«اتقا ءمىنۋ مادەنيەتى مەن جىلقى شارۋاشىلىعى جەر جۇزىنە ۇلى دالادان تاراعانى تاريحتان بەلگىلى.
ەلىمىزدىڭ سولتۇستىك وڭىرىندەگى ەنەوليت داۋىرىنە تيەسىلى «بوتاي» قونىسىندا جۇرگىزىلگەن قازبا جۇمىستارى جىلقىنىڭ تۇڭعىش رەت قازىرگى قازاقستان اۋماعىندا قولعا ۇيرەتىلگەنىن دالەلدەدى.
جىلقىنى قولعا ۇيرەتۋ ارقىلى ءبىزدىڭ بابالارىمىز ءوز داۋىرىندە ادام ايتقىسىز ۇستەمدىككە يە بولدى. ال جاھاندىق اۋقىمدا الساق, شارۋاشىلىق پەن اسكەري سالاداعى تەڭدەسسىز رەۆوليۋتسياعا جول اشتى.
جىلقىنىڭ قولعا ۇيرەتىلۋى اتقا ءمىنۋ مادەنيەتىنىڭ دە نەگىزىن قالادى. بەس قارۋىن اسىنعان سالت اتتى سارباز ايبارلى كوشپەندىلەر يمپەريالارى تاريح ساحناسىنا شىققان ءداۋىردىڭ سيمۆولىنا اينالدى.
تۋ ۇستاعان سالت اتتى جاۋىنگەردىڭ بەينەسى – باتىرلار زامانىنىڭ ەڭ تانىمال ەمبلەماسى, سونىمەن قاتار اتتى اسكەردىڭ پايدا بولۋىنا بايلانىستى قالىپتاسقان كوشپەندىلەر الەمى «مادەني كودىنىڭ» ايرىقشا ەلەمەنتى.
اۆتوكولىك قوزعالتقىشتارىنىڭ قۋاتى ءالى كۇنگە دەيىن اتتىڭ كۇشىمەن ولشەنەدى. بۇل ءداستۇر – جەر جۇزىندە سالت اتتىلار ۇستەمدىك قۇرعان ۇلى داۋىرگە دەگەن قۇرمەتتىڭ بەلگىسى.
ءبىز الەمنىڭ بارلىق تۇكپىرىنە ەجەلگى قازاق جەرىنەن تاراعان وسىناۋ ۇلى تەحنولوگيالىق رەۆوليۋتسيانىڭ جەمىسىن ادامزات بالاسى ءحىح عاسىرعا دەيىن پايدالانىپ كەلگەنىن ۇمىتپاۋعا ءتيىسپىز», دەدى ەلباسى.
سونىمەن قاتار سالت اتتى ادامداردىڭ اتقا مىنۋگە, ەركىن قيمىلداۋىنا مۇمكىندىك بەرەتىن ىڭعايلى كيىمدەردىڭ, بۇگىنگى ەتىكتىڭ, ەر-تۇرمان مەن ۇزەڭگىنىڭ سول كەزدە پايدا بولعانىنىن دا العا تارتتى.
«قازىرگى كيىم ۇلگىسىنىڭ بازالىق كومپونەنتتەرى دالا وركەنيەتىنىڭ ەرتە كەزەڭىنەن تامىر تارتادى. اتقا ءمىنۋ مادەنيەتى سالت اتتى جاۋىنگەردىڭ ىقشام كيىم ۇلگىسىن دۇنيەگە اكەلدى. ات ۇستىندە جۇرگەندە ىڭعايلى بولۋى ءۇشىن بابالارىمىز العاش رەت كيىمدى ۇستىڭگى جانە استىڭعى دەپ ەكىگە ءبولدى. وسىلايشا كادىمگى شالباردىڭ العاشقى نۇسقاسى پايدا بولدى.
بۇل سالت اتتى ادامداردىڭ ات قۇلاعىندا ويناۋىنا, ۇرىس كەزىندە ەركىن قيمىلداۋىنا مۇمكىندىك بەردى. دالا تۇرعىندارى تەرىدەن, كيىزدەن, كەندىر مەن جۇننەن, كەنەپتەن شالبار تىكتى. سودان بەرى مىڭداعان جىل وتسە دە, كيىمنىڭ وسى ءتۇرى وزگەرە قويمادى. قازبا جۇمىستارى كەزىندە تابىلعان كونە شالبارلاردىڭ قازىرگى شالباردان ەش ايىرماسى جوق.
سونىمەن قاتار بۇگىنگى ەتىكتەردىڭ بارلىق ءتۇرى كوشپەندىلەر اتقا مىنگەندە كيگەن جۇمساق وكشەلى ساپتاما ەتىكتىڭ «مۇراگەرلەرى» ەكەنى بەلگىلى.
ات ۇستىندە جۇرگەن كوشپەندىلەر تاقىمىنا باسقان سايگ ۇلىگىنە نەعۇرلىم ەركىن ءمىنىپ ءجۇرۋى ءۇشىن بيىك ەر-تۇرمان مەن ۇزەڭگىنى ويلاپ تاپتى. بۇل جاڭالىق سالت اتتى ادامنىڭ ات ۇستىندە قاققان قازىقتاي مىعىم وتىرۋىنا, سونىمەن بىرگە شاۋىپ بارا جاتىپ, قولىنداعى قارۋىن ەش قيىندىقسىز جانە نەعۇرلىم ءتيىمدى قولدانۋىنا مۇمكىندىك بەردى», دەدى ول.
«بابالارىمىز شاپقان اتتىڭ ۇستىنەن ساداق تارتۋدى بارىنشا جەتىلدىردى. سوعان بايلانىستى قارۋدىڭ قۇرىلىمى دا وزگەرىپ, كۇردەلى, ىڭعايلى ءارى قۋاتتى بولا ءتۇستى. ماساعىنا قاۋىرسىن تاعىلىپ, مەتالمەن ۇشتالعان جەبە بەرەن ساۋىتتى تەسىپ وتەتىن كوبەبۇزارعا اينالدى.
ەلباسى اتاپ وتكەن جەتىستىكتەر قاتارىندا قىلىش پەن ساۋىت تا بار.
قازاقستان اۋماعىندا ءومىر سۇرگەن تۇركى تايپالارى ويلاپ تاپقان تاعى ءبىر تەحنولوگيالىق جاڭالىق – قىلىش. ونىڭ وقتاي ءتۇزۋ نەمەسە يىلگەن ءجۇزى – ەرەكشە بەلگىسى. بۇل قارۋ ەڭ ماڭىزدى ءارى كەڭ تارالعان سوعىس قۇرالىنا اينالدى.
سارباز بەن ونىڭ مىنگەن اتىن قورعاۋعا ارنالعان ساۋىتتى دا العاش رەت ءبىزدىڭ بابالارىمىز جاساعان. ەۋرازيا كوشپەندىلەرىنىڭ ايرىقشا ماڭىزدى اسكەري جاڭالىعىنا بالانعان مۇزداي تەمىر قۇرسانعان اتتى اسكەر وسىلايشا پايدا بولدى. وتتى قارۋ پايدا بولىپ, جاپپاي قولدانىسقا ەنگەنگە دەيىن اتتى اسكەردىڭ دامۋى ءبىزدىڭ داۋىرىمىزگە دەيىنگى ءى مىڭجىلدىق پەن ءبىزدىڭ ءداۋىرىمىزدىڭ ءى عاسىرى اراسىندا كوشپەندىلەردىڭ ۇزاق ۋاقىت بويى بۇرىن-سوڭدى بولماعان جاۋىنگەرلىك ۇستەمدىك ورناتۋىن قامتاماسىز ەتكەن جاساقتىڭ ەرەكشە ءتۇرى – ايبارلى اتتى اسكەردىڭ قالىپتاسۋىنا ىقپال ەتتى».
