سوڭعى مالىمەت بويىنشا الماتىدا قوعامدىق كولىكتە اقشاسىز تولەم جاساۋ ۇلەسى 98 پايىز-
دان اسقان. بۇل كۇنىنە 1 ميلليوننان استام ەلەكتروندى ترانزاكتسيا جاسالادى دەگەن ءسوز. اگەنتتىك باسشىسىنا الماتىنىڭ كولىك حولدينگىندە «وڭاي» ەلەكتروندىق جۇيەسى مەن قوعامدىق كولىكتى ديسپەتچەرلەندىرۋ جۇيەسىنىڭ ارالىق قورىتىندىلارى تانىستىرىلدى. بۇل باعىتتا ەداۋىر ىلگەرىلەۋ بايقالادى. بىرەر جىل بۇرىن ىسكە قوسىلعان «وڭاي» جۇيەسى مەن اۆتوماتتاندىرىلعان كولىك تۇراقتارى ميللياردتاعان قارجىنى «كولەڭكەدەن» شىعارىپ, ولاردى قالا ەكونوميكاسىنا تارتۋعا مۇمكىندىك بەرىپ وتىر. مامانداردىڭ سوزىنشە, اتالعان سالا كولەڭكەدەن تولىق شىعارىلدى دەپ ايتۋعا بولادى. وتكەن ەكى جىلدا الماتىدا 634 قوعامدىق كولىك ساتىپ الىنسا, بيىل بۇل كورسەتكىش 716 جاڭا اۆتوبۋسقا جەتكەن.
بۇگىندە الماتىداعى بارلىق تسيفرلى جوبا نەگىزىنەن ءۇش پرينتسيپ بويىنشا ىسكە اسىرىلۋدا. ءبىرىنشى كەزەكتە – اشىقتىقتى قامتاماسىز ەتۋ جانە جەمقورلىق جاعدايلارىن بولدىرماۋ, ەكىنشىسى – ەكونوميكالىق قايتارىم, ءۇشىنشىسى – مەملەكەتتىك قىزمەت جانە قالا تۇرعىندارى ءۇشىن جايلىلىق ساپاسىن ارتتىرۋ.
اليك شپەكباەۆ شاھارداعى پوليتسيا جەدەل باسقارۋ ورتالىعىنا دا باس سۇقتى. پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ جەدەل باسقارۋ ورتالىعىندا اگەنتتىك توراعاسىنا دامىعان بەينەباقىلاۋ جۇيەلەرىنىڭ ەنگىزىلۋى مەن «102» قىزمەتىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ بويىنشا قولدانىلىپ وتىرعان شارالار جونىندە باياندالدى. قازىرگى تاڭدا الماتىدا قوعامدىق جانە جول قاۋىپسىزدىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا جىلدامدىق رەجىمىنىڭ بۇزىلۋىن اۆتوماتتى تۇردە انىقتايتىن «RoadScanSpeed» جۇيەسى, بەلگىلەنگەن جولاققا شىعىپ كەتۋدى فوتوعا ءتۇسىرىپ الاتىن «جولاق» جۇيەسى, «قاۋىپسىز اۋلا» باعدارلاماسى بويىنشا بەينەكامەرالار جانە تاعى دا بىرقاتار جوبا ىسكە قوسىلعانىن ايتا كەتكەن ءجون.
«بۇگىنگى تاڭدا سالاداعى بىلىكتى وپەراتورلاردىڭ سانى ارتتى, جاڭا قىزمەتكەرلەر قابىلدانىپ, ولاردىڭ جالاقىلارى ءۇش ەسەگە دەيىن ۇلعايىپ وتىر. 56 وپەراتور تاۋلىك بويى جۇمىس ىستەيدى. ولاردىڭ جۇمىس كەستەسى 24 ساعاتتان 12 ساعاتقا قىسقارعانى قىزمەتكەرلەر ءۇشىن وتە ءتيىمدى. قىزمەت كورسەتۋ جىلدامدىعى ارتىپ, جۇمىس ساپاسى جاقساردى», دەيدى الماتى قالاسى ءىىد باستىعى سەرىك كۇدەباەۆ.
جۇمىس ساپارى بارىسىندا اليك شپەكباەۆ ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە وتكەن ء بىلىم جانە عىلىم سالاسىنا ارنالعان سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ۇسىنىمداردىڭ 1-كەزەڭىنىڭ تانىستىرىلىمىنا قاتىستى. ەسكە سالساق, قازۇۋ بازاسىندا بيىلعى ءساۋىر ايىندا مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى جانە الماتى قالاسى اكىمدىگىمەن بىرلەسە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى «سانالى ۇرپاق» جوبالىق كەڭسەسى قۇرىلعان بولاتىن.
شارانى اشقان وقۋ ورداسىنىڭ رەكتورى عالىم مۇتانوۆ: «قازىرگى تاڭدا بۇل كەڭسە جاستاردىڭ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى تۇسىنىگى مەن مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋ باعىتىندا جۇمىسىن جالعاستىرىپ جاتىر. كەڭسە قۇرىلعالى 7 اي ىشىندە ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىندەگى بارلىق دەڭگەي بويىنشا جەمقورلىققا قارسى جۇمىستاردىڭ قىزمەتىن تالداۋ, ولاردىڭ ساپا كورسەتكىشىن وڭدەۋ, سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ الدىن الۋ جانە وعان قارسى جۇمىستاردىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋدىڭ تەتىگىن تابۋ باعىتىندا بىرقاتار ءىس-شارالار ءوتتى. ناتيجە جامان ەمەس», دەيدى.
قازىرگى كەزدە ەلىمىزدە جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىلدىڭ قۇقىقتىق قۇرالدارى جاسالعان. مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جەمقورلىققا قارسى ستراتەگياسى بەكىتىلگەن, «جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل تۋرالى», «قوعامدىق كەڭەس تۋرالى», «اقپاراتتىڭ قولجەتىمدىلىگى تۋرالى» ماڭىزدى زاڭدار قابىلدانعانى بەلگىلى.
– ءبىزدىڭ ورتاق مىندەتىمىز – جەمقورلىقتى مۇلدەم قابىلدامايتىن اشىق ويلاۋدى, قۇقىقتىق جانە قارجىلىق مادەنيەتتى قالىپتاستىرۋ, تۇرمىستىق جەمقورلىقتى جويۋ. مەملەكەتتىك ورگاندارعا كەلگەن ءاربىر جان كەيدە كەلەڭسىزدىككە تاپ بولادى. مۇنداي جايسىز جاعداي ءبىلىم, دەنساۋلىق ساقتاۋ مەكەمەلەرى نەمەسە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىندا كەزدەسۋى مۇمكىن. سوندىقتان بۇل ىندەتتى ءتۇپ-تامىرىمەن جويۋ ماقساتىندا نەگىزگى سالانىڭ بارلىعىن جاپپاي تسيفرلاندىرۋدىڭ ماڭىزى زور. رۋحاني جاڭعىرۋ باعدارلاماسى اياسىندا «سانالى ۇرپاق» جەمقورلىققا قارسى جوبالىق كەڭسەسى اشىلعانى بارشاعا ايان. بۇگىن ءبىز وسى ورتالىقتىڭ نەگىزگى قىزمەت باعىتتارىنىڭ ىسكە اسۋ بارىسىن جانە جەمقورلىقپەن كۇرەستە جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ۇستازدارىن كەڭىنەن جۇمىلدىرۋ ماسەلەلەرىن تالقىلاۋعا جينالىپ وتىرمىز. جەمقورلىقتى تۇبەگەيلى جويۋ – مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ باستى باعىتتارىنىڭ ءبىرى. ەلباسى ن.نازارباەۆ جەمقورلىق دەرتىمەن كۇرەستە ازاماتتىق ۇستانىم مەن قوعامدىق بەلسەندىلىكتىڭ ماڭىزدىلىعىن ەرەكشە اتاپ وتكەن. وسى رەتتە «سانالى ۇرپاق» جوبالىق كەڭسەسىنىڭ اتقارار قىزمەتى ۇشان-تەڭىز. ورتالىق اشىلعالى بەرى ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىندە 200-گە جۋىق ءارتۇرلى ءىس-شارا وتكىزىلىپ, 10 مىڭنان استام ادام قامتىلدى. ءبىلىم سالاسىندا جەمقورلىق كورىنىستەرىن جويۋعا باعىتتالعان ناقتى ۇسىنىستار ەنگىزىلدى», دەيدى اتالعان شاراعا قاتىسقان قالا اكىمى باۋىرجان بايبەك.
شاھار باسشىسىنىڭ سوزىنشە, بۇل باستامالار مەكەمەلەردى تسيفرلى جۇيەگە كوشىرۋ ارقىلى كولەڭكەلى ەكونوميكانى بارىنشا ازايتۋعا, بيۋدجەت قاراجاتىن ۇنەمدەۋگە قىزمەت ەتۋدە. ماسەلەن, 2015 جىلدان بەرى جەكە مەكەمەلەردە 12 مىڭنان استام ورىندىق 327 بالاباقشا اشىلىپ, جالپى سومماسى 22 ميللياردتى قۇرايتىن مەملەكەت قارجىسى ۇنەمدەلگەن.
ارمان وكتيابر,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى
