«بۇگىنگى كۇنى اقتوبە وبلىسىندا جۇمىس ىستەپ تۇرعان 54 000 شوب سۋبەكتىسىنىڭ 36 مىڭعا جۋىعى – جەكە كاسىپكەرلەر. وسى ساناتتاعى كاسىپكەرلەردىڭ كوبىندە ارنايى ەسەپشى ماماندار جوق جانە ولار سالىق كودەكسىن بىلە بەرمەيدى. سوندىقتان, كاسىپكەرلەردى قولداۋ جانە قاتەلىكتەردىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا سالىق تۋرالى قاراپايىم تىلمەن ءتۇسىندىرۋدى ءجون كوردىك»,-دەيدى اقتوبە وبلىسى اتامەكەن» كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ ديرەكتورى نۇرلىبەك مۇقانوۆ.
2018 جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سالىق زاڭى ءۇشىنشى رەت جاڭارتىلدى. بىرقاتار وزگەرتۋلەر جۇزەگە استى, قالعان بولىگى 2019-2020 جىلدارى ىسكە اسىرىلادى. وسى وزگەرىستەر جانە ينتەرنەت ساۋداسى, ققس, ەشف, ەاەو, سالىق سالۋ مەن ەڭبەك ءتارتىبى تۋرالى ماسەلەلەرگە رەسپۋبليكالىق كاسىپكەرلەرگە كومەك ورتالىعىنىڭ باسشىسى دميتري كازانتسەۆ تالداۋ جۇرگىزدى.
«سالىق زاڭنامالارىنا ەنگىزىلگەن وزگەرىستەردى مەملەكەتتىڭ بيزنەسكە قاراي تاعى ءبىر قادامى دەپ ەسەپتەيمىن. جاڭالىقتار ءسوز جوق بيزنەسكە وڭ اسەرىن تيگىزەدى. كوپتەگەن بيزنەس وكىلدەرىنىڭ «كولەڭەدەن» شىعۋىنا بارلىق جاعداي بار. ايتالىق, بيىلعى جىل باسىنان باستاپ, ەش جەردە تىركەلمەگەن, بىراق تۇراقتى تابىسى بار جاندارعا بىرىڭعاي جيىنتىق تولەم تولەۋ قاراستىرىلعان. بۇل تولەم ارقىلى بەيرەسمي جۇمىسپەن قامتىلعاندارعا مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىنە قاتىسۋعا, زەينەتاقىعا جيناق جاساۋعا, جۇكتىلىككە جانە بالا كۇتىمىنە بايلانىستى تولەمدەر الۋىنا مۇمكىندىك بەرىلەدى»,-دەيدى رەسپۋبليكالىق كاسىپكەرلەرگە كومەك ورتالىعىنىڭ باسشىسى دميتري كازانتسەۆ.
سونىمەن, زاڭ جوباسىنىڭ جاڭا نوۆەللاسىندا كاسىپكەرلەردىڭ قىزمەتىنە قاتىستى بىرنەشە وزگەرىستەر بار دەدىك. سولاردىڭ ءبىرازىن تانىستىرىپ كەتسەك. پاتەنت تولەۋدە الەۋمەتتىك سالىق الىنىپ تاستالدى. ساۋدا قىزمەتىن قوسپاعاندا مولشەرلەمە 1% تومەندەتىلدى. قولما –قول اقشامەن تولەۋگە -2%, اقشاسىز تولەمگە 1% سالىق سالىنادى. پاتەنتپەن جۇمىس ىستەيتىن كاسىپكەرلەر تابىستىڭ سالىقتىق ءتىزىلىمىن جۇرگىزۋى كەرەك, وندا ولار قولما –قول اقشامەن/اقشاسىز تولەم كورسەتىلگەن بارلىق كىرىستەرىن ەنگىزۋى ءتيىس. 2020 جىلعا دەيىن پاتەنتپەن كاسسالىق اپپاراتتى پايدالانباي جۇمىس ىستەي بەرۋگە بولادى, سودان كەيىن ولاردى ورناتۋ - مىندەتتى.
وڭايلاتىلعان دەكلاراتسيا نەگىزىندە ارناۋلى سالىق رەجيمىن قولداناتىن كاسىپكەرلەر ءۇشىن جوعارى اينالىمنىڭ ارتا تۇسكەنىن ءبىلۋ - ماڭىزدى. بۇعان دەيىن جەكە كاسىپكەرلەر ءۇشىن 1400 اەك, زاڭدى تۇلعالار ءۇشىن 2800 اەك بولعان بولسا, بيىلدان باستاپ, جەكە كاسىپكەرلەر مەن زاڭدى تۇلعالارعا - 2044 اەك قۇرايدى. ەندى كاسىپكەرلەر قىزمەتكەرلەرى ءۇشىن سالىقتى وتكەن جىلدارداعىداي جارتى جىل سايىن ەمەس, اي سايىن تولەۋى ءتيىس.
«تىركەلگەن شەگەرىم» جاڭا سالىق رەجيمى جۇزەگە اسىرىلماق: كاسىپكەر ءوزىنىڭ تابىسىنىڭ 30% -ىن راستاۋشى قۇجاتتارسىز الا الادى, سونداي-اق تاۋارلاردى ساتىپ الۋعا, ىسساپارلارعا جانە جالاقىعا كەتەتىن شىعىنداردى الىپ تاستاي الادى. شەگەرىم جالپى تابىستىڭ 70% -نان اسپاۋى ءتيىس. ال سالىق جك - 10%, جشس ءۇشىن - 20% قۇرايدى.
كاسسالىق اپپاراتتارعا كەلەتىن بولساق, كاسىپكەرلەر كونە كاسسالىق اپپاراتتاردى دەرەكتەردى ونلاين جىبەرۋگە بولاتىن جاڭاسىنا اۋىستىرۋلارى كەرەك. 2015 جىلدان باستاپ, ارنايى قىزمەت تۇرلەرىنىڭ تىزىمىنە ونلاين كاسسالىق اپپاراتتار ورناتۋ بىرتىندەپ جۇزەگە اسىرىلدى. وسىعان وراي, «قازاقستاننىڭ ءاربىر كاسىپكەرىنە ارنالعان ابونەتتىك تولەمسىز POS-تەرمينال» جوباسى ىسكە اسىرىلادى. بۇل ونلاين كاسسالىق اپپارات كەز-كەلگەن ءموبيلدى قوسىمشادا جۇمىس ىستەيدى.
تاعى ءبىر ماڭىزدى جاڭالىق: 2020 جىلعا دەيىن جەكە كاسىپكەر مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنا (ماسق) جارنا تولەۋدەن بوساتىلادى, ول تەك ءوز قىزمەتكەرلەرىنىڭ ەڭبەكاقىلارىنان 1,5% ماسق تولەم جاساۋى ءتيىس. الەۋمەتتىك اۋدارىم مولشەرلەمەسى 5% دان 3,5% تومەندەتىلدى; جالپى بەكىتىلگەن تارتىپتە جۇمىس ىستەيتىن زاڭدى تۇلعالارعا الەۋمەتتىك سالىق 9,5% دەيىن ازايدى.
بجت تولەۋشىلەر ءۇشىن رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالار, استانا جانە وبلىستىق ماڭىزى بار قالالار ءۇشىن تابىس سالىعى مەن الەۋمەتتىك تولەمدەر بويىنشا ەڭ تومەنگى مولشەرلەمە 1 اەك (2,525 تەڭگە) جانە باسقا ەلدى مەكەندەردىڭ تۇرعىندارى ءۇشىن اەك-ءنىڭ جارتىسى (1 263 تەڭگە) انىقتالدى. بجت بىرقاتار شارتتاردى ەسكەرە وتىرا, تابىس اكەلەتىن قىزمەتتى جۇزەگە اسىراتىن جەكە تۇلعالارعا قولدانىلادى. ازاماتتاردىڭ باسقا ساناتتارى ءۇشىن سالىق پەن الەۋمەتتىك تولەمدەردى تولەۋدىڭ اعىمداعى ءتارتىبى ساقتالادى.
سالىق كودەكسىندە ينتەرنەتتە ەلەكتروندىق ساۋدا جاساۋمەن اينالىساتىن سالىق تولەۋشىلەر ءۇشىن كەلەسىدەي جەڭىلدىكتەر كوزدەلگەن: بەلگىلى ءبىر شارتتارعا ساي كورپوراتيۆتىك تابىس سالىعى مەن جەكە تابىس سالىعىنان بوساتۋ ت.ب.
سونىمەن قاتار, سەمينار بارىسىندا كاسىپكەرلەرگە «اتامەكەن» ۇكپ ساۋدا دەپارتامەنتىنىڭ ساراپشىسى عالىمجان دۋامبەكوۆ «اتامەكەن سەرۆيسەس» پورتالىمەن جۇمىس ىستەۋدىڭ ارتىقشىلىقتارى تۋرالى ايتىپ بەردى. ءموبيلدى قوسىمشا بانكتەن نەسيە الۋ ءۇشىن تاپسىرىس بەرۋدەن باستاپ, قاشىقتىقتان وقىتۋعا دەيىنگى 60-تان اسا قىزمەت ءتۇرىن ونلاين الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
اتاپ وتسەك, رەسپۋبليكالىق كاسىپكەرلەرگە كومەك ورتالىعى «اتامەكەن» قر ۇكپ قولداۋىمەن جاڭا وزگەرىستەر تۋرالى قازاقستاننىڭ وزگە قالالارىندا دا اقپارات بەرەتىن بولادى.
تەمىر قۇسايىن,
«Egemen Qazaqstan»
