اتالمىش كورمەگە كەلۋشىلەر وسمان يمپەرياسىنىڭ ءحVىىى-ءحىح عاسىرلاردىڭ ورتاسىنداعى ورتا ازيا مەملەكەتتەرىمەن قارىم-قاتىناسىنداعى سىرتقى ساياسي قىزمەتىنىڭ تاريحىن بەينەلەيدى جانە كەلۋشىلەرگە تۇركيانىڭ مەملەكەتتىك مۇراعاتى ۇسىنعان مۇراعاتتىق قۇجاتتارمەن تانىسۋعا مۇمكىندىك الدى.
«وسمانلى مەملەكەتى مەن ورتا ازيا حاندىقتارى قارىم قاتىناستارىنىڭ قۇجاتتارى» اتتى كورمەسى مەملەكەتتىك «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا وتكىزىلىپ وتىر. كورمەگە وسمانلى مەملەكەتى مەن ورتا ازيا حاندىقتارىنىڭ قارىم قاتىناسىن باياندايتىن 40 قۇجات قويىلعان. ولاردىڭ بارلىعى تۇركيا مەملەكەتىنە قاراستى وسمانلى مۇراعاتىنان الىنعان. كەلۋشىلەرگە بۇل قۇجاتتاردىڭ اراسىنان قازاق حانى مۇحاممەت قايىپ حان مەن وسمانلى سۇلتانىنىڭ 1713 جىلى جازىلعان حاتتارىسياقتى دەرەكتەر قازاقستان حالقىنا تۇڭعىش رەت ۇسىنىلدى.
كورمەدە كورسەتىلگەن حاتتار تىزىمىندە قازاق حانى قايىپ مۇحاممەدكە جولداعان سۇلتاننىڭ حاتىنىڭ كوشىرمەسى (1713 جىلعى 21 تامىز); قازاق حانى قايىپ مۇحاممەد جولداعان بولەك سىي-سياپات تىركەلگەن 10 داپتەردىڭ كوشىرمەسى (1713 جىلعى 21 تامىز); قازاق حانى قايىپ مۇحاممەدتىڭ ەلشىسى سەيىت مۇحاممەدقۇل بەي تاپسىرعان حاتتىڭ اۋدارماسىنىڭ كوشىرمەسى (1714جىل 16 قاڭتار); قازاق حانى قايىپ مۇحاممەدتىڭ ەلشىسى مۇحامەدتىڭ ەلشىسى مۇحامەد قۇلدىڭ اۋىزشا سالەمىنىڭ قاعازعا تۇسىرىلگەن نۇسقاسى ( 1714 جىلعى 16 قاڭتار);
قازاق حانى قايىپ مۇحامەدتەن كەلگەن حاتتىڭ كوشىرمەسى ( حاتتا وسمانلى مەملەكەتىنىڭ شىنايى دوسى ەكەندىگى, ءاردايىم دۇعا ەتەتىندەرى تۋرالى جازىلعان, 1716 جىلعى 14 جەلتوقسان); م. لەسساردىڭ ورتا ازيا ساياحاتى تۋرالى «Central Asia #1» دەپ اتالاتىن راپورتىنىڭ تانىستىرىلىمى (1883 جىل); تۇركىستان ايماعىنىڭ بەرليندە باسىلعان كارتاسى (1862 جىل) ءتارىزدى قۇجاتتار كورسەتىلگەن.
سونداي-اق بۇحارا, حيۋا جانە قوقان حاندىقتارى مەن وسمانلى مەملەكەتىنىڭ قارىم-قاتىناستارىنان باسقا حاتتار, ماڭىزدى دەرەكتەر مەن كارتالار بار.
ەكسپوناتتاردىڭ اراسىندا تۇركيا مەملەكەتتىك ءارحيۆىنىڭ تارتۋى رەتىندە قازاقتاردىڭ تۇركياعا كوشۋىنە قاتىستى قوسىمشا قۇجاتتاردى دا كەزدەستىرەسىز.
اتالمىش جيىندا تۇركيانىڭ قازاقستانداعى باس كونسۋلى رىزا قاعان يىلماز, تۇركيا رەسپۋبليكاسى پرەمەر-مينيسترىنە قاراستى مەملەكەتتىك مۇراعاتتار باسقارماسىنىڭ باس ديرەكتورى, پروفەسسور ۋگار ءۇنال, قازاقستاندىق ارحيۆ قىزمەتكەرلەرى مەن تاريحشىلار باس قوستى.
كورمەنىڭ اشىلۋى قىزىقتى كونتسەرتكە ۇلاستى.
ساپارباي پارمانقۇل,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى
