تۇجىرىمداماعا سايكەس, «جاسىل ەكونوميكاعا» كوشۋ سۋ رەسۋرستارىن تۇراقتى پايدالانۋ, ءونىمى جوعارى ءارى تۇراقتى اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋ, ەنەرگيا ۇنەمدەۋ جانە ەنەرگيا تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ, ەلەكتر ەنەرگەتيكاسىن دامىتۋ, قالدىقتاردى باسقارۋ جۇيەسى, اۋانىڭ لاستانۋىن ازايتۋ جانە ەكوجۇيەلەردى ساقتاۋ جانە ءتيىمدى باسقارۋ باعىتتارى بويىنشا جۇزەگە اسادى.
پارلامەنت سەناتىنىڭ اگرارلىق ماسەلەلەر, تابيعاتتى پايدالانۋ جانە اۋىلدىق اۋماقتاردى دامىتۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى جەڭىس نۇرعاليەۆ شارانى اشا كەلىپ, وتىرىس ەلباسىنىڭ ء«تورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاعدايىنداعى دامۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىن ىسكە اسىرۋ ماقساتىندا ءوتىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى.
ەنەرگەتيكا ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ءسابيت نۇرلىباي 2017 جىلى جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىندە شامامەن 1,1 ملرد. كيلوۆاتت/ساعات «جاسىل» ەنەرگيا وندىرىلگەنىن حابارلادى. 2018 جىلى جاڭارتىلاتىن 200 مۆت ەنەرگيا كوزدەرىن ەنگىزۋ دە جوسپارلانعان. ەلىمىزدە قازىردىڭ وزىندە قۋاتى 430 مۆت بولاتىن جاڭارتىلاتىن 66 ەنەرگيا نىسانى جۇمىس ىستەپ كەلەدى. 2018 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىسىندا شامامەن 630 ملن. كۆت.ساعات «جاسىل» ەنەرگيا ءوندىرىلدى, بۇل وتكەن جىلدىڭ وسىنداي كەزەڭىنەن 19 پايىزعا ارتىق بولىپ وتىر.
ودان باسقا, 2018 جىلدىڭ 9 ايى ىشىندە جاڭارتىلاتىن ەنەرگەتيكا سەكتورىنا شامامەن 100 ملرد. تەڭگە (نەمەسە 283 ملن. اقش دوللارى) كولەمىندە بىرقاتار كەلىسىمدەر مەن مەموراندۋمدارعا قول قويۋ ارقىلى ينۆەستيتسيا تارتۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلدى.
ول سونداي-اق شىعاتىن بۋلانۋ گازدارىنا ءتيىستى ۇلەستىك كوەفيتسيەنتىنە نەگىزدەلگەن كۆوتالاردى ءبولۋدىڭ ۇلتتىق جوسپارىن جۇزەگە اسىرۋ تۋرالى زاڭناماعا ەنگىزىلەتىن تۇزەتۋلەر شىعاتىن بۋلانۋ گازدارىن 2030 جىلعا قاراي 15 پايىزعا تومەندەتۋ جونىندەگى مىندەتتەرگە قول جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى دەپ حابارلادى.
جەر قويناۋىن پايدالانۋ سالاسىنداعى قولدانىستاعى زاڭنامالار كەن ورىندارىنداعى ءوندىرىس كەزەڭىندە ىلەسپە جانە تابيعي گازدى الاۋدا ورتەۋگە تىيىم سالادى. 2006-2017 جىلدارى ورتەلگەن گاز كولەمى 3-تەن 1 ملرد. تەكشە مەترگە دەيىن قىسقاردى, بۇل رەتتە جويىلعان گاز كولەمى 28 ملرد. تەكشە مەترگە ۇلعايدى.
مينيسترلىكتىڭ مالىمەتىنشە, 2018 جىلعى 1 قاڭتارداعى جاعداي بويىنشا قازاقستان حالقىن گازبەن قامتۋ دەڭگەيى 47,38 پايىزدى قۇرادى. سونىمەن قاتار, گازبەن قامتاماسىز ەتۋدىڭ باس كەستەسى بويىنشا, 2030 جىلعا قاراي گازداندىرۋ دەڭگەيىن 56 پايىزعا دەيىن جەتكىزۋ كوزدەلىپ وتىر. بۇل قوسىمشا 1,6 مىڭنان استام ەلدى مەكەن گازبەن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن بولادى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا استانا قالاسى مەن ەلىمىزدىڭ ورتالىق جانە سولتۇستىك ايماقتارىن گازبەن قامتاماسىز ەتۋگە ارنالعان قىزىلوردا-جەزقازعان-قاراعاندى-تەمىرتاۋ-استانا باعىتىنداعى «سارىارقا» گاز قۇبىرى قۇرىلىسىنىڭ جوباسى ءبىر جارىم جىل ىشىندە جۇزەگە اسادى. ماگيسترالدىق گاز قۇبىرىنىڭ بويىنداعى استانا, قاراعاندى, تەمىرتاۋ, جەزقازعان جانە جاقىن ماڭداعى ەلدى مەكەندەردىڭ تۇرعىندارى تابيعي قامتاماسىز ەتىلەدى. «سارىارقا» گاز قۇبىرى بويىنشا قۇرىلىس-مونتاجداۋ جۇمىستارىن 2018 جىلدىڭ قاراشا-جەلتوقسان ايلارىندا باستاۋ جانە 2019 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن اياقتاۋ جوسپارلانىپ وتىر.
اۋا لاستايتىن زاتتاردىڭ جىلجىمالى كوزدەرىنەن شىعاتىن گازداردى ازايتۋ ءۇشىن اۆتوموبيل كولىگىنە قاتىستى ەۋرو ستاندارتتارى ەنگىزىلۋدە. ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى 2018 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىسىنان ساتىلاتىن وتىن ساپاسىنا قويىلاتىن تالاپتاردى ك-3 دەڭگەيىنەن K-5 دەڭگەيىنە دەيىن كوتەردى. جوعارى ساپالى وتىن سىنىبىنا (ك-5) اۋىسقان كەزدە, اۆتوكولىك قۇرالدارىنان اتموسفەرالىق اۋانىڭ شىعارىندىلارى ايتارلىقتاي ازاياتىن بولادى.
اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ەرلان نىسانباەۆ اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن وندىرۋشىلەردى سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋگە ىنتالاندىرۋ ماقساتىندا مينيسترلىك 2014 جىلدان باستاپ اگروونەركاسىپ كەشەنىندەگى سۋبەكتىلەردىڭ ينۆەستيتسيالىق شىعىندارىنىڭ ءبىر بولىگىن وتەۋ جونىندەگى باعدارلامانى جۇزەگە اسىرىپ كەلە جاتقانىن ايتتى. سونىمەن قاتار, سۋبسيديالاۋ ەرەجەسىندە تامشىلاتىپ جانە جاڭبىرلاتىپ سۋارۋ جۇيەلەرى مەن جابدىقتارىن ساتىپ الۋ شىعىندارىنىڭ 25 پايىزىن وتەۋ قاراستىرىلعان.
بۇل شارالار سۋدى ۇنەمدەيتىن سۋارۋ تەحنولوگيالارىن جىل سايىن 20,0 مىڭ گەكتارعا دەيىن ەنگىزۋگە مۇمكىندىك بەردى, ال 2018 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنا سۋدى ۇنەمدەيتىن تەحنولوگيالارمەن قامتىلعان الاڭ - 183,4 مىڭ گەكتاردى قۇرايدى.
سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋدىڭ وڭ كورىنىستەرىن ەسكەرە وتىرىپ, 2022 جىلعا قاراي اگروونەركاسىپ كەشەنىن دامىتۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا 258,0 مىڭ گەكتارعا دەيىن ۇلعايتۋ جوسپارلانىپ وتىر.
ساراپشىلار مەن جۇرتشىلىق وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن ەگجەي-تەگجەيلى تالقىلاۋدان كەيىن سەنات كوميتەتىنىڭ توراعاسى ج.نۇرعاليەۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ 5 قازانداعى جولداۋىندا ەكولوگيا زاڭناماسىن جەتىلدىرۋ, قولدانىستاعى زاڭناماعا, ونىڭ ىشىندە ەكولوگيالىق كودەكسكە وزگەرىستەر ەنگىزۋ مىندەتى العا قويىلعانىن اتاپ ءوتتى. ۇكىمەت ساعاتى اياسىندا ايتىلعان ۇسىنىستار ەلىمىزدىڭ زاڭناماسىن جەتىلدىرۋ ءۇشىن ءتيىستى مەملەكەتتىك ورگاندارعا جىبەرىلەدى.
