قوعام • 21 قاڭتار, 2019

قاتىگەز بالا قايدان شىعادى؟

1724 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

ءجاسوسپىرىم شاقتىڭ وزىنە عانا ءتان قىزۋى مەن ماكسيماليزمى بولاتىنى, سونىڭ اسەرىنەن كامەلەتكە تولماعاندار اراسىندا ءبىر-بىرىمەن توبەلەسۋ, الىمجەتتىك كورىنىستەرى بولىپ تۇراتىنى بەلگىلى. ايتسە دە وقۋشىلاردىڭ وزدەرىمەن بىرگە سۋىق قارۋ, جينالمالى پىشاق الا ءجۇرىپ, ءبىر-بىرىنە ونى جۇمسايتىن بولسا وعان ەنجار, سەلسوق قاراي المايسىز. مۇنىڭ ءوزى اتا-انالار مەن ءبىلىم بەرۋ وشاقتارى جانە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى وكىلدەرى بىرلەسە اتقارار تاربيە جۇمىسىندا ء«بىر كەم دۇنيەنىڭ» بار ەكەنىن كورسەتسە كەرەك.

قاتىگەز بالا قايدان شىعادى؟

سوڭعى كەزدە وڭىردەگى ورتا مەكتەپتەر مەن كوللەدج وقۋ­شى­لارى اراسىندا ءارتۇرلى تۇسىن­بەس­تىكتىڭ سالدارىنان توبەلەس­كە شىققان وقۋشىلاردىڭ ءبىر-بى­رى­نە پىشاق سۇعىپ الۋ دەرەكتەرى ءجيى كەزدەسە باستادى. اي­تالىق, 2018 جىلى وڭىردە وسىنداي وقيعالاردىڭ بىرنەشە رەت قايتالانعانى, سونىڭ بىرىندە اق­توبە قالاسىنداعى ورتا مەكتەپ­تەردىڭ ءبىرىنىڭ تۇلەگى, «التىن بەلگى» يەگەرى, وزىمەن قاتار وقىعان سىنىپتاسىنىڭ كەۋدەسىنە پىشاق سۇعىپ, ول اۋىر جاراقاتتىڭ سالدارىنان قايتىس بولعانى بەلگىلى.

ارينە, ادام ولىمىنە سەبەپشى بولعان ءجاسوسپىرىم قىلمىستىق كودەكستىڭ ءتيىستى بابىنا سايكەس جازاسىن الىپ, 9 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرىلدى. البەتتە باستى ماسەلە, باستى گاپ مۇندا ەمەس. كەرىسىنشە ءتارتىبى دە, ساباق ۇلگەرىمى دە جاقسى باعالانعان ءجاسوسپىرىمنىڭ بويىندا مۇنداي اگرەسسيۆتى مىنەز-ق ۇلىق قايدان پايدا بولعانىنا جاۋاپ ىزدەلۋىندە ءارى وعان جاۋاپ تابىلۋىندا ەمەس پە؟ وقۋشىلاردىڭ وزدەرىمەن بىرگە سۋىق قارۋ الىپ ءجۇرۋىنىڭ دەرەكتەرى مەن سەبەبىنىڭ استارىندا قانداي سىر بار؟ وسى ساۋالداردىڭ استارىنا كوز جۇگىرتۋ ءۇشىن وڭىردەگى مۇددەلى ۇيىمدار تاراپىنان ءتيىستى ءىس-شارالار جۇرگىزىلگەن دە بولار. ايتسە دە تۇرعىندار اراسىندا جالپى سيپات الماعانى, ءسويتىپ كامەلەتكە تولماعانداردىڭ اراسىندا قۇقىق بۇزۋشىلىق پەن قىلمىستىڭ الدىن الۋ الگوريتمى ازىرلەنبەگەنى امبەگە ايان.

«مۇرتقا وكپەلەپ جۇر­گەن­دە, ساقال شىقتى» دەگەن­دەي بيىلعى جىل­دىڭ باسىن­دا قىسقى كانيكۋلدان كەيىن مەكتەپ­تەرىنە ورالعان اقتو­بە­لىك وقۋشى­لار­دىڭ اراسىندا جاپپاي تو­بە­لەس تاعى ورىن الدى. 2019 جىل­دىڭ 10 قاڭتارى كۇنى ساعات 16.00-ءدىڭ كەزىندە جەر­گىلىكتى تۇرعىندار «گمز» اتاپ كەتكەن شاعىن اۋدان اۋما­عىنداعى ەسكى زيراتتىڭ تۇسىن­دا جەتكىنشەكتەردىڭ تاعى دا جاپپاي توبەلەسۋ دەرەكتەرى ءما­لىم بولدى. وسى وقيعا بارىسىندا 2002 جىلى دۇنيەگە كەلگەن اقتوبە قالاسىنداعى №22 مەك­تەپتىڭ وقۋشىسى س.ا. وتكەن جىلى جوعارى وقۋ ورنىنىڭ ستۋ­دەنتى اتانعان ە.ن. ەسىمدى جىگىتتىڭ وڭ جاق يىعىنا پىشاق سۇعىپ العان.

اقتوبە وبلىستىق دەن­ساۋ­­لىق ساق­­تاۋ باس­قارماسى باس­شى­سىنىڭ ەمدەۋ-پروفي­لاك­تيكالىق جۇمىس­تار جونىندەگى ورىنباسارى گۇلنار مامبەت­جانوۆانىڭ ايتۋىنا قارا­عان­دا, ە.ن.-گە جۇمسالعان پى­شاق كەۋدە مەن وكپە تۇسىن جاناي ءوتىپتى.

وبلىستىق با­لالار اۋرۋ­­حا­­نا­سىنا  تاكسيمەن جەتكىزىلگەن وعان شۇ­عىل وتا جاسالعان. ەمدەۋشى دارى­گەر­لەر جاراقاتتىڭ سالدارىنان جابىر­لەنۋ­شى­نىڭ جۇيكە جۇيە­سىنە اجەپتاۋىر زاقىم كەل­گەن­ىن ايتادى. سونىڭ سالدارىنان قازىرگى كەزدە وڭ قولىنىڭ قوزعالىسى يكەمگە كەلمەي قالعان ەكەن.

وقىس وقيعاعا بايلانىستى وب­لىس­­تىق پوليتسيا دە­پار­تا­مەنتى, جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتى باستىعىنىڭ ورىنباسارى ج.ماكارەۆيچكە حابار­لاس­قانى­مىزدا ول ونىڭ انىق-قانى­عى مەن ءمان-جايىن, ورىن الۋ سەبەبىن جانە تۇبەگەيلى سيپاتى جونىندە ازىر­گە تولىمدى ەشتەڭە ايتا الماي­­تىنىن, بۇعان بايلانىستى «قىل­مىس­تىق كودەكستىڭ» 293-بابىنىڭ 3-تار­ماعىنا سايكەس بۇزا­قى­لىق جانە قادالعىش ءارى كەس­­كىش زاتتاردى قولدانىپ جا­سال­­عان بۇزاقىلىق بويىنشا سوت­قا دەيىنگى تەرگەۋ امالدارى جۇرگىزىلىپ جاتقانىن جەتكىزدى.

قۇقىق قورعاۋ ورگانى وكى­لى­نىڭ ما­لىم­دەۋىنشە, كەسكىش زات­تاردى قولدانا وتىرىپ ورىن العان وقۋشىلاردىڭ جاپ­پاي توبەلەسىنە قاتىستى دەگەن كۇدىكپەن 20  ءجاسوسپىرىم ار­نايى تەرگەۋ ورىندارىنا جەتكىزىلگەن. ولاردىڭ اراسىندا اقتوبە قالاسىنداعى №22, №15, №13 جانە №42 مەكتەپتىڭ جوعارى سىنىپ وقۋشىلارى مەن وبلىس ورتالىعىنداعى كەيبىر تەحنيكالىق كوللەدجدەردىڭ تاربيەلەنۋشىلەرى بار. 

ءبىز جوعارىدا اتالعان مەك­تەپ­­تەردىڭ دي­­رەك­تور­لا­رى­­نىڭ تاربيە جۇمىس­تارى جونىندەگى ورىنباسارلارىنا حابار­لاس­قانى­مىزدا, بۇل ماسەلەدە وقۋ ور­نىندا ءتۇسىندىرۋ مەن تاربيە جۇمىس­تارى جۇيەلى جۇرگى­زىلە­تىنىن قاي­تا­لاپ ايتۋدان اس­پادى. سونىمەن بىرگە ولار وقۋ­شى­لار­دىڭ جاپپاي توبە­لە­سىنە ءوز مەكتەپتەرىنەن قاتىسقان وقۋشىلاردىڭ سانىن جوققا شىعارۋعا ءارى ولاردىڭ كىناسىز ەكەندىكتەرىن ايتۋعا تىرىستى.

وقيعانى جاسىرۋدىڭ ورنى­­نا مەكتەپتەگى جاپپاي توبەلەس­كە قاتىسى بار وقۋشى­لار­عا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى جۇرگى­زى­لىپ, اتا-انالار مەن وزگە دە قوعامدىق ۇيىمدارمەن تىعىز باي­لانىس ورناتىلسا الداعى ۋاقىت­تا ورىن الۋى مۇمكىن وقي­عا­نىڭ الدىن الۋعا بولماس پا ەدى دەگەن وي كەلەدى.

وسى ماتەريالدى ازىرلەۋ بارى­سىندا وڭىردەگى بىرقاتار تاربيە بەرۋ سالاسىنداعى بەلگى­لى تۇلعالارمەن جانە پسي­­حولوگ-ماماندارمەن وي-پىكىر الماسقان ەدىك. وسى ورايدا ورتاق اڭگىمەنىڭ ارقا­ۋىنا اينالعان كەيبىر ۇسى­نىس-تىلەكتەردى وقىرمان نازا­­رىنا ۇسىنعاننىڭ ار­تىقشىلىعى جوق دەپ بىلە­مىز. اي­تالىق, پسيحولوگ ايگۇل سۇندە­­توۆانىڭ ايتۋىن­شا, با­لا­­­لاردىڭ تىزەتپە, اشۋ­شاڭ بولىپ ءوسۋىنىڭ بىر­نە­شە سەبەبى بار. مۇنداي جايت گەنەولوگيالىق سيپاتتار مەن ءسابي دۇنيەگە كەلگەننەن  باستاپ وتباسىندا تاربيەسىنە دە بايلانىستى بولۋى مۇمكىن. ارينە بالانىڭ كەكشىل بولماي, كوپشىل بولىپ قالىپتاسۋىنا مەكتەپ پەن اتا-انالار ارا­سىن­داعى بايلانىستىڭ وڭ ىقپالى مول. سوندىقتان دا وسى تۇرعىدا جۇرگىزىلەتىن تاربيە جۇمىستارىنىڭ ءتۇيىنىن تار­قا­تۋدىڭ اسەرى جوعارى بولماق.

سونداي-اق ءبىلىم بەرۋ ءىسىنىڭ ارداگەرى داناعالي كەنجەباەۆتىڭ ايتۋىنشا, ءار­تۇر­لى توبەلەس پەن اتىس-شابىس, ءبىر-ءبىرىن اتىپ ءولتىرىپ جاتاتىن دەتەكتيۆتى فيلمدەردىڭ دە بالا پسيحولوگياسىنا تيگىزەتىن جاعىمسىز جاقتارى از ەمەس.

ال اقتوبە قالاسىنداعى «بۇركىت» پاتريوتتىق تاربيە كلۋ­بى­نىڭ جەتەكشىسى سەرىك ساعيەۆ­تىڭ تۇجىرىمداۋىنشا, جاسوسپىرىمدەردى قاتى­گەز­دىك­تەن بويىن اۋلاق سالۋ ىسىندە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى ءتيىس­تى شارالار اتقارۋى قاجەت. ماسەلەن, سوڭعى ۋاقىتتا كەيبىر وقۋ­شىلار ءوزىن-ءوزى قورعاۋ ءارى وزىنە الدەبىرەۋلەر ورىنسىز تيىس­كەن كەزدە قورعانۋ ماق­ساتىندا كەسكىش جانە قادال­عىش زاتتار ۇستاپ جۇرەدى ەكەن. ارينە ءجاسوسپىرىمنىڭ بۇل نيەتى باسقا دا وكى­نىش­تى ارەكەتتەرگە اكەلىپ سوقتىرماسىنا ەشكىم كەپىلدىك بەرە المايدى. سوندىقتان ال­دا­عى ۋاقىتتا ەلىمىزدە مۇنداي جاعىمسىز ءىس-ارەكەتتىڭ الدىن الۋ ءۇشىن ءبىلىم بەرۋ ورىندارىندا الىپ كىرۋگە جانە قولدانۋعا بولمايتىن زاتتار ءتىزىمىن بەلگىلەۋ كەرەك, دەيدى س.ساعيەۆ.  

اقتوبە قالا­سىن­دا كەسكىش زات قولدانعان مەكتەپ وقۋ­شى­لا­رىنىڭ جاپپاي توبەلەسىنەن كەيىن وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى مارات توقجانوۆ ارنايى وتىرىس وت­كىزگەن بولاتىن. وتىرىستا اي­تىل­عان ماسەلەلەر مەن قوي­ىل­عان مىندەتتەر كامە­لەت­كە تول­ما­عان­داردىڭ ارا­سىن­داعى قۇقىق بۇزۋشىلىق پەن قىلمىستىڭ الدىن الۋ شارا­لارى جانە ءبىلىم بەرۋ ۇيىم­­دارىندا قامقورشىلىق كەڭەس­تە­رى­نىڭ جۇمىستارىن جان­دان­دى­رۋعا قانشالىقتى ىقپال ەتەدى, ونى ۋاقىت كورسەتەدى. 

تەمىر قۇسايىن,

«Egemen Qazaqstan»

اقتوبە

سوڭعى جاڭالىقتار