ەلىمىزدىڭ گاز سالاسىنداعى ءىرى يندۋستريالدى جوبالارىنىڭ بىرىنەن سانالاتىن بۇل زاۋىت پرەزيدەنتتىڭ اقتوبەنى ميلليون تۇرعىنى بار زاماناۋي قالاعا اينالدىرۋ جونىندەگى تاپسىرماسىنا ءدوپ كەلەدى. ويتكەنى سانى ارتىپ كەلە جاتقان قالا تۇرعىندارى مەن قازىرگى تاڭدا جۇمىس ىستەپ تۇرعان كوممۋنالدىق جانە وندىرىستىك نىسانداردىڭ تابيعي وتىنعا دەگەن قاجەتتىلىگىن قاناعاتتاندىرۋ بۇگىننىڭ ماڭىزدى ماسەلەسى.
يندۋستريالاندىرۋ كۇنىنە ارنالعان ءداستۇرلى تەلەكوپىردە ءسوز العان گاز وڭدەۋ زاۋىتى جوباسىنىڭ جەتەكشىسى – «Gas Processing Company» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنىڭ تەحنيكالىق ديرەكتورى بولات ساقتاعانوۆ ەلباسىنا «قوجاساي» كەن ورنىندا ىلەسپە گازدى كادەگە جاراتۋ جانە وڭدەۋ جونىندەگى زاماناۋي زاۋىتتىڭ سالىنعانى تۋرالى باياندادى.
ء«بىز ءسىزدىڭ ەلدىڭ ىشكى نارىعىن تاۋارلى گازبەن تولتىرۋ جانە رەسۋرستىق بازاسىن ارتتىرۋ جونىندەگى تاپسىرماڭىزدى ورىندادىق. شيكىزاتتى قايتا وڭدەۋدى ارتتىرا وتىرىپ, ءونىمنىڭ جاڭا تۇرلەرىن يگەرۋگە, تاياۋ جانە الىس شەتەلگە ەكسپورتتاۋعا دايىنبىز. اسا مارتەبەلى, نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى, ەنەرگەتيكالىق كەشەندى قوسۋعا رۇقسات ەتىڭىز!» دەدى ول. ەلباسى اتالعان ەنەرگەتيكالىق كەشەن جۇمىسىنا ساتتىلىك تىلەپ, ىسكە قوستى.
«بۇل ءوڭىر حالقى ءۇشىن وتە قۋانىشتى جاڭالىق. قازاقستان مۇناي مەن گاز وندىرەتىن ەلدەردىڭ بىرىنەن سانالادى, سوندىقتان تۇرعىنداردى گازبەن قامتاماسىز ەتۋ – ءبىز ءۇشىن ماڭىزدى مىندەت. قازىر ءبىز «سارىارقا» گاز قۇبىرىن سالايىن دەپ جاتىرمىز جانە وسىنىڭ ءبارى حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن كوتەرۋ ءۇشىن جاسالۋدا. مەن سىزدەردى قۋانىشتى جاڭالىقپەن, ءوندىرىستىڭ ىسكە قوسىلۋىمەن قۇتتىقتايمىن. ىسكە قوسايىق, اق جول, ءساتتى بولسىن!» دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
جاڭا زاۋىت شيكىزات بازاسىن ۇتىمدى پايدالانۋعا, ىلەسپە مۇناي گازىن قايتا وڭدەۋدى ۇلعايتۋعا جانە اۋاعا زياندى زاتتاردىڭ شىعارىلۋىن توقتاتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. اقتوبە وبلىسىنىڭ اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆتىڭ ايتۋىنشا, جاڭا جوبا ءوڭىردىڭ ەكولوگيالىق احۋالىن جاقسارتۋمەن قاتار, وبلىستىڭ ەكونوميكالىق ءال-اۋقاتىنا دا ايتارلىقتاي ۇلەس قوسادى.
«بۇل – قازاقستانداعى جەكە ينۆەستيتسيامەن سالىنعان گاز وڭدەۋشى جالعىز زاۋىت. كاسىپورىن اقتوبە وبلىسىنىڭ ەكونوميكالىق دامۋىنا ايتارلىقتاي سەرپىن بەرەدى, ويتكەنى زاۋىتتى سالۋ جانە پايدالانۋ كەزىندە 1500 جۇمىس ورنى قۇرىلدى, سونىڭ ىشىندە تۇراقتى 250 جۇمىس ورنى پايدا بولدى. ەكسپورتقا بەيىمدەلگەن زاۋىت ءونىمىنىڭ باسىم بولىگى سىرتقى نارىققا شىعارىلاتىنىن اتاپ وتكىم كەلەدى», دەيدى وبلىس باسشىسى.
ينۆەستيتسيالىق جوبا ەنەرگەتيكالىق جانە ەكولوگيالىق قاۋىپسىزدىك جونىندەگى مەملەكەتتىك ساياسات شەڭبەرىندە, سونداي-اق ەلدىڭ ىشكى نارىعىن تاۋارلى جانە سۇيىتىلعان گازبەن تولىقتىرۋ ماقساتىندا ىسكە اسىرىلىپ وتىر. جوبانىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەن بولات ساقتاعانوۆتىڭ ايتۋىنشا, زاۋىت قازىرگى زامان تالابىنا جاۋاپ بەرەتىن جاڭا تەحنولوگيالارمەن جابدىقتالعان.
«ەلىمىزدىڭ رەسۋرستىق بازاسىن تاۋارلى گازبەن تولىقتىرۋدا ماڭىزدى ورىن الادى. ۇلتتىق وپەراتور «قازترانسگاز» اكتسيونەرلىك قوعامى ىشكى جانە سىرتقى نارىققا گاز تاسىمالداۋعا قاجەتتى ينفراقۇرىلىمنىڭ بارلىعىن سالىپ بەردى», دەيدى ول.
ونىڭ سوزىنشە, اتالعان جوباعا 42 ملرد تەڭگە سوماسىندا جەكە ينۆەستيتسيا سالىنعان. قۋاتى ساعاتىنا 40 مىڭ تەكشە مەتر گاز وڭدەۋگە جەتەتىن گازدى كەشەندى دايىنداۋ قوندىرعىسى ىلەسپە مۇناي گازىن قايتا وڭدەۋدى قامتاماسىز ەتەدى. جىلىنا 226 ملن تەكشە مەتر تاۋارلى گاز, 37 مىڭ توننا پروپان-بۋتان قوسپاسىن, 5,4 مىڭ توننا گاز كوندەنساتىن, 10,5 مىڭ توننا تۇيىرشىكتەلگەن كۇكىرت الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. جاڭا گازدى قايتا وڭدەۋ كەشەنى ءونىمىنىڭ 70 پايىزى بۇحارا – ورال ماگيسترالدى گاز قۇبىرى ارقىلى شەتەلگە ەكسپورتتالا باستايدى.
الدىن الا جاسالعان بولجام بويىنشا, زاۋىت جەتى جىل ىشىندە وڭىرلىك جانە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتى 10 ملرد تەڭگەدەن استام سالىق تۇسىمدەرىمەن تولىقتىرادى.
اقتوبە وبلىسى اۋماعىنداعى جاڭا زاۋىت ەلىمىزدىڭ وتىن-ەنەرگەتيكالىق تاۋەلسىزدىگىن نىعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىمەن دە قۇندى. ولاي بولسا, جاڭا جوبا عۇمىرلى بولعاي دەيمىز.
تۇمار مىرزا
