العىس
سەنبى, 1 جەلتوقسان 2012 6:41
چەشەنستانداعى قازاقستان پرەزيدەنتى سالدىرعان ءۇي ەكى ەلدىڭ دوستىق قارىم-قاتىناسىنا, ىنتىماق, بىرلىگىنە قىزمەت ەتۋدە
جۋىردا رەداكتسياعا حالىقتىق جانە رۋحاني ەمشىلەر مەكەمەسىنىڭ باسشىسى, دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى اككرەديتاتسيا ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ (شىۇ) ءداستۇرلى مەديتسينا اكادەمياسى قازاق بولىمشەسىنىڭ توراعاسى, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى شاكەن شىڭتاەۆ تەلەفون شالدى.
سەنبى, 1 جەلتوقسان 2012 6:41
چەشەنستانداعى قازاقستان پرەزيدەنتى سالدىرعان ءۇي ەكى ەلدىڭ دوستىق قارىم-قاتىناسىنا, ىنتىماق, بىرلىگىنە قىزمەت ەتۋدە
جۋىردا رەداكتسياعا حالىقتىق جانە رۋحاني ەمشىلەر مەكەمەسىنىڭ باسشىسى, دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى اككرەديتاتسيا ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ (شىۇ) ءداستۇرلى مەديتسينا اكادەمياسى قازاق بولىمشەسىنىڭ توراعاسى, مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى شاكەن شىڭتاەۆ تەلەفون شالدى. ول كىسى چەشەنستاننىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى شاحيد احمادوۆتىڭ شاقىرۋىمەن گروزنىي قالاسىندا بولعان ەكەن. وندا «سال اۋرۋىنا شالدىققان بالالاردى كەشەندى ەمدەۋدىڭ ماسەلەلەرى» اتتى تاقىرىپتا وتكەن حالىقارالىق سيمپوزيۋمعا قاتىسىپ قايتىپتى. اڭگىمە يەسى سونداعى قالانىڭ كورنەكتى جەرلەرىن ارالاي كەلە چەشەن حالقى ءۇشىن قازاقستان پرەزيدەنتى سالعان ءۇيدىڭ قابىرعاسىندا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ سۋرەتىن كورگەندە ماقتانىش سەزىمى كەرنەپ, ماساتتانعانىن ايتىپ, جاعىمدى جاڭالىقتى جەتكىزگەن ەدى. ءبىز دە مۇنداي ەلدىك تۇرعىسىنداعى قۋانىشتى جايتپەن وقىرمانداردى قۇلاعدار ەتۋ ماقساتىندا شاكەن اعاعا جولىعىپ, اڭگىمەنى ءارى قاراي قاۋزاي تۇستىك.
– شاكەن مۇقان ۇلى! چەشەنستانعا بۇعان دەيىن جولىڭىز ءتۇسىپ پە ەدى؟
– جوق, تاۋ حالقىنىڭ توپىراعىنا العاش رەت قادام باسۋىم. قوناقجايلىعىن ايتپاڭىز, ءبىزدى سوناۋ ماسكەۋدەن قارسى الدى. چەشەنستاننىڭ استاناسى گروزنىي قالاسىنا كەلگەن سوڭ 32 قاباتتى بەس جۇلدىزدى قوناق ۇيگە ورنالاستىردى. قۇددى ەكىنشى ۆاشينگتوندى كورگەندەي بولدىم. كوشەلەرى ءتۇزۋ, بەس-التى قاباتتى ۇيلەر كوپ سالىنىپتى, ال بيزنەس ورتالىقتارى كەرەمەت عيماراتتارعا ورنالاسقان.
سيمپوزيۋم چەشەنستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ءماجىلىس زالىندا وتەتىندىكتەن قوناقۇيدەگى دەلەگاتتاردى اتالمىش وقۋ ورنىنىڭ مەديتسينا فاكۋلتەتىنىڭ كافەدرا مەڭگەرۋشىسى, پروفەسسور تاحاۋز احمادوۆ باستاپ اپاراتىن بولدى. قالانىڭ كورىكتى جەرلەرىن ارالاتىپ, ورتالىق كوشەنىڭ بويىنداعى ءبىر ۇيگە جاقىنداعاندا جولباسشى اۆتوبۋستاعى وتىرعان دەلەگاتتاردىڭ سىرتقا شىعۋىن ءوتىندى. شىقتىق. بەس قاباتتى ءۇيدىڭ قابىرعاسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ, رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين جانە چەشەنستان رەسپۋبليكاسىنىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى احماد قادىروۆتىڭ پورترەتتەرى قاتار ىلىنگەن ەكەن. سونىڭ اراسىندا تاحاۋز احمادوۆ داۋىستاپ: «قۇرمەتتى دەلەگاتتار! مىنا بەس قاباتتى تۇرعىن ءۇيدى 2004 جىلى گروزنىي قالاسىن قايتا قالپىنا كەلتىرۋدە قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قولۇشىن بەرىپ سالدىرىپ, حالقىمىزعا سىيلاعان ەدى. باۋىرلاس قازاق ەلىنىڭ قيىن-قىستاۋ كەزدەگى بۇل كومەگىن چەشەن حالقى ەش ۋاقىتتا ۇمىتپايدى. ءبىزدىڭ ورتامىزدا سول قازاق جەرىنەن كەلگەن شاكەن مۇقان ۇلى دەگەن ازامات بار», دەپ مەنى نۇسقاعاندا قۋانىشتان ءتوبەم كوككە جەتكەندەي بولدى. بەس قاباتتى ءۇيدىڭ قابىرعاسىندا ءىلىنگەن ەلباسىمىزدىڭ جارقىراپ تۇرعان ءۇلكەن سۋرەتىن كورىپ, جانارىما قۋانىش جاسى ءۇيىرىلدى. ارينە, بۇل ءساتتى تىلمەن جەتكىزۋ مۇمكىن ەمەس, ونى تەك اركىم ءوز باسىنان وتكىزىپ, سەزىنۋى كەرەك. سول ساتتە قازاق بولىپ تۋعانىما ءبىر قۋانسام, قازاق حالقىنىڭ ماڭدايىنا بىتكەن وسىنداي پرەزيدەنتىمىزدىڭ بولعانىنا جۇرەگىم جارىلا شاتتاندىم. قۇددى سول ءۇيدى مەن سالدىرعانداي دەلەگاتتار اراسىندا ءمارتەبەم ءوسىپ, مارقايعانىمدى ايتپاڭىز.
اۆتوبۋسقا جايعاسقان سوڭ تاحاۋز احمادوۆ اڭگىمەنى ءارى قاراي جالعادى. «سىزدەرگە تاعى ءبىر ايتايىن دەگەنىم, چەشەنستانداعى زيالى قاۋىمنىڭ كوپشىلىگى قازاقستاندا تۋىپ, چەشەنستاندا قىزمەت جاساپ جۇرگەندەر, نە بولماسا چەشەنستاندا تۋىپ, قازاقستاندا ءبىلىم العاندار. سونىڭ بىرەۋى – مىنا مەنمىن. كەزىندە سولاقاي ساياساتتىڭ قۇربانى بولعان ءبىزدىڭ وتباسى قازاقتاردان پانا تاپقان. سوعىس جىلدارى وزدەرى جەتىسىپ وتىرماسا دا قولىنداعى بارىمەن ءبولىسىپ, ءبىزدى امان الىپ قالدى. سەمەيدە تۋدىم, سوندا وقىپ, ەرجەتتىم. ەندى ەلىمە كەلىپ, قىزمەت جاساپ جاتىرمىن. مەن سياقتى تاعدىرىن قازاقستانمەن بايلانىستىرعان ازاماتتار وتە كوپ. ولار وزدەرىنىڭ ەكى وتانى بار دەپ ەسەپتەيدى. سول ءۇشىن دە قازاق حالقىنا قارىزدارمىز. نۇرسۇلتان نازارباەۆقا ىقىلاسىمىز وتە زور. ويتكەنى, كەشەگى كۇنى ەل باسىنا كۇن تۋعان شاقتا دا ءبىزدىڭ قاراپايىم حالقىمىزعا بەس قاباتتى تۇرعىن ءۇي سالىپ بەرۋ قازاق حالقىنا دەگەن قۇرمەتىمىزدى ودان ءارى ەسەلەپ ارتتىردى. سوندىقتان دا, چەشەن حالقى سول جاقسىلىقتاردى ۇمىتپاۋ ماقساتىندا تورىنە قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ سۋرەتىن ءىلىپ قويۋىنىڭ سىرى وسىنداي», دەدى. بۇل تۇرعىن ءۇي گروزنىي قالاسىنداعى ۇلكەن ورتالىق مەشىتتىڭ قاراما-قارسىسىنا سالىنعان ەكەن. مەشىتتەرى كەرەمەت, بارلىق مۇنارالارى سۇيىق التىنمەن جالاتىلعان.
– سيمپوزيۋم قالاي ءوتتى؟
– وتە جوعارى دەڭگەيدە. جالپى جيىننىڭ ماقساتى – سوڭعى جىلدارى كوبەيىپ وتىرعان تۋا بىتكەن جانە جۇرە پايدا بولعان بالالارداعى تسەرەبرالدى سال اۋرۋىنىڭ (دتسپ) الدىن الۋ. چەحيا, سلوۆەنيا, گەرمانيا, ريگا جانە تمد ەلدەرىنىڭ قۇرامىنداعى بارلىق مەملەكەت تۇگەلىمەن كەلىپ, چەشەنستاندا باس قوسۋىنىڭ تۇپكى سەبەبى – ەلدەگى ۇزاققا سوزىلعان سوعىستان ەڭسە كوتەرمەگەن ەلدىڭ دەنساۋلىعىن تۇزەتۋگە اتسالىسۋ. جيىن بارىسىندا بەلگىلى بولعانىنداي, ولاردا اسىرەسە, بالالار اراسىنداعى سال, تالما, قويانشىق اۋرۋلارىنىڭ سانى ارتقان. ءسابيدىڭ ىشتەن مۇگەدەك بولىپ تۋىلۋى, ايەل بوسانعان كەزدە جاراقات الۋى بالانىڭ ءجۇيكە جۇيەسىنەن باستاپ, ومىرتقا, اياق-قول, تىنىس الۋ مۇشەلەرىنىڭ ءبارىنە اسەر ەتەدى. ولاردىڭ بىزدەردى وسىنداي حالىقارالىق جيىنعا شاقىرعانداعى ماقساتى – وسى كۇردەلى ماسەلە قازاقستاندا جاقسى جولعا قويىلعانىن, سول جونىندە بايانداپ, تاجىريبە الماسۋدى دىتتەگەنى.
اڭگىمەلەسكەن
گۇلزەينەپ سادىرقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان».
الماتى.
