بيىلعى جىلدىڭ «جاستار جىلى» اتالۋىنىڭ تاريحي ءمانى زور. بۇل ەلباسىنىڭ تىكەلەي جاستاردى قولداۋعا, جاستاردى جاڭا ءداۋىردىڭ جارشىسى, مەملەكەتىمىزدىڭ بولاشاعى رەتىندە نەگىزگى قوزعاۋشى كۇش ەكەندىگىن جان-جاقتى جەتە ءتۇسىنۋىنىڭ ناتيجەسى دەۋ كەرەك.
دەسەك تە, بۇعان قاراپ, وسى كۇنگە دەيىن جاستارعا كوڭىل بولىنبەدى دەگەن وي تۋماۋى كەرەك. تاۋەلسىز جىلداردىڭ تاريحىنا كوز جۇگىرتسەك, ەلباسىنىڭ قاشاندا جاستاردى نازاردان تىس قالدىرماعاندىعىنىڭ كۋاسى بولامىز. مەملەكەت باسشىسى ءاردايىم جاستارعا سەنىم ارتىپ, بارلىق جاعدايدى تۋدىرىپ كەلەدى.
الدىمەن ايتار بولساق, تاۋەلسىزدىك العان جىلداردان باستاپ, ەلىمىزدە جاستاردىڭ تاراپىنان شىققان ىسكەر ازاماتتارعا جان-جاقتى قولداۋ كورسەتىلگەنىنە كۋا بولدىق. ولاردىڭ الدى قازىر ەلۋدى ەڭسەرىپ, الپىستى القىمداعان اعا بۋىنعا اينالىپ وتىر.
ەكىنشىدەن, وسىدان 25 جىل بۇرىن ەلباسىنىڭ قاۋلىسىمەن قۇرىلعان «بولاشاق» حالىقارالىق ستيپەندياسى تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ جاستارىنىڭ الەمنىڭ ۇزدىك جوعارى وقۋ ورىندارىندا ءبىلىم الىپ, جاھاندىق دارەجەدەگى ماماندارعا اينالۋىنا ءوزىنىڭ ولشەۋسىز ىقپالىن تيگىزىپ كەلگەندىگىن ايتۋ كەرەك. بۇل – تاريحىمىزدا بۇرىن-سوڭدى بولماعان جاعداي. پوستكەڭەستىك مەملەكەتتەردىڭ ىشىندە العاشقى بولىپ قولعا العان بۇل باستاما بۇگىندە جالعاسىن تاۋىپ, ونىڭ تۇلەكتەرى ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە, ەل يگىلىگى جولىندا شەشۋشى لاۋازىمدى قىزمەتتەر اتقارۋدا. كەشەگى وتىرعىزعان اعاشتىڭ بۇگىن جەمىسىن جەي باستاعان جايىمىز بار. «بولاشاق» تاۋەلسىزدىك تاريحىنداعى ەلباسى تۋدىرعان جاستاردى ۇنەمى قولداۋدىڭ تاماشا باستاماسى بولىپ كەلەدى.
ۇشىنشىدەن, ەلوردامىز الاتاۋدان ارقاعا كوشىن تۇزەپ, استانامىز بوي كوتەرگەندە جاستارىمىزدىڭ جاڭا قونىسقا بەت بۇرىپ, جاڭاشا ءومىر باستاۋلارىنا ەرەكشە سەپتىگىن تيگىزدى. استانا – جاس قالا, جاستاردىڭ قالاسى. استانا تۇرعىندارىنىڭ ايتارلىقتاي باسىم بولىگىن قاجىر-قايراتى مول, ناعىز دەگەن شاعىنداعى جاستار قۇرايدى. استانا – جاستاردىڭ جاڭاشا ءومىرىنىڭ باستاۋى, ەلىمىزدەگى ءوسىپ كەلە جاتقان جاس-جەتكىنشەك ۇرپاققا تاۋەلسىزدىكتىڭ تارتقان سىيى.
جاستار تاۋەلسىزدىك جىلدارى ەلباسىنىڭ بارلىق باستامالارىن قولداپ, ونىڭ قوعامدىق ومىردە جۇزەگە اسۋىنا ءوز ۇلەستەرىن قوسۋدا. جاستارىمىزدىڭ الدىندا زامانعا ساي ءبىلىم مەن عىلىمدى, جاڭا يننوۆاتسيالار مەن تەحنولوگيالاردى مەڭگەرۋ, الەمدىك كوشكە ۇمتىلۋ مىندەتى تۇر.
بيىلعى جىلدىڭ جاستار جىلى اتالۋى جاستارىمىزدىڭ مەملەكەتتىك قولداۋدان ەشقاشان تىس قالماعاندىعىنىڭ, ونىڭ كەلەشەگىن انىقتاۋشى باستى فاكتورى ەكەندىگىنىڭ تاعى ءبىر دالەلى بولىپ وتىر.
ءبىز قاشاندا جاستارعا سەنگەن حالىقپىز. «وتكەن كۇننەن جاقسى جوق, كەلەر كۇننەن جامان جوق» دەيتىن كەرىتارتپا سانادان ارىلۋعا تاۋەلسىزدىگىمىز ەرەكشە مۇمكىندىك بەردى. بۇگىن ءبىز «ماڭگىلىك ەل» بولۋدى مۇرات ەتىپ, سوعان ەرەكشە نىق سەنىممەن قارايتىن ەلگە اينالدىق.
جاستار جىلى جاڭاشا ويلاۋدىڭ, جاڭاشا تۇلەۋدىڭ باستاماسى, جاڭاشا جاڭعىرۋدىڭ سيمۆولى بولعالى وتىر. سەبەبى جاستار ارقاشان جاڭاشىلدىققا قۇشتار. جاستاردىڭ بويىندا تاسقىنداعان كۇش-قۋات, اسقاق ارمانشىل سانا بار. ۋاقىتىندا ءمادي بابامىز: «جاستىق شاق وتكىر قىلىش ءجۇزى ەمەس پە, قايراپ اپ, قالىڭ جاۋعا سەرمەگەندەي» دەپ جىرلاعانىنداي, جاستاردىڭ بويىندا وتكىردىڭ جۇزىندەي قايسارلىق, كۇش-قۋات بار.
تاريحىمىزعا ۇڭىلسەك, قازاق – قاشاندا ۇرپاعىنان ءۇمىت كۇتكەن حالىق. «اقىل – جاستان, اسىل – تاستان» دەگەن سودان قالسا كەرەك.
وسىدان تۋرا ءجۇز جىل بۇرىن اقيىق اقىن ماعجان: «ارىستانداي ايباتتى, جولبارىستاي قايراتتى, مەن جاستارعا سەنەمىن» دەپ جىرلاعان بولاتىن. مىنە, سول ارمانعا ۇلاسقان سەنىم ءجۇز جىل وتكەننەن كەيىن دە تاۋەلسىز قازاق ەلى ۇرپاقتارىنىڭ شىن ومىرىنە اينالىپ وتىر.
جەر جاھانعا ۇڭىلسەك, قاي مەملەكەتتىڭ بولسىن, جاس بۋىنى ءوسىپ كەلە جاتىر. بىراق ارنايى جاستار جىلى دەپ ات بەرىپ, جاستاردىڭ ومىرىنە جان-جاقتى, مەملەكەتتىك تۇرعىدان رەسمي كوڭىل ءبولىپ, ناقتى شارالار اتقارۋدى مىندەت ەتىپ وتىرعان ەل نەكەن-ساياق. ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ الىسقا كوز تاستاپ, جاھاندىق جاعدايدى تەرەڭ تاني بىلەتىن ەلباسىنىڭ كورەگەن ساياساتىنىڭ ارقاسىندا ءوزىنىڭ بولاشاعى جاستارعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ وتىرعانى كوڭىلگە قۋانىش ۇيالاتادى.
ەلباسى باستاماشى بولىپ قولعا العان وسى ءبىر تاماشا جىلدىڭ ويداعىداي, اسىرەسە جاستارىمىزدىڭ كوڭىلىنەن شىعاتىنداي ءوتۋى ءۇشىن اتسالىسۋ بارشامىزدىڭ ازاماتتىق پارىزىمىز دەپ بىلەمىن. جاستار جىلىنان مول ءۇمىت كۇتەمىز.
دارحان جازىقباەۆ,
فيلوسوفيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى
