ەۋروپالىق وداق, يتاليا جانە وزبەكستاننىڭ توراعالىعىمەن وتكەن كونفەرەنتسيا بارىسىندا قاتىسۋشىلار قورشاعان ورتانى قورعاۋ, كليماتتىڭ وزگەرۋىنە قارسى ارەكەت ەتۋ جانە سۋ رەسۋرستارىن ۇتىمدى پايدالانۋداعى ءوزارا ءىس-قيمىل سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرىنە قاتىستى كەڭ اۋقىمدى ماسەلەلەر بويىنشا پىكىر الماستى.
قر ەنەرگەتيكا جانە اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىكتەرىنىڭ وكىلدەرىنەن قۇرالعان قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەلەگاتسياسىنىڭ اتىنان سويلەگەن سوزىندە قر سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى رومان ۆاسيلەنكو قازاقستاننىڭ جاھاندىق قاۋىپ-قاتەرلەردىڭ سالدارىن جۇمسارتۋ بويىنشا بەلسەندى شارالار قابىلداعانىن جانە ەلىمىزدىڭ قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى ۇلتتىق زاڭنامانى جەتىلدىرۋ بويىنشا جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
«ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ جاريالاعان «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا «جاسىل» ەكونوميكاعا ءوتۋدىڭ ماقساتى كورسەتىلگەن. قۇجاتقا سايكەس, 2050 جىلعا قاراي ەلدەگى جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىنىڭ ۇلەسى جالپى ەنەرگيا تۇتىنۋدىڭ جارتىسىنان كەم بولماۋى ءتيىس. ستراتەگيانىڭ ماقساتتارىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن قازاقستاننىڭ «جاسىل» ەكونوميكاعا كوشۋ تۇجىرىمداماسى, سونداي-اق ونى ىسكە اسىرۋ جوسپارى قابىلداندى. ول جاڭا فورماتقا كوشۋ, قورشاعان ورتاعا اۋىرتپالىقتى ازايتۋ جانە تابيعي رەسۋرستاردىڭ توزۋىن ازايتۋ ءۇشىن تەرەڭ جۇيەلىك وزگەرىستەرگە نەگىز بولادى, - دەپ اتاپ ءوتتى ديپلومات.
قازاقستاننىڭ «جاسىل» ەكونوميكاعا ءوتۋى جانە ەلىمىزدىڭ «جاسىل» تەحنولوگيالار مەن وزىق شەشىمدەرىن ەنگىزۋ جوسپارلارىنا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. «ەكسپو-2017» كورمەسىنىڭ نەگىزىندە جۇمىس ىستەيتىن «جاسىل» تەحنولوگيالار مەن ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى دامىتۋ جونىندەگى حالىقارالىق ورتالىقتىڭ قىزمەتى تانىستىرىلدى. قازاقستاندا «ەكسپو-2017» ناتيجەسى بويىنشا قازىردىڭ وزىندە تۇركىستان جانە سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارىندا «جاسىل» تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋدىڭ جۇزەگە اسىرىلۋى جانە جاقىندا عانا قاراعاندى قالاسىنىڭ ماڭىندا ورتالىق ازياداعى ەڭ ءىرى SES Saran 100 مەگاۆاتت كۇشى بار كۇن ەلەكتر ستانتسياسىنىڭ قوسىلعانى مالىمدەندى.
ءسوز سويلەۋدەگى باستى جولداۋ «بارلىق مۇددەلى تاراپتاردى ورتالىق ازياداعى ەكولوگيالىق جاعدايدى جاقسارتۋ بويىنشا دايەكتى بىرلەسكەن كۇش-جىگەر جۇمساۋعا شاقىرۋ» بولدى, اسىرەسە كليماتتىڭ ودان ءارى جىلىنۋى, مۇزدىقتاردىڭ ەرۋى مەن ايماقتىڭ نەگىزگى وزەندەرىنىڭ اعىنىن ازايتۋ بويىنشا بولجامىنىڭ تۇسىندا.
وسىعان وراي, فورۋم قاتىسۋشىلارىنىڭ نازارىنا ارالدى قۇتقارۋ بويىنشا حالىقارالىق قورىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ وتكەن جىلعى تامىزدا وتكەن سامميتىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ نەگىزگى باستامالارى ۇسىنىلدى.
2018 جىلى قازان ايىندا استانا قالاسىندا بۇۇ ەەك حەلسينكي كونۆەنتسياسى تاراپتارىنىڭ 8-ءشى سەسسياسىنىڭ وتكەنى تۋرالى اتالىپ ءوتتى. ءىس-شارانىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ترانسشەكارالىق باسسەيندەردە مونيتورينگ, باعالاۋ جانە اقپارات الماسۋدى قولداۋ جانە ترانسشەكارالىق سۋلار سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى قارجىلاندىرۋعا جاردەمدەسۋگە باعىتتالعان كونۆەنتسيانىڭ 2019-2021 جىلدارعا ارنالعان جۇمىس باعدارلاماسى قابىلداندى. 2019-2021 جىلدارى قازاقستان ترانسشەكارالىق وزەندەر تۋرالى كونۆەنتسيا بيۋروسىنا توراعالىق ەتەدى. الداعى توراعالىق ترانسشەكارالىق سۋ ىنتىماقتاستىعىن ىنتالاندىرۋعا جانە دامىتۋعا, سونداي-اق كونۆەنتسيانىڭ نورمالارىن, سونىڭ ىشىندە كونۆەنتسياعا مۇشەلىك ەتۋدى كەڭەيتۋ ارقىلى قولداۋ كورسەتۋدى كوزدەيدى.
سونداي-اق, ترانسشەكارالىق سۋ رەسۋرستارىن ۇتىمدى پايدالانۋ سالاسىندا ورتالىق ازياداعى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا ەۋروپالىق تاراپتىڭ ەلەۋلى ۇلەسى, ونىڭ ىشىندە 2017 جىلدان باستاپ قازاقستاندا جۇمىس ىستەيتىن حالىقارالىق سۋ باعالاۋ ورتالىعىنىڭ قىزمەتىن قولداۋ ارقىلى جۇزەگە اسىرىلۋى اتاپ ءوتىلدى.
سونداي-اق حالىقارالىق ۇيىمدار مەن ساراپشىلار قاۋىمداستىعىنىڭ وكىلدەرى قاتىسقان فورۋم جۇمىسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا «قورشاعان ورتا جانە سۋ رەسۋرستارى سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى ەو-ورتالىق ازيا پلاتفورماسىنىڭ» قورىتىندى ەرەجەسى بەكىتىلدى. قۇجاتتا كليماتتىڭ وزگەرۋى تۋرالى پاريج كەلىسىمى بويىنشا مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋدى قامتاماسىز ەتۋ, قورشاعان ورتانى قورعاۋدىڭ ۇلتتىق جۇيەلەرىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ جانە ايماقتاعى سۋدى باسقارۋ سياقتى سالالاردا ەۋروپالىق وداقتىڭ كومەگى ارقىلى ءوڭىر ەلدەرىنىڭ ىنتىماقتاستىعىنىڭ ناقتى باعىتتارى ايقىندالادى.
ر. ۆاسيلەنكو تاشكەنتتە بولعان ساپارىندا وزبەكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ءدىلشود احاتوۆپەن جانە ەۋرووداقتىڭ ورتالىق ازيا بويىنشا ارنايى وكىلى پيتەر بۋريانمەن كەزدەسۋلەر وتكىزدى.
د.احاتوۆپەن كەزدەسۋدە سوڭعى جىلدارى قازاقستان مەن وزبەكستان اراسىنداعى ساياسي جانە ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ وڭ ديناميكاسى اتاپ ءوتىلدى جانە ەكى ەلدىڭ باسشىلارى نۇرسۇلتان نازارباەۆ پەن شاۆكات ميرزيەەۆتىڭ ارىپتەستىكتى ودان ءارى نىعايتۋعا جانە تاۋار اينالىمىن 2020 جىلعا قاراي 5 ملرد. تەڭگەگە دەيىن ارتتىرۋ جونىندەگى نۇسقاۋلارىنىڭ ورىندالۋىنا قاتىستى بىرقاتار ماسەلەلەرى تالقىلاندى. سونداي-اق, ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى كەڭەيتۋ بويىنشا جان-جاقتى پىكىر الماسۋ, ونىڭ ىشىندە ەو-مەن وڭىرلىك فورماتتا ءوزارا ارەكەتتەسۋ دە قوزعالدى .
پ. بۋريانمەن بولعان كەزدەسۋدە اڭگىمە قازاقستان مەن ايماقتىڭ باسقا دا ەلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن ازىرلەنگەن ورتالىق ازياداعى ەو-نىڭ جاڭا ستراتەگياسىن دايىنداۋدىڭ سوڭعى كەزەڭدەرىنە قاتىستى بولدى. وسى جىلدىڭ جاز ايلارىنىڭ باسىندا بەكىتىلۋى كوزدەلگەن جاڭا قۇجاتتا قورشاعان ورتانى قورعاۋ جانە ترانسشەكارالىق سۋدى پايدالانۋ سالاسىنداعى ەو-نىڭ ايماقتىق جوبالارىن ىسكە اسىرۋ نازارعا الىناتىن بولادى. تاراپتار 2019 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىسىندا جوسپارلانعان وڭىرلىك فورماتتاعى ءىس-قيمىل جوسپارىن تالقىلادى.
سونىمەن قاتار, اڭگىمەلەسۋشىلەر اۋعانستانعا كومەك كورسەتۋ جونىندەگى بىرلەسكەن كۇش-جىگەردى تالقىلادى. بيىلعى جىلى 2010 جىلدان باستاپ جۇزەگە اسىرىلىپ كەلە جاتقان اۋعانستانعا ارنالعان قازاقستاندىق ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسىنىڭ نەگىزىندە قازاقستان مەن وزبەكستان رەسپۋبليكاسىنداعى اۋعاندىق قىزداردى ەۋروپالىق وداقتىڭ قارجىلاي كومەگىمەن وقىتۋدىڭ بىرلەسكەن باعدارلاماسىنىڭ ءبىرىنشى كەزەڭى بولادى. ەو سىرتقى ىستەر جانە قاۋىپسىزدىك ساياساتى جونىندەگى جوعارى وكىلى فەدەريكا موگەريني وسى باعدارلامانى 2018 جىلدىڭ قىركۇيەگىندە 2 ميلليون ەۋرو كولەمىندە دامىتۋ جونىندە جاريالاعان بولاتىن.
