قازاقستان • 28 قاڭتار, 2019

يننوۆاتسيا – ءوندىرىس تيىمدىلىگىن ارتتىرۋدىڭ نەگىزگى كوزى

1170 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

عالىمداردىڭ يننوۆاتسيالىق جوبالارىنىڭ ءبىرى – كۋرورتتى بۋراباي اۋدانىنىڭ ەكولوگياسىن جاقسارتۋعا سەپتىگىن تيگىزبەك. سەبەبى, ششۋچينسك قالاسىنىڭ جىلۋ قازاندىقتارى ەندى مازۋتتىڭ ورنىنا ەكولوگيالىق جانە ەكونوميكالىق تۇرعىدان ءتيىمدى سانالاتىن بالامالى وتىن رەتىندە سۋ-مازۋتتى ەمۋلسيانى پايدالانباق. ونى ازىرلەيتىن قوندىرعى ششۋچينسك قالاسىندا ىسكە قوسىلدى. جوبا قۇنى – 180 ميلليون تەڭگە. بۇل رەسپۋبليكا بويىنشا العاشقى يننوۆاتسيالىق قوندىرعى سانالادى.

يننوۆاتسيا – ءوندىرىس تيىمدىلىگىن ارتتىرۋدىڭ نەگىزگى كوزى

جاڭا قوندىرعى مازۋتتىڭ شىعىنىن 20 پايىزعا دەيىن ۇنەمدەمەك. ماسەلەن, اۋداندا بۇگىندە مازۋتتى قولداناتىن 5 جىلۋ قازاندىعى جۇمىس ىستەيدى. ءبىر جىلىتۋ ماۋسىمىندا, 24 مىڭ توننا مازۋت جاعىلادى, وعان شامامەن, 1 ميلليارد 800 ميلليون تەڭگە قارجى جۇمسالىپ كەلسە, ەندى اتالعان وتىننىڭ بالاماسى رەتىندە ۇسىنىلىپ وتىرعان سۋ-مازۋتتى ەمۋلسيا شىعىن كولەمىن ءبىرشاما ازايتادى دەپ كۇتىلۋدە.

يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيانى ەنگىزۋ ارقىلى جىلۋ كاسىپورىندارى ەكولوگيالىق جانە ەكونوميكالىق تۇرعىدان ۇتادى. بىرىنشىدەن, اۋاعا تارايتىن زياندى زاتتاردىڭ مولشەرى ازايادى, قازاندىقتاردىڭ ىشكى بەتى قالىڭ كۇيەدەن تازارادى, ال, بۇل ءادىس جىلۋ الماسۋدى جاقسارتادى. وعان قوسا قازاندىقتاردى جوندەۋ مەرزىمى ۇزارادى. مىنە, قانشاما وڭتايلى تۇستارى بار. وتكەن جىلۋ بەرۋ ماۋسىمىندا №3 قازاندىق نەگىزىندە جاڭا جۇيەنى سىنامادان وتكىزگەن. عالىمدار مەن كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق بولىمدەرىنىڭ ماماندارى مازۋت شىعىنىن, اۋاعا تۇتىنمەن بىرگە ۇشاتىن زياندى زاتتار مولشەرىن ەسەپتەپ وتىردى. ءسويتىپ, اتالعان جۇيەنىڭ تيىمدىلىگىن انىقتاعان سوڭ عانا, وسى ءمودۋلدى ورناتۋعا بەكىنىپ وتىر.

سۋ-مازۋتتى ەمۋلسيا دايىندايتىن ءمودۋلدى جىلۋ قازاندىعىنىڭ جانىندا ورنالاستىرۋدىڭ ءبىر سەبەبى بار. جاقىن جەردەن تەمىر جول وتەدى. تەمىر جول ارقىلى بالامالى وتىندى قالعان 4 جىلۋ قازاندىقتارىنا تاسىمالداۋ جەڭىل. يننوۆاتسيالىق بىرەگەي قوندىرعى تاۋلىگىنە 300 توننا ەمۋلسيا دايىندايدى. ال, قازاندىقتاردىڭ تاۋلىكتىك قاجەتتىلىگى 180 توننا.

– بالامالى وتىن دايىندالعاننان كەيىن ونى 1 اي ساقتاساق تا, قاسيەتى جويىلمايدى. دەمەك, تاسىمالداۋعا ىڭعايلى. ودان قالدى وتىن تۇگەل جانىپ كەتەدى. ءتىپتى, كومىرتەك توتىعى مۇلدە بولمايدى. بۇل كۋرورتتى بۋراباي ايماعى ءۇشىن وتە ماڭىزدى. ال, ەندى ەكونوميكالىق پايداسىنا كەلسەك, قوندىرعىنى ورناتۋعا 180 ميلليون تەڭگە جۇمسالسا, ەندى 230 ميلليون تەڭگە ۇنەمدەمەكپىز.  جاڭا تەحنولوگيانى قولدانۋ ارقىلى مازۋتتىڭ شىعىنى دا ازايادى. بۇرىن تاۋلىگىنە 100-120 توننا مازۋت جاعىلسا, ەندى 20 توننا كەم جاعامىز,–دەيدى اۋداندىق تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى ءبولىمىنىڭ جەتەكشىسى قايىرگەلدى مۋسين.

ايتا كەتەيىك, كومىر باعاسىنان ەكى ەسە قىمبات مازۋتتىڭ تەحنولوگيالىق كورسەتكىشتەرىن جاقسارتۋ – عالىمدار ءۇشىن وڭاي شارۋا ەمەس. الايدا, ولار ارنايى قۇرىلعى جاساپ, وسى مەجەدەن شىعا ءبىلدى.

–جوبانى ازىرلەۋگە ەۋرازيا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بىرنەشە عالىمى قاتىستى. سەرىكتەس كاسىپكەر سەرىك ماكيت ەكەۋىمىز جوبانىڭ اۆتورىمىز. بۇگىندە قازاقستاندا عىلىمي-تەحنولوگيا سالاسىندا مىڭداعان عالىمدار جۇمىس ىستەپ, وزدەرىنىڭ يننوۆاتسيالىق جۇمىستارىن ۇسىنۋدا. ال ولاردىڭ تەك 1 پروتسەنتى عانا وندىرىسكە ەنگىزىلەدى. ونىڭ ءوزى گرانت نەگىزىندە. سوندىقتان, عىلىم مەن بيزنەس اراسىندا ىنتىماقتاستىق بولماسا, ءبىز الىسقا ۇزاي المايمىز. ەلباسى ايتقانداي, عىلىم مەن بيزنەس ءوزارا ارىپتەس رەتىندە بىرىگە جۇمىس ىستەسە عانا باسەكەگە قابىلەتتى ەل بولا الامىز. بۇل جوبا ءبىز ءۇشىن وتە ماڭىزدى. سەبەبى, ۇلكەن تاجىريبە جيناقتادىق,–تەحنيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, بالامالى ەنەرگەتيكا, يننوۆاتسيا سالاسىندا حالىقارالىق ساراپشى ۆلاديمير كيم.   

بۇگىندە بۋراباي اۋدانىندا جىلۋ ءتاريفى 195 تەڭگەدەن 184 تەڭگەگە تومەندەپ وتىر. ال, بالامالى وتىننىڭ قولدانىلۋى جىلۋ ءتاريفىن تاعى دا ارزانداتۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى. بۋراباي اۋدانىنىڭ اكىمدىگى بۇگىندە عالىمداردىڭ يننوۆاتسيالىق جوبالارىن وندىرىسكە ەندىرۋ باعىتىندا تاعى بىرنەشە جوبانى قولعا الىپ وتىر. ونىڭ قاتارىندا بەلسەندىرىلگەن كومىر ازىرلەيتىن زاۋىت قۇرىلىسى مەن تۇرمىستىق قاتتى قالدىقتاردى وڭدەۋ تسەحى بار.

بايقال ءبايادىل,

«Egemen Qazaqstan»

اقمولا وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار