بۇگىنگى قازاق انيماتسياسىنداعى تىنىمسىز ىزدەنىستەر مەن جاسالىپ جاتقان جۇمىستار ۇلتتىق ەرەكشەلىكتەردى جاڭاشا كوزقاراستا تانۋعا, ءوز كوزقاراستارى تۇرعىسىنان قايتا ۇسىنۋعا باعىتتالعان. وسى ءۇردىس كاسىبي مامان رەتىندە دارا قولتاڭبالارىن قالىپتاستىرىپ ۇلگەرگەن شىعارماشىل جاستاردىڭ, دارىندى رەجيسسەر-انيماتورلاردىڭ شىعارماشىلىقتارىندا جاندانىپ, جالعاسىن تابۋ ۇستىندە.
زاماناۋي قازاق انيماتسياسىنىڭ ىلگەرى دامۋىنا ۇلەس قوسىپ, شىعارماشىلىقتارىندا جاڭاشىلدىققا, ۇلتتىق ناقىش پەن رۋحاني تەرەڭ, كوركەم تۋىندى جاساۋدى ماقسات تۇتقان تۇردىبەك مايدان, تىلەك تولەۋعازى, اداي ءابىلدا, جانىبەك نۇربەك ۇلى سياقتى رەجيسسەر-انيماتورلاردىڭ تاندەمىنەن «مۇزبالاق», «كۇلتەگىن» اتتى تولىقمەتراجدى انيماتسيالىق فيلمدەرى ءوز كورەرمەنىنە جول تارتقان بولاتىن.
تۇردىبەك مايدان قىتايدىڭ ءشاندۇڭ ولكەسىندەگى حىزى قالاسىندا كوركەمسۋرەت كوللەدجىن تامامداعان. ت.جۇرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسىندا رەجيسسەر-انيماتور ت.مۇقانوۆانىڭ شەبەرحاناسىندا ءتالىم الدى. ونىڭ «اق قاز» ءمۋلتفيلمى «شاكەن جۇلدىزدارى» كينوفەستيۆالىندە «ۇزدىك ۇلتتىق فيلم» اتالىمىن جەڭىپ الدى.
تىلەك تولەۋعازى ت.جۇرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسىندا رەجيسسەر-انيماتور ت.مۇقانوۆانىڭ شەبەرحاناسىندا ءدارىس الدى. ونىڭ «نۇكتەلەر» ءفيلمى V رەسپۋبليكالىق «ديدار» كينوفەستيۆالىندە «ۇزدىك انيماتسيالىق ەڭبەك» اتالىمى, «شاكەن جۇلدىزدارى» كينوفەستيۆالىندە «ۇزدىك يدەيا» اتالىمى بويىنشا ماراپاتتالعان.
ت.مايدان مەن ت.تولەۋعازىنىڭ «تاستۇلەك» انيماتسيالىق ءفيلمىنىڭ جالعاسى ءارى جاڭارتىلىپ تولىقتىرىلعان نۇسقاسى رەتىندەگى «مۇزبالاق» تۋىندىسى ادام مەن بۇركىتتىڭ اراسىنداعى دوستىقتى باياندايدى. دوستىق تاقىرىبىنان بولەك كوركەم شىعارماعا ساي تەرەڭ ماعىنا مەن وزىندىك قۇندىلىقتار جەتەرلىك. ماڭىزدىلىعى سول, اتالمىش تۋىندى قازاق حالقىنىڭ شىنايى بولمىسىن, ۇلت رەتىندەگى ەرەكشەلىگىن كەڭىنەن اشۋعا تالپىنادى.
«مۇزبالاق» ادام مەن بۇركىتتىڭ دوستىعى, ادامنىڭ تىرشىلىككە, ادامزاتقا دەگەن كوزقاراسىنان بولەك قازاقتىڭ ناعىز بولمىسىن كورسەتۋدى ماقسات تۇتقان. شىعارمانىڭ تاقىرىبى مەن يدەياسى ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى اتتاپ كەتپەي, وقيعالىق شيەلەنىستەرمەن وربىتىلگەن. اتاپ ايتار تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى, ۇشقىن جامالبەك پەن «حاسساق» توبىمەن تۋىندىعا ارنالىپ ارنايى ساۋندترەكتىڭ جازىلۋى. سەبەبى ءدال وسى ساۋندترەك جازۋ الەمدىك وزىق ستۋديالاردىڭ ونەرىندە كەڭ ەتەك العان. ەكىنشى جاعىنان, اتالمىش ءان وقيعانى ۆيزۋالدى تۇردە قابىلداۋدا ىشكى تەبىرەنىس تۋدىرىپ, ليريكالىق باعىتىن ايقىن ەتەدى. ۇلتتىق اسپاپتاردىڭ ءانسامبلى شىعارماعا جاڭا دەم بەرەتىندەي. بۇل دا بۇرىن-سوڭدى بولماعان قۇبىلىس. راس, سوڭعى ونجىلدىقتا جارىق كورگەن كەيبىر انيماتسيالىق شىعارمالاردا مۇنداي ءۇردىس بولعان, بىراق وسىنداي جوعارى كوركەمدىك دەڭگەيدە ەمەس. شىعارمانىڭ تولىعىمەن ءوز كورەرمەنىنىڭ جۇرەگىنە جەتۋى دە ستسەناري, رەجيسسۋرا, مۋزىكا, بەينەلىك شەشىم سياقتى باستى كاتەگوريالاردىڭ جوعارى دەڭگەيدە ورىندالۋىنان بولاتىنى انىق.
سونداي-اق رەجيسسەر-انيماتورلار ءوز سۇحباتتارىندا ايتقانداي, بۇل كلاسسيكالىق انيماتسيانىڭ ءداستۇرىن جالعاستىرۋشى شىعارما دەسە دە, زاماناۋي ۇردىستەگى كامەرانىڭ ەركىن قوزعالىسى, انمەن ارلەنۋى, جوعارى كاسىبيلىك, ۇلتتىق ناقىش, قيال مەن شىندىقتىڭ قوسىندىسى شىعارمانىڭ جاڭا تەحنولوگيالاردى جەتىك مەڭگەرۋ, قولدانا ءبىلۋ شەڭبەرىندەگى ەرەكشەلىگىن كورسەتەدى. قازىرگى تاڭدا «قازاقفيلم» كينوستۋدياسىندا ەڭبەك ەتىپ جاتقان ت.مايدان مەن ت.تولەۋعازى وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا «مۇزبالاق» انيماتسيالىق ءفيلمى ءۇشىن «ۇزدىك رەجيسسەر-انيماتور» ديپلومىمەن ماراپاتتالدى. بۇل ۇلتتىق انيماتسيالىق ءفيلمنىڭ جەتىستىگى ۇلكەن ولجاسى دەر ەدىك.
گۇلزات مامىتوۆا,
ونەرتانۋشى
الماتى
