سونىمەن قاتار وڭىردەگى الەۋمەتتىك تۇرعىدان از قامتىلعان جانە كوپ بالالى وتباسىلاردىڭ كوللەدجدە وقيتىن بالالارى (4200) تاماقپەن جانە شاكىرتاقىمەن تەگىن قامتىلادى. بۇعان
3 ميلليارد تەڭگە كولەمىندە قارجى بولىنەدى. ايماقتاعى از قامتىلعان جانە كوپ بالالى وتباسىلاردىڭ مەكتەپ جاسىنداعى بالالارىنا فورما ساتىپ الۋعا 500 ميلليون تەڭگە كولەمىندە جاردەم كورسەتىلمەك. وسى ساناتتاعى وتباسىلاردىڭ بالالارى جازعى دەمالىسپەن, ساۋىقتىرۋمەن 100 پايىزعا قامتىلادى. وبلىس اكىمى دانيال احمەتوۆ وسىنداي جاعىمدى جاڭالىقتى 15 اقپاندا وسكەمەندە وتكەن «نۇر وتان» پارتياسى وبلىستىق فيليالىنىڭ ءححىى كونفەرەنتسياسىندا جەتكىزىپ, مۇنىڭ ءبارى ەلباسى تاپسىرماسى اياسىندا جۇزەگە اسىرىلاتىنىن ايتقان-دى.
بۇگىندە شىعىس قازاقستاندا 26149 كوپ بالالى وتباسى بار. وسى وتباسىلاردىڭ 1736 بالاسى بالاباقشاعا (شاعىن ورتالىققا) باراتىن بولسا, سونىڭ 188-ءى جەكەمەنشىك بالاباقشالاردا تاربيەلەنۋدە. بۇل بالالار جوعارىداعى جەڭىلدىكتەرگە قول جەتكىزە الا ما؟ ماسەلەن, سەمەيدە بيزنەستىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگى اياسىندا 18 جەكە- مەنشىك بالاباقشادا كوپ بالالى وتباسىدان شىققان 49 بالعىن تاماقتانۋ تولەمىنەن بوساتىلعان ەكەن. ايماق باسشىسى جيىندا كاسىپكەرلەردى سەمەي ۇلگىسىندە كوپ بالالى وتباسىلارعا قامقورلىق تانىتىپ, جەڭىلدىك جاساۋعا شاقىردى.
كوپ بالالى, تەك كوپ بالالى ەمەس, كەز كەلگەن وتباسىنى كۇز جاقىنداعاندا تولعاندىراتىن ماسەلەنىڭ ۇلكەنى – مەكتەپ فورماسى. ەندى وبلىستاعى قالالار مەن اۋداندار اكىمدىكتەرى كوپ بالالى وتباسىلاردان شىققان مەكتەپ وقۋشىلارىنا فورما ساتىپ الۋ ءۇشىن 500 ميلليون تەڭگە كولەمىندە قارجى بولەدى. د.احمەتوۆ كونفەرەنتسيادا جاپپاي وقۋ قورىنىڭ جيىنتىق كولەمىن 3 پايىزعا كوتەرۋدى تاپسىردى. وبلىستا جاپپاي وقۋ قورىنىڭ كولەمى بۇگىنگى تاڭدا 2,2 پايىزدى نەمەسە 1,4 ميلليارد تەڭگەنى قۇرايدى. وسى قاراجاتتىڭ 85 پايىزى, ياعني 1,21 ميلليارد تەڭگەسى مەكتەپ وقۋشىلارىن ىستىق تاماقپەن قامتۋعا جۇمسالادى. دەمەك, 500 ميلليون تەڭگە كولەمىندە بولىنەتىن قارجى اتا-انالار ءۇشىن ايتارلىقتاي جاردەم ءارى ۇنەم بولماق.
كوللەدجدەردە تەگىن وقۋعا بولادى
وڭىردەگى الەۋمەتتىك تۇرعىدان از قامتىلعان جانە كوپ بالالى وتباسىلاردىڭ كوللەدجدە وقيتىن بالالارىن تاماقپەن جانە شاكىرتاقىمەن تەگىن قامتۋ ءۇشىن 3 ميلليارد تەڭگە كولەمىندە قارجى بولىنەتىنىن جوعارىدا ايتتىق. 3 ميلليارد دەگەنىڭىز – 4200 بالا تەگىن ءبىلىم الادى دەگەن ءسوز. وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ ۇسىنعان مالىمەتتەرىنە سەنسەك, وڭىردە جۇمىسشى ماماندىقتارى بويىنشا كادرلاردى دايىنداۋ ءۇشىن ەكىنشى جىل قاتارىنان جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن مەملەكەتتىك تاپسىرىس كولەمى 10 پايىزعا ۇلعايىپتى. 2018 جىلى 5560 بيۋدجەتتىك ورىن بولىنسە, سونىڭ 47,4 پايىزى جۇمىسشى, 52,6 پايىزى ورتا بۋىن ماماندارىن دايىنداۋعا باعىتتالدى. ال بيىل 6200 بيۋدجەتتىك ورىن (44,8 پايىزى جۇمىسشى, 55,2 پايىزى ورتا بۋىن ماماندارى) قاراستىرىلىپ وتىر. «بۇل دەگەنىڭىز – از قامتىلعان جانە كوپ بالالى وتباسىلاردىڭ بالالارىنا ۇلكەن مۇمكىندىك. تەگىن وقۋ مۇمكىندىگى. جوعارىدا اتاپ وتكەن مەملەكەتتىك تاپسىرىستان بولەك ءتيىمدى ەڭبەكپەن قامتۋ باعدارلاماسى بويىنشا وبلىسقا جىل سايىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ەسەبىنەن 1730 ورىن بولىنەدى. قانداي دا ءبىر سەبەپتەرمەن بايقاۋدان وتە الماعان بالا وسى باعدارلاما ارقىلى كوللەدجدە تەگىن وقي الادى. بيىل وسى باعدارلاما شەڭبەرىندە تۇڭعىش رەت ورتا بۋىن, ياعني پەداگوگ مامانداردى دايارلاۋعا ەرەكشە كوڭىل بولىنبەك. بۇل باعدارلامانىڭ ەرەكشەلىگى, تۇلەك وقۋعا كونكۋرسسىز قابىلدانادى. ستۋدەنتتىڭ ساباق ۇلگەرىمىنە قاراماستان شاكىرتاقى تولەنەدى, ىستىق تاماقپەن, جولاقىسىمەن قامتاماسىز ەتىلەدى. كوپ بالالى وتباسىلاردىڭ بالالارى, اسىرەسە شالعاي اۋىلداردا تۇراتىندارى وسى مۇمكىندىكتى پايدالانسا دەيمىز», دەيدى وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى اسەم ءنۇسىپوۆا.
بىردەن ەسكەرتە كەتەيىك, تەگىن وقۋعا مۇمكىندىك الۋ ءۇشىن تۇلەك جۇمىسشى ماماندىقتارى (ەلەكتر دانەكەرلەۋشى, قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ ارلەۋشى شەبەرى, مال دارىگەرى, كولىك جوندەۋ سلەسارى) جانە ورتا بۋىن (پەداگوگيكالىق, تەحنيكالىق جانە مەديتسينالىق) ماماندىقتارىن تاڭداۋى كەرەك.
كوپ بالالى انالار قاۋىمداستىعى قۇرىلادى
د.احمەتوۆ كونفەرەنتسيا بارىسىندا وبلىستىق جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالاردى ۇيلەستىرۋ باسقارماسىنا 1 اي ىشىندە قالا-اۋدان اكىمدىكتەرىمەن بىرلەسىپ 2017 جىلى جاسالعان الەۋمەتتىك كارتانى جانداندىرىپ, وڭىردەگى از قامتىلعان جانە كوپ بالالى وتباسىلاردىڭ ارقايسىسىنىڭ جاعدايىن جەكە-جەكە سارالاپ, اسىرەسە باسپانا, تۇرمىستىق ماسەلەلەرىنە ءجىتى نازار اۋدارۋدى تاپسىردى. ماسەلە دەمەكشى, ايماق باسشىسى 15 اقپاندا وسكەمەندە ءوڭىردىڭ ءبىر توپ كوپ بالالى انالارىمەن كەزدەسكەندە انالار تاراپىنان بىرقاتار ۇسىنىس ايتىلدى. ءبىرى «بۇرىنعىداي قوعامدىق كولىكتەردە, تەمىر جولدا جەڭىلدىك قاراستىرىلا ما؟» دەسە, ەندى ءبىرى «كوممۋنالدىق تولەمدەرگە جەڭىلدىك جاسالسا» دەدى. جەتى بالانىڭ اناسى ءمادينا سانباەۆا بىرنەشە جىل بۇرىن وبلىستاعى كوپ بالالى انالارعا ارنايى كارتوچكا بەرىلىپ, باسسەيندەرگە, مادەنيەت ورىندارىنا, ساياباقتارعا جەڭىلدىك كورسەتىلگەنىن ايتىپ, وسىنى قايتا قالپىنا كەلتىرسە دەگەن تىلەگىن جەتكىزدى. «كوپ بالالى وتباسىلاردىڭ بۇعان دەيىن كوللەدجگە ءتۇسىپ, اقىلى وقۋ وقىپ جۇرگەن بالالارىنىڭ ءارى قاراي تەگىن ءبىلىم الۋىنا جاعداي جاساۋ ماسەلەسىن دە قاراستىرامىز. بۇل ءۇشىن ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ بۇيرىعىنا وزگەرىس ەنگىزۋ كەرەك. وبلىستىق باسقارمالارعا ءتيىستى تاپسىرمالار بەرىلدى. الەۋمەتتىك كارتا جاسالادى. الەۋمەتتىك كارتا جاسالعاننان كەيىن كوپ بالالى انالار قاۋىمداستىعىن قۇرىپ, سىزدەرمەن بىرلەسە جۇمىس ىستەيمىز. بۇل تاراپتاعى جۇمىستى سىزدەر دە قاداعالايتىن بولاسىزدار», دەدى وبلىس اكىمى كوپ بالالى انالارعا.
ازامات قاسىم,
«Egemen Qazaqstan»
شىعىس قازاقستان وبلىسى
