سوڭعى كەزدە وڭىردەگى ورتا مەكتەپتەر مەن كوللەدج وقۋشىلارى اراسىندا ءارتۇرلى تۇسىنبەستىكتىڭ سالدارىنان توبەلەسكە شىققان وقۋشىلاردىڭ ءبىر-بىرىنە پىشاق سۇعىپ الۋ دەرەكتەرى ءجيى كەزدەسە باستادى. ايتالىق, 2018 جىلى وڭىردە وسىنداي وقيعالاردىڭ بىرنەشە رەت قايتالانعانى, سونىڭ بىرىندە اقتوبە قالاسىنداعى ورتا مەكتەپتەردىڭ ءبىرىنىڭ تۇلەگى, «التىن بەلگى» يەگەرى, وزىمەن قاتار وقىعان سىنىپتاسىنىڭ كەۋدەسىنە پىشاق سۇعىپ, ول اۋىر جاراقاتتىڭ سالدارىنان قايتىس بولعانى بەلگىلى.
ارينە, ادام ولىمىنە سەبەپشى بولعان ءجاسوسپىرىم قىلمىستىق كودەكستىڭ ءتيىستى بابىنا سايكەس جازاسىن الىپ, 9 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرىلدى. البەتتە باستى ماسەلە, باستى گاپ مۇندا ەمەس. كەرىسىنشە ءتارتىبى دە, ساباق ۇلگەرىمى دە جاقسى باعالانعان ءجاسوسپىرىمنىڭ بويىندا مۇنداي اگرەسسيۆتى مىنەز-ق ۇلىق قايدان پايدا بولعانىنا جاۋاپ ىزدەلۋىندە ءارى وعان جاۋاپ تابىلۋىندا ەمەس پە؟ وقۋشىلاردىڭ وزدەرىمەن بىرگە سۋىق قارۋ الىپ ءجۇرۋىنىڭ دەرەكتەرى مەن سەبەبىنىڭ استارىندا قانداي سىر بار؟ وسى ساۋالداردىڭ استارىنا كوز جۇگىرتۋ ءۇشىن وڭىردەگى مۇددەلى ۇيىمدار تاراپىنان ءتيىستى ءىس-شارالار جۇرگىزىلگەن دە بولار. ايتسە دە تۇرعىندار اراسىندا جالپى سيپات الماعانى, ءسويتىپ كامەلەتكە تولماعانداردىڭ اراسىندا قۇقىق بۇزۋشىلىق پەن قىلمىستىڭ الدىن الۋ الگوريتمى ازىرلەنبەگەنى امبەگە ايان.
«مۇرتقا وكپەلەپ جۇرگەندە, ساقال شىقتى» دەگەندەي بيىلعى جىلدىڭ باسىندا قىسقى كانيكۋلدان كەيىن مەكتەپتەرىنە ورالعان اقتوبەلىك وقۋشىلاردىڭ اراسىندا جاپپاي توبەلەس تاعى ورىن الدى. 2019 جىلدىڭ 10 قاڭتارى كۇنى ساعات 16.00-ءدىڭ كەزىندە جەرگىلىكتى تۇرعىندار «گمز» اتاپ كەتكەن شاعىن اۋدان اۋماعىنداعى ەسكى زيراتتىڭ تۇسىندا جەتكىنشەكتەردىڭ تاعى دا جاپپاي توبەلەسۋ دەرەكتەرى ءمالىم بولدى. وسى وقيعا بارىسىندا 2002 جىلى دۇنيەگە كەلگەن اقتوبە قالاسىنداعى №22 مەكتەپتىڭ وقۋشىسى س.ا. وتكەن جىلى جوعارى وقۋ ورنىنىڭ ستۋدەنتى اتانعان ە.ن. ەسىمدى جىگىتتىڭ وڭ جاق يىعىنا پىشاق سۇعىپ العان.
اقتوبە وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى باسشىسىنىڭ ەمدەۋ-پروفيلاكتيكالىق جۇمىستار جونىندەگى ورىنباسارى گۇلنار مامبەتجانوۆانىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, ە.ن.-گە جۇمسالعان پىشاق كەۋدە مەن وكپە تۇسىن جاناي ءوتىپتى.
وبلىستىق بالالار اۋرۋحاناسىنا تاكسيمەن جەتكىزىلگەن وعان شۇعىل وتا جاسالعان. ەمدەۋشى دارىگەرلەر جاراقاتتىڭ سالدارىنان جابىرلەنۋشىنىڭ جۇيكە جۇيەسىنە اجەپتاۋىر زاقىم كەلگەنىن ايتادى. سونىڭ سالدارىنان قازىرگى كەزدە وڭ قولىنىڭ قوزعالىسى يكەمگە كەلمەي قالعان ەكەن.
وقىس وقيعاعا بايلانىستى وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتى, جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتى باستىعىنىڭ ورىنباسارى ج.ماكارەۆيچكە حابارلاسقانىمىزدا ول ونىڭ انىق-قانىعى مەن ءمان-جايىن, ورىن الۋ سەبەبىن جانە تۇبەگەيلى سيپاتى جونىندە ازىرگە تولىمدى ەشتەڭە ايتا المايتىنىن, بۇعان بايلانىستى «قىلمىستىق كودەكستىڭ» 293-بابىنىڭ 3-تارماعىنا سايكەس بۇزاقىلىق جانە قادالعىش ءارى كەسكىش زاتتاردى قولدانىپ جاسالعان بۇزاقىلىق بويىنشا سوتقا دەيىنگى تەرگەۋ امالدارى جۇرگىزىلىپ جاتقانىن جەتكىزدى.
قۇقىق قورعاۋ ورگانى وكىلىنىڭ مالىمدەۋىنشە, كەسكىش زاتتاردى قولدانا وتىرىپ ورىن العان وقۋشىلاردىڭ جاپپاي توبەلەسىنە قاتىستى دەگەن كۇدىكپەن 20 ءجاسوسپىرىم ارنايى تەرگەۋ ورىندارىنا جەتكىزىلگەن. ولاردىڭ اراسىندا اقتوبە قالاسىنداعى №22, №15, №13 جانە №42 مەكتەپتىڭ جوعارى سىنىپ وقۋشىلارى مەن وبلىس ورتالىعىنداعى كەيبىر تەحنيكالىق كوللەدجدەردىڭ تاربيەلەنۋشىلەرى بار.
ءبىز جوعارىدا اتالعان مەكتەپتەردىڭ ديرەكتورلارىنىڭ تاربيە جۇمىستارى جونىندەگى ورىنباسارلارىنا حابارلاسقانىمىزدا, بۇل ماسەلەدە وقۋ ورنىندا ءتۇسىندىرۋ مەن تاربيە جۇمىستارى جۇيەلى جۇرگىزىلەتىنىن قايتالاپ ايتۋدان اسپادى. سونىمەن بىرگە ولار وقۋشىلاردىڭ جاپپاي توبەلەسىنە ءوز مەكتەپتەرىنەن قاتىسقان وقۋشىلاردىڭ سانىن جوققا شىعارۋعا ءارى ولاردىڭ كىناسىز ەكەندىكتەرىن ايتۋعا تىرىستى.
وقيعانى جاسىرۋدىڭ ورنىنا مەكتەپتەگى جاپپاي توبەلەسكە قاتىسى بار وقۋشىلارعا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ, اتا-انالار مەن وزگە دە قوعامدىق ۇيىمدارمەن تىعىز بايلانىس ورناتىلسا الداعى ۋاقىتتا ورىن الۋى مۇمكىن وقيعانىڭ الدىن الۋعا بولماس پا ەدى دەگەن وي كەلەدى.
وسى ماتەريالدى ازىرلەۋ بارىسىندا وڭىردەگى بىرقاتار تاربيە بەرۋ سالاسىنداعى بەلگىلى تۇلعالارمەن جانە پسيحولوگ-ماماندارمەن وي-پىكىر الماسقان ەدىك. وسى ورايدا ورتاق اڭگىمەنىڭ ارقاۋىنا اينالعان كەيبىر ۇسىنىس-تىلەكتەردى وقىرمان نازارىنا ۇسىنعاننىڭ ارتىقشىلىعى جوق دەپ بىلەمىز. ايتالىق, پسيحولوگ ايگۇل سۇندەتوۆانىڭ ايتۋىنشا, بالالاردىڭ تىزەتپە, اشۋشاڭ بولىپ ءوسۋىنىڭ بىرنەشە سەبەبى بار. مۇنداي جايت گەنەولوگيالىق سيپاتتار مەن ءسابي دۇنيەگە كەلگەننەن باستاپ وتباسىندا تاربيەسىنە دە بايلانىستى بولۋى مۇمكىن. ارينە بالانىڭ كەكشىل بولماي, كوپشىل بولىپ قالىپتاسۋىنا مەكتەپ پەن اتا-انالار اراسىنداعى بايلانىستىڭ وڭ ىقپالى مول. سوندىقتان دا وسى تۇرعىدا جۇرگىزىلەتىن تاربيە جۇمىستارىنىڭ ءتۇيىنىن تارقاتۋدىڭ اسەرى جوعارى بولماق.
سونداي-اق ءبىلىم بەرۋ ءىسىنىڭ ارداگەرى داناعالي كەنجەباەۆتىڭ ايتۋىنشا, ءارتۇرلى توبەلەس پەن اتىس-شابىس, ءبىر-ءبىرىن اتىپ ءولتىرىپ جاتاتىن دەتەكتيۆتى فيلمدەردىڭ دە بالا پسيحولوگياسىنا تيگىزەتىن جاعىمسىز جاقتارى از ەمەس.
ال اقتوبە قالاسىنداعى «بۇركىت» پاتريوتتىق تاربيە كلۋبىنىڭ جەتەكشىسى سەرىك ساعيەۆتىڭ تۇجىرىمداۋىنشا, جاسوسپىرىمدەردى قاتىگەزدىكتەن بويىن اۋلاق سالۋ ىسىندە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى ءتيىستى شارالار اتقارۋى قاجەت. ماسەلەن, سوڭعى ۋاقىتتا كەيبىر وقۋشىلار ءوزىن-ءوزى قورعاۋ ءارى وزىنە الدەبىرەۋلەر ورىنسىز تيىسكەن كەزدە قورعانۋ ماقساتىندا كەسكىش جانە قادالعىش زاتتار ۇستاپ جۇرەدى ەكەن. ارينە ءجاسوسپىرىمنىڭ بۇل نيەتى باسقا دا وكىنىشتى ارەكەتتەرگە اكەلىپ سوقتىرماسىنا ەشكىم كەپىلدىك بەرە المايدى. سوندىقتان الداعى ۋاقىتتا ەلىمىزدە مۇنداي جاعىمسىز ءىس-ارەكەتتىڭ الدىن الۋ ءۇشىن ءبىلىم بەرۋ ورىندارىندا الىپ كىرۋگە جانە قولدانۋعا بولمايتىن زاتتار ءتىزىمىن بەلگىلەۋ كەرەك, دەيدى س.ساعيەۆ.
اقتوبە قالاسىندا كەسكىش زات قولدانعان مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ جاپپاي توبەلەسىنەن كەيىن وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى مارات توقجانوۆ ارنايى وتىرىس وتكىزگەن بولاتىن. وتىرىستا ايتىلعان ماسەلەلەر مەن قويىلعان مىندەتتەر كامەلەتكە تولماعانداردىڭ اراسىنداعى قۇقىق بۇزۋشىلىق پەن قىلمىستىڭ الدىن الۋ شارالارى جانە ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا قامقورشىلىق كەڭەستەرىنىڭ جۇمىستارىن جانداندىرۋعا قانشالىقتى ىقپال ەتەدى, ونى ۋاقىت كورسەتەدى.
تەمىر قۇسايىن,
«Egemen Qazaqstan»
اقتوبە