اعىلشىن تىلىندە 61 وقۋشى تەست تاپسىردى
بيىلدان باستاپ جوعارى وقۋ ورنىنا اقىلى نەگىزدە ءتۇسۋ ءۇشىن ۇبت-نى جىلىنا 4 رەت (قاڭتار, ناۋرىز, ماۋسىم, تامىز) تاپسىرۋعا بولادى. ءبىلىم بەرۋ گرانتىن تاعايىنداۋ كونكۋرسىنا قاتىسۋ ءۇشىن وقۋعا تۇسۋشىلەر ماۋسىم ايىندا وتەتىن ۇبت-نى تاپسىرۋى قاجەت. جالپى, سىناقتى تاپسىرۋ فورماتىندا وزگەرىس جوق. بۇل نورما جوعارى ءبىلىم الۋعا قولجەتىمدىلىكتى ارتتىرۋ ماقساتىندا ەنگىزىلگەن. اتالعان الاماننىڭ العاشقى جارىسى وتكەن اپتادا ءوز مارەسىنە جەتتى. سىناققا قاتىسۋ ءۇشىن قۇجاتتاردى قابىلداۋ بىرىڭعاي اقپاراتتىق جۇيە ارقىلى 2018 جىلدىڭ 1-15 جەلتوقسان ارالىعىندا جۇزەگە اسىرىلدى. ناتيجەسىندە, تەستىلەۋگە قاتىسۋعا 35 838 ادام ءوتىنىش ءبىلدىردى. ونىڭ ىشىندە, قازاق تىلىندە – 25 615, ورىس تىلىندە – 10 162, اعىلشىن تىلىندە 61 وقۋشى بار. ايتا كەتەتىن تاعى ءبىر جايت, وتكەن جىلى اعىلشىن تىلىندە تەك 28 قاتىسۋشى ءبىلىمىن سىناعان بولاتىن. تەستىلەۋدى اعىلشىن تىلىندە تاپسىرۋشىلار سانىنىڭ كوبەيۋى جىلدان جىلعا وقۋشىلاردىڭ شەت ءتىلدى مەڭگەرۋ دەڭگەيىنىڭ ارتقاندىعىن اڭعارتادى. بۇل كورسەتكىشتىڭ كوتەرىلۋى ەلىمىزدە كوپتىلدى ءبىلىم بەرۋ ساياساتىنىڭ ەنگىزىلۋى مەن جاستاردىڭ ءبىلىم كەڭىستىگىندە الەمدىك ترەندتەردەن قالىسپاۋعا دەگەن ىنتاسىنىڭ ارقاسىندا دەۋگە بولادى. ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋگە جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردىڭ 11 (12) سىنىپ وقۋشىلارى, ءبىرىنشى اكادەميالىق وقۋ كەزەڭىن اياقتاعانعا دەيىن (شارتتى تۇردە قابىلدانعان) جوو-عا قابىلدانعان تۇلعالار, سونداي-اق شىعارماشىلىق ماماندىقتاردا وقيتىن جانە باسقا ماماندىقتارعا اۋىسۋعا نيەت بىلدىرگەن ستۋدەنتتەر قاتىسادى. ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋدى جىلىنا ءتورت رەت وتكىزۋ جاستارعا نە بەرەدى؟ ءبىز بۇل سۇراقتى ءبىلىم جانە عىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى ەلميرا سۋحانبەرديەۆاعا قويعان ەدىك.
«بۇل ەلىمىزدىڭ ءبىلىم سالاسىنداعى تاريحي ءسات دەۋگە بولادى. سەبەبى ەلىمىزدەگى وقۋشىلارعا ۇبت-نى جىلىنا ءتورت رەت تاپسىرۋعا مۇمكىندىك بەردىك. قازىرگى ساتتە قازاقستاننىڭ كوپتەگەن جوعارى وقۋ ورىندارىندا, مەكتەپتەردە ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋ ناۋقانى ءجۇرىپ جاتىر. اتالعان سىناقتى جىلىنا ءتورت رەت وتكىزۋدەگى ماقساتىمىز – تۇلەكتەردىڭ پسيحوەموتسيونالدىق كوڭىل كۇيى قالىپتى بولۋىن قالادىق. سونىمەن قاتار قاي پاننەن ءبىلىمىنىڭ ازدىعىن, قاي پاننەن كوبىرەك دايىندالۋ كەرەكتىگىن انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى ەلميرا امانگەلدىقىزى.
ۆيتسە-ءمينيستردىڭ ءسوزىن جالعاعان ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى جوعارى جانە جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىم دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى ادىلەت تويباەۆ قاڭتار, ناۋرىز, تامىز ايلارىندا وتەتىن ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋدىڭ سەرتيفيكاتتارى تالاپكەرلەرگە جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ اقىلى بولىمدەرىنە تۇسۋگە مۇمكىندىك بەرەتىنىن, ال تالاپكەر مەملەكەتتىك گرانت يەلەنگىسى كەلسە, وندا مىندەتتى تۇردە ماۋسىمدا وتەتىن ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋگە قاتىسۋ كەرەكتىگىن تىلگە تيەك ەتتى.
وتكەن اپتاداعى تەستىلەۋدىڭ بارىسىن باقىلاۋ ماقساتىندا وڭىرلەرگە ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ 309 وكىلى جىبەرىلىپ, اپەللياتسيالىق كوميسسيالار قۇرىلىپ, مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ پۋنكتتەرى ۇيىمداستىرىلعان جانە تەستىلەۋ بارىسىندا قاۋىپسىزدىك شارالارى قامتاماسىز ەتىلگەن. سونىمەن قاتار, ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىگى بار بالالارعا كەرەك بولعان جاعدايدا جەكە كومەكشىلەر, سونداي-اق سۋردواۋدارماشىلار ۇسىنىلعانىن دا ايتا كەتسەك دەيمىز. ۇبت وتكىزۋ ءۇشىن جەرگىلىكتى جەرلەردە 444 ادامنان تۇراتىن ۇبت ۇيىمداستىرۋ جانە وتكىزۋ بويىنشا مەملەكەتتىك كوميسسيا قۇرىلىپ, ونىڭ قۇرامىنا وبلىس نەمەسە رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالار اكىمدىكتەرىنىڭ وكىلدەرى, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ, قوعامدىق ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى كىرگەن. قاڭتار ايىندا وتكىزىلگەن سىناقتا 74 ۇبت وتكىزۋ پۋنكتى بازاسى مەن 520 اۋديتوريا پايدالانىلعان. بارلىق اۋديتوريالار بۇرىنعى تەستىلەۋ بارىسى سياقتى ۇيالى بايلانىس سيگنالدارىن سوندىرگىش قۇرالدارمەن جانە بەينەباقىلاۋمەن قامتاماسىز ەتىلدى.
ۇزدىكتەرگە گرانت بەرەدى
ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋگە قاتىسقان 35 838 تالاپكەردىڭ 61-ءى ءبىلىمىن اعىلشىن تىلىندە سىناعان. ۇبت-نى شەت تىلىندە تاپسىرۋشىلار سانىنىڭ ارتۋىنا «حالىقارالىق باعدارلامالار ورتالىعى» اق قىزىعۋشىلىق تانىتىپ, وسىعان وراي, تۇلەكتەردى ىنتالاندىرۋ رەتىندە جوعارى بالل جيناعان وقۋشىنى شەتەلدىك جوو-عا گرانتقا تۇسىرمەكشى. «حالىقارالىق باعدارلامالار ورتالىعى» اق باسشىسى جانبولات مەلدەشوۆ تەستى اعىلشىن تىلىندە ۇزدىك تاپسىرعان تالاپكەرگە ورتالىقتىڭ گرانت بولۋگە دايىن ەكەندىگىن جەتكىزىپ, بىرقاتار شەتەلدىك سەرىكتەس جوو-لاردى بەلگىلەدى.
«جالپى, شەتەلدىك جوعارى وقۋ ورىندارىندا ءبىلىم الۋعا مۇمكىندىك كوپ. بيىل شەتەلدىك جوو-لار ءبىزدىڭ ازاماتتارعا 40 000 گرانت بولۋگە دايىن. بۇل – ءار تالاپكەردىڭ تەگىن ءبىلىم الۋعا مۇمكىندىگى بار دەگەن ءسوز. مەكتەپ تۇلەكتەرى ۇبت سەرتيفيكاتىمەن قازاقستاندىق جوو-لارعا عانا ەمەس, شەتەلدىك وقۋ ورىندارىنا دا تۇسە الادى. مىسالى, تۇركيا جوعارى وقۋ ورىندارىنا ءبىزدىڭ سەرتيفيكاتىمىزبەن تۇسە الادى. بۇل ءۇشىن اعىلشىن جانە تۇرىك تىلدەرىن ءبىلۋى كەرەك», دەدى ج.مەلدەشوۆ.
سوڭعى جىلدارى اعىلشىن تىلىندە ءبىلىم بەرۋ قارقىندى دامىپ كەلەدى. كەيبىر قازاقستاندىق مەكتەپتەردە اعىلشىن تىلىندە وقىتىلاتىن پاندەر ەنگىزىلدى. اعىلشىن تىلىندە تەست تاپسىرۋدىڭ باستى ماقساتى – شەتەلدىك جوو-عا تۇسۋگە دەگەن نيەت. بۇل ماسەلە بويىنشا تالاپكەرلەرگە «حالىقارالىق باعدارلامالار ورتالىعى» كومەكتەسۋگە دايىن. ايتا كەتەتىن تاعى ءبىر جايت, تەسكە قاتىسۋشىلار 2242 تەڭگە تولەيدى. قاڭتارداعى تەستىلەۋدىڭ قورىتىندىسى جاقىندا بەلگىلى بولادى.
راۋان قايدار,
«Egemen Qazaqstan»
