2019-2023 جج. ارنالعان نەگىزگى ماكروكورسەتكىشتەر مەن 2019-2021 جج. ارنالعان بيۋدجەتتىك پارامەترلەردىڭ ناقتىلانعان بولجامى تۋرالى ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى ت. سۇلەيمەنوۆ باياندادى.
قر ۇەم مالىمەتىنشە, سوڭعى ەكى ايدا مۇناي باعاسى ءبىرشاما قۇبىلمالى بولدى. بيىلعى جىلدىڭ قازان ايىنىڭ باسىندا ول باررەلىنە $86,2 قۇرادى. 23 قاراشادا مۇناي باعاسى باررەلىنە $58,8-عا دەيىن تومەندەدى. اۋىتقۋ 32% قۇرادى.
«الەم نارىقتارىنداعى اعىمداعى جاعدايدى جانە حالىقارالىق قارجى ۇيىمدارىنىڭ بولجامدارىن ەسكەرە وتىرىپ, بولجامدى مۇناي باعاسى ءبىر باررەل ءۇشىن $60-دان $55-عا دەيىن تومەندەدى. جالپى ىشكى ءونىمنىڭ ناقتى ءوسۋى 2019 جىلى 3,8% قۇرايدى. بۇل رەتتە جالپى ىشكى ءونىمنىڭ ورتاشا جىلدىق ءوسۋى 4,1% قۇرايدى», - دەپ اقپاراتتاندىردى ت. سۇلەيمەنوۆ.
2019 جىلى نومينالدى جالپى ىشكى ءونىم 64 تريلليون تەڭگەدەن 2023 جىلى 86,5 تريلليون تەڭگەگە دەيىن وسەدى. جان باسىنا شاققانداعى جالپى ىشكى ءونىم 2019 جىلى $9,4 مىڭ قۇراپ, 2023 جىلى $12,1 مىڭعا دەيىن ۇلعايادى.
ال وڭدەۋ ونەركاسىبى 4,1%, تاۋ-كەن ءوندىرۋ 3,0%-عا وسەدى. اۋىل شارۋاشىلىعىندا – 6,4%, قۇرىلىس سالاسىندا – 4,1% ساۋدادا – 4,4% كولەمىندەگى تۇراقتى قارقىنى ساقتالادى.
«ەكسپورت كولەمى 2019 جىلى $54,1 ميللياردتى قۇرايدى. 2023 جىلى $65,7 ميللياردقا دەيىن ۇلعايادى. يمپورت 2019 جىلى $32,9 ميللياردتى 2023 جىلى $39,6 ميللياردقا دەيىن وسەدى. مۇناي ءوندىرۋ كولەمى 2019 جىلعى 88,0 ميلليون توننادان 2023 جىلى 99,0 ميلليون تونناعا دەيىن وسەدى», - دەپ حابارلادى ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى.
ت. سۇلەيمەنوۆ اتاپ وتكەندەي, ينفلياتسيا ماقۇلدانعان دەڭگەيدە 2019 جىلى 4-6% ساقتالادى, 2020 – 2023 جىلدارى 3-4% دەيىن تومەندەيدى. ماكروەكونوميكالىق تۇزەتىلگەن بولجام نەگىزىندە 2019 – 2021 جىلدارعا ارنالعان بيۋدجەت پارامەترلەرىنىڭ بولجامى قايتا قارالدى.
«رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت كىرىسى 2019 جىلى 6 ترلن. 786 ميلليارد تەڭگە, 2020 جىلى – 7 ترلن. 360 ميلليارد تەڭگە, 2021 جىلى – 7 ترلن. 998 ميلليارد تەڭگە كولەمىندە بولجانۋدا. رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت شىعىستارىنىڭ بولجامى 2019 جىلى 10 ترلن. 727 ميلليارد تەڭگە, 2020 جىلى – 11 ترلن. 59 ميلليارد تەڭگە, 2021 جىلى – 11 ترلن. 402 ميلليارد تەڭگە كولەمىندە ايقىندالدى. 2019 جىلى بيۋدجەت تاپشىلىعى 2018 جىلدىڭ دەڭگەيىندە جالپى ىشكى ونىمگە قاراعاندا 1,5% جوسپارلانعان, ال 2020 جىلى – 1,4% جانە 2021 جىلى – 1,3% دەيىن تومەندەيدى», - دەپ باياندادى ت. سۇلەيمەنوۆ.
مۇنايلىق ەمەس تاپشىلىق 2019 جىلى جالپى ىشكى ونىمگە قاراعاندا 6,9%-دان 2021 جىلى – 5,3%-عا دەيىن قىسقارادى. بۇل ۇلتتىق قوردىڭ قاراجاتتى قالىپتاستىرۋ مەن پايدالانۋ تۇجىرىمداماسىمەن بەلگىلەنگەن نىسانالى كورسەتكىشتەن اسپايدى.
ۇلتتىق قوردىڭ ۆاليۋتالىق اكتيۆتەرى 2019 جىلى $63 ميللياردتان 2021 جىلى $67,4 ميللياردقا دەيىن ۇلعايادى.
ۇكىمەت وتىرىسىنا بەينەكونفەرەنتسيا بايلانىسى جۇيەسى بويىنشا قر ۇلتتىق بانكىنىڭ توراعاسى دانيار اقىشەۆ قاتىستى, ول ۇلتتىق بانكتىڭ مۇناي باعاسىنىڭ تومەندەۋى جاعدايلارىندا رەسپۋبليكانىڭ 2019-2023 جىلدارعا ارنالعان الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ بولجامىنداعى وزگەرىستەردى قولدايتىنىن جەتكىزدى. ۇلتتىق بانكتىڭ ينفلياتسيا بويىنشا ورتاشا مەرزىمدىك ماقساتى 4% شاماسىنداعى دەڭگەي بولىپ قالادى. ينفلياتسيانىڭ 2019 جىلعى ءدالىز شەگىنەن شىعۋ تاۋەكەلدەرى ساقتالادى. ينفلياتسيانىڭ وسۋىنە جول بەرمەۋ ءۇشىن اقشا-نەسيە ساياساتىن ودان ءارى قاتاڭداتۋ مۇمكىندىگى بار. دەگەنمەن, ناقتى مانىندەگى بازالىق مولشەرلەمە ەكونوميكا ءوسىمىنىڭ ۇزاقمەرزىمدى قارقىنىنان اسپايتىن بولادى.
«قازاقستاننىڭ ۇلتتىق بانكى بانكتەردى ساۋىقتىرۋ جانە تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا جۇيەلى جۇمىستاردى جالعاستىرادى. اتالعان شارالار, «7-20-25» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ جانە بانكتەرگە 600 ملرد تەڭگە كولەمىندە وتىمدىلىك بەرۋ بانكتەردىڭ نەسيەلىك بەلسەندىلىگىنىڭ ارتۋىنا سەپتىگىن تيگىزەدى», - دەدى د.اقىشەۆ
قازاقستاننىڭ 2019-2023 جج. ارنالعان جاڭارتىلعان الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ بولجامىن ۇكىمەت ماقۇلدادى جانە قۇجات پارلامەنت سەناتىنىڭ پلەنارلىق وتىرىسىنا ەنگىزىلدى.
