جاڭا ەكونوميكالىق ساياسات قاجەت
مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ الدىمەن ءىس-شارا باستالار الدىندا يندۋستريالاندىرۋدىڭ جانە تسيفرلاندىرۋ باعدارلاماسىنىڭ جوبالارى قويىلعان كورمەنى ارالاپ كوردى.
يندۋستريالاندىرۋ كۇنىنە ارنالعان تەلەكوپىر بارىسىندا مەملەكەت باسشىسىنا يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسى اياسىندا جۇزەگە اسىرىلعان 28 جاڭا جوبا تانىستىرىلدى.
– بۇگىن ءبىز يندۋستريالاندىرۋدىڭ بيىلعى قورىتىندىسىن جاسادىق. بارشاڭىزدى جاڭا جوبالاردىڭ ىسكە قوسىلۋىمەن, جاڭا ماماندىقتاردىڭ پايدا بولۋىمەن جانە ەل تۇرعىندارىنىڭ جاڭا تابىسىمەن قۇتتىقتايمىن, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ الەمدەگى قالىپتاسقان جاعداي-
لارعا قاراماستان, ەلىمىزدە قۇرىلىمدىق وزگەرىستەر مەن ينستيتۋتسيونالدىق رەفورمالاردىڭ ىسكە اسىرىلىپ جاتقانىنا توقتالدى.
– ءبىز ەل ەكونوميكاسىن ءارتاراپتاندىرۋ جونىندە شارالار قابىلداپ جاتىرمىز. بيزنەس جۇرگىزۋگە قولايلى جاعداي قالىپتاستىرۋ, ينۆەستيتسيالىق احۋال مەن سوت جۇيەسىن جاقسارتۋ جونىندە اۋقىمدى جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. بىلتىر ەلىمىزدىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋىن باستادىق. بيىل بەس الەۋمەتتىك باستامانى ىسكە اسىرۋ جونىندە جاريا ەتتىم. قازىرگى جولداۋدىڭ نەگىزگى ماقساتى – قازاقستاندىقتاردىڭ ءال-اۋقاتى مەن تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋ, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
قازاقستان پرەزيدەنتى بۇگىندە ەلىمىزدىڭ الدىندا ەكونوميكانى ودان ءارى ءارتاراپتاندىرۋ, ينفراقۇرىلىمدى جاقسارتۋ جانە ونىمدىلىكتى ارتتىرۋ جونىندەگى اۋقىمدى مىندەتتەر تۇرعانىن اتاپ ءوتتى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ يندۋستريالاندىرۋ باعدارلاماسى ەلىمىزدىڭ ورنىقتى جانە ارتاراپتانعان ەكونوميكاسىن قۇرۋ ۇدەرىسىندە نەگىزگى ءرول اتقاراتىنىن ايتىپ, ونى ىسكە اسىرۋ بارىسىنداعى ناقتى ناتيجەلەرگە توقتالدى.
– ءبىز يندۋستريالاندىرۋ كەزەڭىندە 1250 جاڭا كاسىپورىن قۇردىق, سونىڭ ىشىندە 100 كاسىپورىندى بيىل ىسكە قوستىق. 300 مىڭنان استام جاڭا جۇمىس ورنى اشىلدى. بۇگىندە الەمنىڭ 110 ەلى قازاقستاندا شىعارىلعان ءونىمدى تۇتىنۋدا. سوڭعى جىلدارى ءبىز بۇعان دەيىن ەلىمىزدە جاسالماعان بۇيىمداردىڭ 500-دەن استام ءتۇرىن شىعارىپ, 50-گە جۋىق جاڭا تاۋار ءتۇرىن ەكسپورتتاپ وتىرمىز, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
قازاقستان پرەزيدەنتى شەتەلدەن كەلگەن ينۆەستيتسيانىڭ تورتتەن ءبىر بولىگى وڭدەۋ سەكتورىنا تيەسىلى ەكەنىن ايتتى.
سونىمەن قاتار نۇرسۇلتان نازارباەۆ مەتاللۋرگيا, ماشينا جاساۋ, ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ جانە كولىك-لوگيستيكا سالالارىندا جۇزەگە اسىرىلعان جوبالار جونىندە اڭگىمەلەدى.
– ءبىز ازاماتتاردىڭ جوعارى تۇرمىس ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن مەيلىنشە قولايلى جاعداي جاساپ كەلەمىز. «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى اياسىندا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى قارقىندى جۇرگىزىلۋدە. وتكەن جىلى ءبىز رەكوردتىق كورسەتكىشكە قول جەتكىزدىك – ەلىمىزدە 11,2 ميلليوننان استام شارشى مەتردى قامتيتىن تۇرعىن ءۇي سالىنىپ, پايدالانۋعا بەرىلدى. بيىل 12 ميلليون شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي نەمەسە 100 مىڭنان استام باسپانا سالۋ جوسپارلانىپ وتىر, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
سونداي-اق قازاقستان پرەزيدەنتى ەكونوميكانىڭ ءتۇرلى سالالارىن تسيفرلاندىرۋ جانە بىرقاتار كاسىپورىننىڭ ءوندىرىس ۇدەرىسىنە يننوۆاتسيالىق شەشىمدەردى ەنگىزۋ بارىسىنا توقتالدى.
– ءتورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا ەلەمەنتتەرىن قامتي وتىرىپ, ونەركاسىپتى تەحنولوگيالىق تۇرعىدان قايتا جاراقتاندىرۋ يندۋستريالاندىرۋ باعدارلاماسىنىڭ ماڭىزدى قۇرامداس بولىگى سانالادى. قازاقستان ەكونوميكاسى الەمدىك نارىقتاعى باسەكەگە قابىلەتتىلىكتى قامتاماسىز ەتەتىن دامۋدىڭ تۇبەگەيلى جاڭا مودەلىنە كوشۋگە ءتيىس. ەۋرازيا ەكونوميكالىق وداعى جانە قىتايدىڭ ء«بىر بەلدەۋ, ءبىر جول» حالىقارالىق باستاماسى اياسىنداعى قازىرگى ەكونوميكالىق الەۋەتتى مەيلىنشە ءتيىمدى پايدالانىپ, ونى ارتتىرۋ قاجەت, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
مەملەكەت باسشىسى يندۋستريالاندىرۋدىڭ ءۇشىنشى باعدارلاماسىنىڭ ستراتەگياسىن ناقتى ناتيجەلەرگە باعىتتاي وتىرىپ, جان-جاقتى پىسىقتاۋ كەرەك ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
– 2025 جىلعا قاراي ەڭبەك ونىمدىلىگى 1,7 ەسە, ءونىمدى ەكسپورتتاۋ كولەمى 2,3 ەسە وسۋگە ءتيىس. وڭدەۋ ونەركاسىبى مەن شيكىزاتتىق ەمەس ەكسپورتتى قولداۋعا قوسىمشا 500 ميلليارد تەڭگە ءبولۋ جونىندە تاپسىرما بەردىم. بۇل قاراجات ەكسپورتقا باعىتتالعان كاسىپورىندارعا قارجىلاي جانە قارجىلاي ەمەس كەشەندى قولداۋ كورسەتۋدىڭ قۇرالدارىن كوبەيتۋگە جۇمسالاتىن بولادى, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
ەلباسى وڭدەۋ ونەركاسىبىنىڭ بارلىق بۋىنىندا سالالىق باسىمدىقتاردان ءتيىمدى وندىرۋشىلەرگە قولداۋ كورسەتۋگە كوشۋ ۇدەرىسى جۇرگىزىلەتىنىن ايتتى.
– «قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسىن» دامىتۋدى ىنتالاندىرۋ قاجەت. تەحنولوگيالىق تۇرعىدان كۇردەلى ەمەس تۇتىنۋ زاتتارىنىڭ يمپورتىن الماستىرۋعا كۇش جۇمىلدىرۋىمىز كەرەك. مەنىڭ تاپسىرمام بويىنشا ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەردىڭ باسىمدىققا يە جوبالارىن نەسيەلەندىرۋ ءۇشىن قوسىمشا 600 ميلليارد تەڭگە بولىنەتىن بولادى, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
سونىمەن قاتار مەملەكەت باسشىسى ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋدىڭ جانە جەكە سەكتوردى نىعايتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى.
– ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىنا عىلىمي-تەحنيكالىق قىزمەتتەر ناتيجەسىن ەنگىزۋ جونىندەگى جۇمىستاردى جانداندىرعان ءجون. مىسالى, قازىردىڭ وزىندە نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتتە 120 عىلىمي-زەرتتەۋ زەرتحاناسى اشىلدى. عىلىمي ازىرلەمەلەر وندىرىستىك مىندەتتەردى شەشۋدى كوزدەيتىن ناقتى كاسىپورىنداردىڭ تاپسىرىستارىنا, سونىڭ ىشىندە جەكە ينۆەستيتسيالار ەسەبىنەن بەرىلەتىن تاپسىرىستارعا باعىتتالۋعا ءتيىس, – دەدى ەلباسى.
قازاقستان پرەزيدەنتى يندۋستريالىق دامۋ ۇدەرىسىنە «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعى مەن Iت-ستارتاپتاردىڭ حالىقارالىق تەحنوپاركىن تارتۋ قاجەتتىگىن ايتتى. بۇل رەتتە, ۇكىمەتكە ءارتاراپتاندىرۋ جانە يندۋستريالاندىرۋ ماسەلەلەرىن كەشەندى تۇردە شەشۋگە كۇش جۇمىلدىرۋ جۇكتەلدى.
جاڭا كاسىپورىندار ىسكە قوسىلدى
تەلەكوپىر بارىسىندا قازاقستان پرەزيدەنتى «باقىرشىق تاۋ-كەن ءوندىرۋ كاسىپورنى» مەن قاراعاندى وبلىسىنىڭ كاتودتى مىس وندىرەتىن «المالى» كەن ورنىنداعى قۇرىلىسى اياقتالعان «Sary-Arka Copper Processing» كاسىپورنىن ىسكە قوسۋعا پارمەن بەردى. سونىمەن قاتار ماشينا جاساۋ جانە قۇرىلىس يندۋسترياسى سالاسىندا پاۆلودار وبلىسىنداعى «پرومماشكومپلەكت» تەمىر جول دوڭعالاقتارىن وندىرەتىن كاسىپورىن ونلاين-رەجىمدە ىسكە قوسىلدى. بۇل كاسىپورىن تەمىر جول دوڭعالاقتارى ءوندىرىسىن جىلىنا 75 مىڭنان 200 مىڭعا دەيىن ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. تەلەكوپىر بارىسىندا تىكەلەي بايلانىسقا شىققان «پرومماشكومپلەكت» جشس باسقارما توراعاسى داۋلەت سىزدىقوۆ:
– «پرومماشكومپلەكت» جشس جىلىنا 200 مىڭ تەمىر جول دوڭگەلەگىن شىعاراتىن زاۋىت قۇرىلىسىن اياقتادى. جوعارى تەحنولوگيالى جوبا قۇنى 54 ملرد تەڭگە, ونىڭ 36 ملرد تەڭگەسى – قازاقستان دامۋ بانكىنىڭ كرەديتتىك قاراجاتى. وندىرىستىك قۋاتقا شىققاننان كەيىن «پرومماشكومپلەكت» شتاتى مىڭ ادامنان اساتىن بولادى. ءونىمنىڭ ۇشتەن ەكىسى سىرتقى نارىققا شىعارىلادى, – دەدى. ال «Alageum Electric» اق باقىلاۋ كەڭەسىنىڭ توراعاسى سايدۋللا قوجاباەۆ قازاقستان تاريحىندا ءبىرىنشى بولىپ كەرنەۋى 220 كۆ ترانسفورماتورلار ءوندىرىسى جولعا قويىلعانىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق تەلەكوپىر بارىسىندا شىمكەنتتەگى قۋاتى 110-220 كۆ ترانسفورماتور شىعاراتىن «Asia Trafo» زاۋىتى, قىزىلوردا وبلىسىنداعى قۋاتى جىلىنا 1 ملن توننا بولاتىن «گەجۋبا شيەلى تسەمەنت» قازاقستان-قىتاي ينۆەستيتسيالىق جوباسى, الماتىداعى قۋاتى جىلىنا 550 مىڭ توننا قوقىس وڭدەيتىن «Green Recycle» جشس كەشەنى جانە پەتروپاۆلداعى قاجەتتى حالىق تۇتىناتىن تاۋارلار مەن پوليمەرلەردى تولىق تسيكلدا قايتا وڭدەيتىن «رادۋگا» جشس مەتالل-پلاستيكالىق بۇيىمدار زاۋىتى دا جۇمىسىن باستادى. بۇعان قوسا «KEGOC» اق 500 كۆ «سەمەي – اقتوعاي – تالدىقورعان – الماتى» جەلىسى ىسكە قوسىلدى.
− تاۋەلسىزدىكتىڭ 27-جىلىندا «KEGOC» ۇلتتىق كومپانياسى «سولتۇستىك – شىعىس – وڭتۇستىك» جوباسىنىڭ ەكىنشى كەزەڭىن ىسكە قوسۋعا دايىن. جوبا بيۋدجەت قاراجاتىنسىز جۇزەگە استى. قۇرىلىس بارىسىندا 500 كۆ جاڭا ءۇش قوسالقى ستانسا مەن 1770 شاقىرىم ەلەكتر جەلىسى سالىندى. جوبانىڭ ارقاسىندا سۇرانىسى ارتىپ كەلە جاتقان ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىك ايماعى ەلەكتر قۋاتىمەن قامتاماسىز ەتىلىپ, شىعىس وڭىرىندە تاۋ-كەن ونەركاسىبىنىڭ دامۋىنا جاعداي تۋادى. وسىلايشا ءبىز قازاقستاننىڭ ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىگىن ارتتىرامىز, – دەدى «KEGOC» اق باسقارما توراعاسى باقىتجان قاجيەۆ. ەلباسى اتالعان ەنەرگەتيكالىق كەشەندەردىڭ جۇمىسىنا ساتتىلىك تىلەدى.
− ءبىرىنشى ايتىلعان كەشەن باياعىدان بەرى ارمانداپ جۇرگەن ءىس – شىعىس قازاقستان ارقىلى تالدىقورعان مەن الماتىنى ەلەكتر جۇيەسىمەن قوسۋ بولاتىن. ول بولماي تۇرعان كەزدە الماتى وبلىسىنىڭ ورتالىعى تالدىقورعان قالاسى ەلەكتر ەنەرگياسى جۇيەسىنەن شەتتەۋ ەدى. مىنەكي, قازىر تۇڭعىش رەت ەكى ءوڭىردى وركەندەتۋ ءۇشىن ەلەكتر قۋاتىن ىسكە قوستىق. بۇل وتە قۋانىشتى جاعداي, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ. مەملەكەت باسشىسى ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىگىنەن ورتالىققا قاراي «سارىارقا» ماگيسترالدى گاز قۇبىرىنىڭ تارتىلىپ جاتقانىن, بۇل جۇمىستىڭ حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋ ءۇشىن جاسالۋ ۇستىندە ەكەندىگىن باسا ايتتى.
– بارشاڭىزدى بۇگىنگى ماڭىزدى وقيعامەن, ءوندىرىستىڭ دايىن بولعانىمەن قۇتتىقتايمىن. ىسكە قوسايىق, اق جول, ءساتتى بولسىن! – دەدى پرەزيدەنت.
سونداي-اق بۇل كۇنى اقتوبە وبلىسىندا قۋاتى 300 ملن م3 بولاتىن قوجساي كەن ورنىندا «Gas Processing Company» جشس ىلەسپە مۇناي گازىن قايتا وڭدەۋ جوباسى جۇمىس ىستەي باستادى. «بالامالى ەنەرگەتيكا» سالاسىندا «Samruk Kazyna – United Green» جشس جامبىل وبلىسىندا قۋاتى 100 مۆت بولاتىن قازاقستان-بريتان بىرلەسكەن جوباسى – «بۋرنوە» كۇن ەلەكتر ستانساسىن پايدالانۋعا بەردى. بۇعان قوسا ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ تۇپقاراعان اۋدانىنداعى «Kت رەدكومەتالنايا كومپانيا» جشس بىرلەسكەن كاسىپورنى جەل ەنەرگەتيكاسىنىڭ ءبىرىنشى كەزەڭى ىسكە قوسىلدى. تەلەكوپىر بارىسىندا اتىراۋ وبلىسىنداعى اگرارلىق سەكتور بويىنشا زاماناۋي قوندىرعىلارمەن جابدىقتالعان «كارات» جشس اۆتوماتتاندىرىلعان ديىرمەنى, اقمولا وبلىسىنداعى سوڭعى جىلدارى اگرارلىق سالاداعى ءىرى جوبالاردىڭ ءبىرى سانالاتىن قۋاتى جىلىنا 50 000 توننا ەت وندىرەتىن ماكينسك قۇس فابريكاسىنىڭ ءبىرىنشى كەزەڭى, سونداي-اق ارقالىق قالاسىنداعى ەت وڭدەيتىن «تورعاي ەت» جشس كەشەنى پايدالانۋعا بەرىلدى. بۇدان بولەك تاماق ونەركاسىبى سالاسىندا Mareven Food Holdings ترانسۇلتتىق حولدينگىنىڭ الماتى وبلىسىنداعى ۇندى تەرەڭ وڭدەيتىن جانە تاماق ونىمدەرىن دايىندايتىن زاۋىتى دا ءوز جۇمىسىن باستادى. يندۋستريالاندىرۋ كۇنى اياسىندا تۇركىستان وبلىسىندا تۇيە مەن بيە ءسۇتىن وڭدەيتىن «Golden Camel Group LTD» جشس كاسىپورنى ىسكە قوسىلدى. وندا قۇرعاق ءسۇت, بالالار تاعامى جانە ەنەرگەتيكالىق سۋسىندار ازىرلەنەدى. تەلەكوپىر بارىسىندا مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ بەس الەۋمەتتىك باستامانىڭ ءبىرى رەتىندە استانانى گازداندىرۋ جوباسىنداعى قىزىلوردا – جەزقازعان – قاراعاندى – تەمىرتاۋ – استانا باعىتى بويىنشا ۇزاقتىعى 1061 كم بولاتىن جانە جىلىنا 2,2 ميلليارد تەكشە مەتر گاز وتكىزۋ مۇمكىندىگى بار «سارىارقا» گاز ماگيسترالىنىڭ 1-كەزەڭىن ىسكە قوسۋعا پارمەن بەردى. سونداي-اق پرەزيدەنت ونلاين-رەجىمدە رەسپۋبليكا تاريحىنداعى العاشقى كونتسەسسيالىق جوبا – ۇلكەن الماتى اينالما اۆتوموبيل جولى قۇرىلىسىنىڭ بارىسىن باقىلادى. وندا 3 مىڭعا جۋىق جۇمىس ورنى اشىلماق. سونىمەن قاتار پرەزيدەنت باتىس قازاقستان وبلىسىنداعى ەلىمىزدى رەسەيمەن جانە شىعىس ەۋروپامەن بايلانىستىراتىن ورال – تاسقالا اۆتوجولى ۋچاسكەسىندە اۆتوكولىك قوزعالىسىن اشتى. ال «تسيفرلى قازاقستان» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ ناتيجەسىندە شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ وزەركا اۋىلى مەن جامبىل وبلىسىنا قاراستى ورنەك اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى كەڭ جولاقتى ينتەرنەتكە قول جەتكىزدى.
– قازاقستانداعى اۋىلداردى تسيفرلاندىرۋدا نەگىزگى ءرول اتقاراتىن ستراتەگيالىق جوبانى ىسكە اسىرۋ مۇمكىندىكتەرى ءۇشىن العىس ايتامىز. 3 718 اۋىلدىق مەملەكەتتىك مەكەمەلەردە الدىڭعى قاتارلى تەحنولوگيالارعا قولجەتىمدىلىك پايدا بولادى. وسى ورايدا العاشقى بولىپ قوسىلعان نىسانداردىڭ ءبىرى – شىعىس قازاقستان وبلىسىنداعى وزەركا اۋىلىنداعى ورتا مەكتەپ. بۇل تەحنولوگيالاردىڭ يگىلىگىن پەداگوگتەر مەن وقۋشىلار كورەدى, – دەدى «قازاقتەلەكوم» اق باسقارما توراعاسى قۋانىشبەك ەسەكەەۆ.
ءوز كەزەگىندە «ترانستەلەكوم» اق كورپوراتيۆتىك دامىتۋ جانە قۇقىقتىق ماسەلەلەر جونىندەگى ۆيتسە-پرەزيدەنتى ەلنار ادايبەكوۆ اۋىلدىق جەرلەردى تسيفرلاندىرۋ ءبىلىم سالاسىن عانا ەمەس, سونىمەن قاتار مەديتسينا مەن مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ سالالارىن دا وزگەرتكەنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, جوبا ارقاسىندا ورنەك اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى جىلدامدىعى سەكۋندىنا 20 مبيت ساپالى ينتەرنەتتىڭ پايداسىن سەزىنىپ, تسيفرلى كەڭىستىكتىڭ العاشقى تۇتىنۋشىلارىنا اينالدى.
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ تسيفرلاندىرۋ مۇمكىندىگىنىڭ ارقاسىندا ەڭبەك ونىمدىلىگى ارتىپ, بۇل باعىتتاعى جۇمىستار قارقىندى تۇردە جالعاساتىنىن جەتكىزدى.
تسيفرلاندىرۋ اياسىندا ەكىباستۇزدا ورتالىق ازياداعى ەڭ ءىرى داتا-ورتالىق, قوستانايدا ەلىمىزدەگى ەڭ تسيفرلى ديىرمەن كەشەنى – «بەست كوستاناي» جشس ىسكە قوسىلدى. استانادا مودەم, كوممۋتاتور جانە اۆتوماتتى تسيفرلى تەلەفون ستانساسىن وندىرەتىن «DigitalSystemServis» جشس زاۋىتى قۇرىلدى. الماتىدا پريبور جاساۋ جانە راديوەلەكترونيكا يننوۆاتسيالىق «Kaz Tech Innovations» جشس زاۋىتى ىسكە قوسىلدى. بۇدان بولەك مەملەكەت باسشىسى اۋە جۇك تاسىمالى سالاسىندا e-Freight جانە «قازپوشتا» كومپانياسىنىڭ فۋلفيلمەنت-ورتالىق – قاعازسىز قۇجات اينالىمى اقپاراتتىق جۇيەسىنىڭ جۇمىسىن, «قازترانسويلدىڭ» مۇناي تاسىمالداۋدى باسقارۋ digital-جۇيەسىن ىسكە قوستى.
يندۋستريالاندىرۋ باعدارلاماسى ىسكە اسىرىلعان جىلدارى بارلىعى 6,6 ترلن تەڭگەدەن استام سومانىڭ 1 148 جوباسى ىسكە قوسىلىپ, 107 مىڭ تۇراقتى جۇمىس ورنى اشىلدى. سونىڭ ىشىندە يندۋستريالاندىرۋدىڭ ءبىرىنشى بەسجىلدىعىندا (2010-2014 جىلدار) يندۋستريالاندىرۋ كارتاسى اياسىندا 3 ترلن تەڭگەنىڭ 770 جوباسى ىسكە قوسىلىپ, 76 مىڭ تۇراقتى جۇمىس ورنى اشىلدى. يندۋستريالاندىرۋدىڭ ەكىنشى بەسجىلدىعى باستالعالى (2015-2017 جىلدار) 3,1 ترلن تەڭگەنىڭ 378 جوباسى ىسكە قوسىلىپ, 31 مىڭ تۇراقتى جۇمىس ورنى اشىلدى. 2018 جىلى جالپى سوماسى شامامەن 1,2 ترلن تەڭگە بولاتىن 100 نىسان قاتارعا قوسىلىپ, 13 مىڭ ادامعا جۇمىس بەرىلدى.
كاسىپكەرلەردىڭ ەڭبەگى ەلەندى
جالپىۇلتتىق تەلەكوپىر بارىسىندا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ «التىن ساپا» سىيلىعىن تابىس ەتتى. بيىل بيزنەستىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگىندەگى رەسپۋبليكالىق «پارىز» سىيلىعىنىڭ باس جۇلدەسى, پرەزيدەنتتىڭ گران-ءپريى «قازتسينك» كومپانياسىنا تابىستالدى. بۇدان بولەك, پرەزيدەنتتىڭ «التىن ساپا» سىيلىعىنىڭ «ەڭ ۇزدىك يندۋستريالىق جوبا» اتالىمىندا «AZALA Textile» جشس لايىقتى دەپ تانىلسا, «ۇزدىك يننوۆاتسيالىق جوبا» اتالىمى بويىنشا «KazTechInnovations» جشس توپ جارىپ, ەلباسىنىڭ قولىنان «التىن ساپا» سىيلىعىن الدى. ايتا كەتەرلىگى «AZALA Textile» جشس ماقتا-ماتا ءونىمىن حالىقارالىق ءوندىرۋشى رەتىندە تانىلعان. كومپانيا ەكسپورتىنىڭ ۇلەسى 65 پايىزدى قۇرايدى. ال «KazTechInnovations» جشس بىرەگەي كوزىلدىرىكتەر شىعارادى. بۇل قۇرىلعىلار 360 گرادۋس رەجىمدە بەينەتۇسىرىلىم جاساۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. مۇنىمەن قوسا رەيتينگ قورىتىندىسى بويىنشا باتىس قازاقستان وبلىسى تەرەكتى اۋدانى ۇزدىك دەپ تانىلدى. سونداي-اق قىزىلوردا وبلىسى بيزنەس جۇرگىزۋگە جاعداي جاساعان ۇزدىك ءوڭىر رەتىندە العا شىقتى.
يندۋستريالاندىرۋ كۇنى شەڭبەرىندەگى جيىندا پرەمەرمينيستر باقىتجان ساعىنتاەۆ بيزنەستىڭ ۇزدىك وكىلدەرىنە ءتيىستى سىي-سياپاتىن تابىستادى. بيىل قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ «التىن ساپا» سىيلىعىنىڭ جەڭىمپازدارى تىزىمىندە «وندىرىستىك ماقساتتاعى ۇزدىك كاسىپورىن» نوميناتسياسى بويىنشا شىعىس قازاقستان وبلىسىنداعى «سەماز» جشس, الماتى وبلىسىنداعى «ALUGAL» جشس, باتىس قازاقستان وبلىسىنداعى «ورال ساۋدا-ونەركاسىپ كومپانياسى» جشس ماراپاتتالسا, «حالىققا ارنالعان تاۋارلار شىعاراتىن ۇزدىك كاسىپورىن» نوميناتسياسى بويىنشا سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ «رادۋگا» جشس, تۇركىستان وبلىسىنىڭ «بال تەكستيل» جشس, جامبىل وبلىسىنىڭ «Novacom Technology» جشس ۇزدىكتەر قاتارىندا كورىندى. ال «قىزمەت كورسەتەتىن ۇزدىك كاسىپورىن» نوميناتسياسىندا ۇزدىك ۇشتىككە استانا قالاسىنداعى «مىرزا-حان» جشس جانە «تەمىرجول كولىگىندەگى قازاقستاندىق سەرتيفيكاتتاۋ ورتالىعى» جشس, سونداي-اق ماڭعىستاۋ وبلىسىنداعى «بيكادا» جشس ەندى. بۇعان قوسا «ازىق-ت ۇلىك جانە اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن شىعاراتىن ۇزدىك كاسىپورىن» اتالىمى بويىنشا الماتى وبلىسىنداعى «رىبپروم» جشس, الماتى قالاسىنداعى «بيجان» ەت وڭدەۋ كەشەنى» جشس, اقمولا وبلىسىنداعى «گورمولزاۆود» جشس ماراپاتقا يە بولدى.
بيىل ەلباسىنىڭ «التىن ساپا» سىيلىعىن الۋعا ۇمىتكەر رەتىندە 182 كاسىپورىن قاتىسسا, ونىڭ ىشىندە 78-ءى شاعىن كاسىپكەرلىك بويىنشا, 76-سى ورتا, ال 28-ءى ءىرى كاسىپكەرلىك بويىنشا ءوتىنىش بەرگەن.
جىل سوڭىنداعى ايتۋلى ماراپاتتاردىڭ ءبىرى – «قازاقستاننىڭ ۇزدىك تاۋارى» اتاعى. بيىل بۇل بايقاۋعا قاتىسۋ ءۇشىن ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرلەرىنەن 1163 شاعىن, ورتا جانە ءىرى كاسىپورىنداردان ءوتىنىش تۇسكەن. ولاردىڭ ىشىندە 153-ءى رەسپۋبليكالىق كەزەڭگە ىرىكتەلىنىپ الىنعان.
«وندىرىستىك ماقساتتاعى ۇزدىك تاۋارلار» اتالىمىنا الماتى وبلىسىنداعى «DOLCE» جشس جانە شىمكەنت قالاسىنداعى «زەردە – كەراميكا» جشس, قوستاناي وبلىسىنداعى «مەديدەز» ۇەۇ» جشس يە بولسا, «حالىققا ارنالعان ۇزدىك تاۋارلار» اتالىمى بويىنشا اقتوبە وبلىسىنداعى «West Line doors» جشس, اتىراۋ وبلىسىنداعى «Caspiy Lana Atyrau» جشس جانە قىزىلوردا وبلىسىنداعى «Dalatex» جشس ۇزدىكتەر قاتارىنان كورىندى. سونداي-اق «ۇزدىك ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارى» نوميناتسياسىنا الماتى وبلىسىنداعى «شين لاين» جشس, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى «ViZaVi Company» جشس جانە دە الماتى وبلىسىنداعى «Danone Berkut» جشس يە بولدى.
ەركەجان ايتقازى,
«ەگەمەن قازاقستان»
