اكىمشىلىك-ىسكەرلىك ورتالىعىنداعى 48,4 گەكتار اۋماققا ءبىرىنشى كەزەكتە سالىنۋى ءتيىس 13 نىسانعا جەر تەلىمدەرى تولىعىمەن بوساتىلىپ, وبلىستىق اكىمدىك پەن باسقارمالار جانە دەپارتامەنتتەرگە ارنالعان عيماراتتار سالىنۋدا. سونداي-اق تۇركىستان قالاسىنىڭ رۋحاني-مادەني ايماعىندا «سامۇرىق قازىنا» ۇاق اق تاپسىرىسىمەن قوجا احمەت ياساۋي مۇراجايىنىڭ, 7000 ورىنعا شاقتالعان ستاديوننىڭ قۇرىلىسى قارقىندى جۇرگىزىلۋدە. « ۇلى دالا ەلى» ورتالىعىندا جانە كوپقاباتتى تۇرعىن ۇيلەردىڭ قۇرىلىسىندا دا جۇمىس قىزۋ. قۇرىلىسشىلار نىسانداردى مەرزىمىندە اياقتاۋ ماقساتىندا بۇگىندە ەكى اۋىسىمدىق, ياعني 12 ساعاتتىق جۇمىس جۇيەسىنە كوشكەن. سونداي-اق بارلىق سالادا ەلباسى تاراپىنان بەرىلگەن تاپسىرمالار مەن جۇكتەلگەن مىندەتتەردى ورىنداۋدا جاۋاپكەرشىلىك ارتقان.
تاعى ءبىر وڭ وزگەرىس قالاعا كەلۋشىلەر سانى كوبەيە تۇسكەن. وتكەن جىلى تۋريستەر مەن زياراتشىلارعا كورسەتىلگەن ءتۇرلى قىزمەتتەردەن 3 ملرد 974 ملن تەڭگە قارجى ءتۇسىپ, ءىجو-ءنىڭ 5,3%-ىن قۇراۋى سوزىمىزگە دالەل. ناقتىراق ايتساق, 2017 جىلى 1 144 مىڭ تۋريست كەلگەن بولسا, وتكەن جىلى كەلگەن تۋريستەردىڭ سانى 1 495 مىڭعا جەتكەن. ونىڭ ىشىندە الىس-جاقىن شەتەلدەن كەلگەن تۋريستەر سانى – 40 مىڭ. بۇل كورسەتكىش الدىڭعى جىلمەن سالىستىرعاندا 30,7%-عا ارتىپ وتىر. وسى ورايدا قالاداعى 21 قوناقۇيدىڭ قاتارىنا تۋريستەرگە زاماناۋي ۇلگىدە قىزمەت كورسەتەتىن «رويال گراند وتەل» قوناقۇي كەشەنى قوسىلدى. جالپى قالادا 978 ورىندى 22 قوناق ءۇي قىزمەت كورسەتۋدە. سونىمەن قاتار سەرۆيستىك قىزمەتتىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ ماقساتىندا بەس جۇلدىزدى «ريكسوس-تۇركىستان» قوناقۇي كەشەنىنىڭ قۇرىلىسى باستالسا, الداعى ۋاقىتتا مالايزيا, تۇركيا مەملەكەتتەرى تاراپىنان جوعارى ساناتتاعى قوناقۇيلەر سالۋمەن قاتار ارنايى كاسىبي ماماندار دايىندايتىن «تۋريزم كوللەدجىن» اشۋ جوسپارلانىپ وتىر. «كەلۋشىلەرگە ىڭعايلى جاعداي جاساۋ ارقىلى تۇراقتى تابىس كوزىن قالىپتاستىرۋ باستى ماقسات. بۇل تەك قالا كولەمىندەگى ماسەلە ەمەس. تۇركىستاندى تۋريستىك وڭىرگە اينالدىرۋ ماقساتىندا رەسپۋبليكا كولەمىندە جانە وبلىس اكىمدىگىنىڭ ىقپالىمەن كەشەندى جۇمىستار اتقارىلىپ كەلەدى. ماسەلەن, سوڭعى 5-6 جىلدا قالا اۋماعىندا تۋريزم سالاسىن جەتىلدىرۋ ءۇشىن 10-عا تارتا نىسان بوي كوتەردى. ونىڭ ىشىندە, وڭىرىمىزدەگى قاسيەتتى ورىندارعا باراتىن جولدار سالىنىپ, ينفراقۇرىلىمدارى قالىپتاستىرىلدى», دەيدى تۇركىستان قالاسىنىڭ اكىمى الىپبەك وسەرباەۆ.
قالا اكىمىنىڭ حالىق الدىنداعى ەسەپ بەرۋ جيىنىندا كەلتىرگەن مالىمەتتەرىنە قاراعاندا, بارلىق سالادا ىلگەرىلەۋ بار. مىسالى, ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك باعدارلامانىڭ ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋ جانە ونىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ باعىتى بويىنشا «وڭىرلىك كاسىپكەرلىكتى قولداۋ كارتاسىنداعى» قۇنى 9 ملرد 770 ملن تەڭگەنi قۇرايتىن 12 جوبا iسكە قوسىلىپ, 774 جۇمىس ورنى اشىلعان. بيىل قۇرىلىس ماتەريالدارىن وندىرەتىن 4 جوبا جانە پوستەرمينال وندىرەتىن 1 جوبا ىسكە قوسىلادى دەپ جوسپارلانۋدا. قوسىمشا 295 جاڭا جۇمىس ورنى اشىلاتىن بولادى. شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتىڭ دامۋى ارقىلى جۇمىسپەن قامتىلعانداردىڭ سانى 25 428-گە جەتتى. سونداي-اق ەلباسىنىڭ «Turkistan» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعىن قۇرۋ تۋرالى جارلىعىنا سايكەس, 400 گەكتار جەر تەلىمىندە ارنايى ەكونوميكالىق ايماق قۇرۋ جوسپارلانۋدا. ەلىمىزدىڭ قىزىلوردا, اقتوبە, اتىراۋ, ماڭعىستاۋ, باتىس قازاقستان, جەزقازعان سياقتى 6 ءوڭىرىنىڭ تاۋارلارعا دەگەن سۇرانىسىن قامتاماسىز ەتىپ وتىرعان توعىز جولدىڭ تورابىنداعى تۇركىستاندا ساۋدا لوگيستيكاسىن دامىتۋعا تولىق مۇمكىندىك بار. وسىعان بايلانىستى قالادا 20 گەكتار جەرگە ساۋدا-لوگيستيكالىق ورتالىعىنا ينفراقۇرىلىم جۇرگىزىلگەن. قالا اكىمىنىڭ مالىمدەۋىنشە, وتكەن جىلى نەگىزگى كاپيتالعا تارتىلعان ينۆەستيتسيا 28 ملرد 313 ملن تەڭگەگە ورىندالىپ, ناقتى كولەم يندەكسى 133 پايىز بولعان. ال اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا 6 ملرد تەڭگەنiڭ ءونiمi ءوندiرiلiپ, الدىڭعى جىلمەن سالىستىرعاندا 26,6 پايىزعا ارتىق ورىندالعان. وسىلايشا تۇركىستان قالاسى اۋىلشارۋاشىلىق سالاسىنداعى كورسەتكىشتەر بويىنشا باسقا اۋدان, قالالاردىڭ ىشىندە ءبىرىنشى ورىندى يەلەنىپ وتىر. قالا تۇرعىندارىنىڭ قوسىمشا تابىس تابۋىنا مۇمكىندىك بەرەتىن ءۇي ىرگەلىك جەردە جىلىجاي سالۋ جۇمىسى جاقسى جولعا قويىلعان. وتكەن جىلى جالپى كولەمى 7,7 گەكتاردى قۇرايتىن 73 جىلىجايدان 245 توننا ءونىم جينالعان.
قالا تۇرعىندارىنىڭ سانى ارتا تۇسكەن جانە الداعى ۋاقىتتا كوبەيەتىنى ءمالىم. بۇگىنگى تاڭعا تۇرعىن ءۇي كەزەگىندە 2160 بيۋدجەتتىك سالا قىزمەتكەرى, 6525 الەۋمەتتىك ءالسىز توپتاعى ازاماتتار, بارلىعى 8685 ادام تۇر ەكەن. «تۇرعىنداردى باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا وتكەن جىلى «وتىرار» مولتەك اۋدانىندا بوي كوتەرگەن 1536 پاتەرلى 26 ءۇيدى بيىل كەزەڭ كەزەڭىمەن ەل يگىلىگىنە بەرۋ جوسپارلانىپ وتىر. ياعني, 11 ءۇي ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتا, 9 ءۇي ەكىنشى جارتىجىلدىقتا ءۇي كەزەگىندەگى ازاماتتارعا بەرىلەتىن بولادى. ال 336 پاتەرلى 6 كوپقاباتتى ءۇي «پرەزيدەنتتىڭ بەس الەۋمەتتىك باستاماسىندا» باسىمدىق بەرىلگەن «7-20-25» باعدارلاماسى اياسىندا 2019 جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا پايدالانۋعا بەرىلەدى», دەدى قالا اكىمى. سونداي-اق ءا.وسەرباەۆ بيىل تۇركىستان تۇرعىندارىنىڭ 60 پايىزعا جۋىعى تابيعي گازبەن قامتىلاتىنىن اتاپ ءوتتى. قالانى گازبەن قامتۋ 3 كەزەڭمەن جۇزەگە اسىرىلۋدا. ءبىرىنشى كەزەڭنىڭ جۇمىستارى بويىنشا 10518 ابونەنتكە گاز قۇبىرى جۇرگىزىلىپ, 42918-دەن استام قالا تۇرعىنىنا تابيعي گاز بەرىلدى. بۇگىندە ءىى-ءىىى كەزەڭنىڭ قۇنى
20 ملرد 271 ملن تەڭگەنى قۇرايتىن 11 جوباسى ازىرلەنىپ, قۇرىلىس جۇمىستارى باستالعان. «بيىل وسى ماقساتقا 4 545 ملن تەڭگە ءبولىنىپ, حالىقتى تابيعي گازبەن قامتۋ كورسەتكىشىن 58 پايىزعا جەتكىزۋ جوسپارلانۋدا. ال 2020 جىلى قالا 100% تابيعي گازبەن قامتىلاتىن بولادى», دەدى قالا اكىمى.
تۇركىستان قالاسىندا ونەركاسiپ جانە كاسiپكەرلiك سالاسىندا جۇمىس ىستەيتىن 39 كاسىپورىن وتكەن جىلى 12 ملرد 467 ملن تەڭگەنىڭ ءونىمىن وندىرگەن. جالپى وڭiرلiك ءونiم 74 ملرد 803 ملن تەڭگە بولىپ, ونىڭ كولەمى جان باسىنا شاققاندا 452 مىڭ تەڭگەنى قۇراعان. جالپى وڭىرلىك ءونىم كولەمىندە وزىندىك ۇلەسى بار ونەركاسىپ سالاسى – 16,7%, اۋىلشارۋاشىلىق سالاسى – 8,0%, ورىندالعان قۇرىلىس جۇمىستارى – 16,8%, ال ساۋدا-ساتتىق سالاسى مەن شاعىن بيزنەسى دامىعان تۇركىستانداعى تاۋار اينالىمى مەن قىزمەتتەردى وتكىزۋ كولەمىنىڭ جالپى وڭىرلىك ونىمدەگى ۇلەسى 58,5 پايىزعا جەتكەن.
عالىمجان ەلشىباي,
«Egemen Qazaqstan»
تۇركىستان وبلىسى
