە نەسيە قارجىسىنا ساتىپ الىناتىن ءىرى قارا مال الىنادى (كەپىلدىك سوماسىنىڭ 75 پايىزىنا دەيىن).
بۇگىنگى تاڭدا اتالعان قور «سىباعا» باعدارلاماسى بويىنشا وتىنىمدەردى قابىلداۋدى جالعاستىرۋدا. نەسيەلەر 70 ملن تەڭگەگە دەيىنگى كولەمدە بەرىلۋدە. 15 جىلعا دەيىن بەرىلەتىن نەسيەنىڭ جىلدىق سىياقى مولشەرلەمەسى – 4 پايىز.
وتكەن جىلى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى مالدىڭ ساپالىق سيپاتتامالارىن ءوسىرۋ مەن جەتىلدىرۋدى, قازاقستاندىق ەت ەكسپورتىن ۇلعايتۋدى كوزدەيتىن «مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋدىڭ سالالىق باعدارلاماسىن» ازىرلەگەنى بەلگىلى. باعدارلامانىڭ قارجى وپەراتورلارىنىڭ ءبىرى – «سىباعا» باعدارلاماسىن ىسكە اسىراتىن «اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجىلاي قولداۋ قورى» اق.
باعدارلاما بويىنشا نەسيەلەر اسىل تۇقىمدى ءىرى قارا مەن ۇساق مال الۋعا, ونى وسىرۋگە قاجەتتى نەگىزگى قۇرالداردى ساتىپ الۋعا, سونىمەن قاتار مال وسىرۋشىلەردىڭ اينالىمدىق قاراجاتىن تولىقتىرۋعا بەرىلەدى. ءسويتىپ فەرمەرلەر مالمەن قاتار, ماشينا-تراكتور پاركىن جاڭارتىپ, قاجەتتى جابدىقتاردى, مال ازىعىن ساتىپ الۋعا مۇمكىندىك الىپ وتىر.
سۇڭعات ءالىپباي,
«Egemen Qazaqstan»
