ادەبيەت • 15 قاراشا, 2018

قوستاناي قاناتتاندىرعان قالامگەر

570 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

بەلگىلى جۋرناليست-جازۋ­شى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىر­گەن قايراتكەرى, قازاقستان رەس­پۋب­ليكاسى پرەزيدەنتى سىي­لىعىنىڭ لاۋرەاتى قايسار ءالىم  – قوستاناي قاناتتاندىرعان قالامگەردىڭ ءبىرى. 

قوستاناي قاناتتاندىرعان قالامگەر

قايسار ءالىم 55 جىل بويى قازاق جۋرناليستيكاسىنىڭ قازانىندا قاينادى,  سونىڭ ىشىندە  «ەگەمەن قازاقستاندا» دا قىزمەت ەتتى, ادەبي شىعارمالارى دا وقىرمانىن تاپتى. قايسار­دىڭ قازاق ادەبيەتىندەگى قارىم­دى قالامگەر ءازىلحان نۇر­شايى­قوۆپەن 34 جىل بويى جازىسقان حاتتارى ەپيستوليارلىق جانرداعى ەلەۋلى شىعارما بولىپ تابىلادى. سونىمەن قاتار ول – جۋرناليستيكا كوزمايىن تاۋىسىپ وقۋدى,  ماڭدايتەرىن ءسۇرتىپ ءجۇرىپ جازۋدى قاجەت ەتەتىن ماماندىق ەكەنىن زامانداستارىنا دالەلدەگەن, ەڭبەكقورلىعى كەيىنگىگە ۇلگى بولاتىن قالامگەر. 

كەشتە الدىمەن قايسار ءالىم تۋرالى ارنايى جاسالعان دەرەكتى فيلم كورسەتىلدى. قوستاناي وبلىسى مادەنيەت باسقارماسىنىڭ باسشىسى ەرلان قالماقوۆ قا­لامگەردى قۇتتىقتاپ, يىعىنا شا­پان جاپتى. ارقالىق قالاسى, امانگەلدى, جانكەلدين اۋداندارى اكىمشىلىكتەرىنىڭ وكىلدەرى دە قالامگەرگە تۋعان جەردىڭ سالەمىن جەتكىزدى. 

وسى كەشكە ارنايى كەلگەن بەلگىلى ەكونوميست عالىم, پروفەسسور سايلاۋ بايزاقوۆ ىنىسىنە رياسىز تىلەگىن ايتسا, اقىن قور­عانبەك امانجول قايسار ءالىم­نىڭ شىعارمالارىنا ارنايى توقتالدى. 

– مىرجاقىپتىڭ سۇيەگىن الىپ كەلۋى, كەيكى باتىردىڭ باس سۇيەگىن اكەلۋگە قاتىسۋى سياقتى قوعامدىق-ازاماتتىق ىستەردى اتقا­را ءجۇرىپ, ونى مولدىرەتە جا­زىپ, وقىرمانعا جەتكىزۋىن, باس­قا پۋبليتسيستيكالىق, ادەبي شىعارمالارىن بىلاي قويعاندا, ءازىلحان نۇرشايىقوۆپەن 34 جىل ۇدايى حات جازىسۋى – ۇلكەن ەڭبەك, قازاق ادەبيەتىندە ەپيستوليارلىق جانردى قايسەكەڭ شەگەلەدى دەۋگە نەگىز سالادى, – دەدى قورعانبەك امانجول. 

مۇنان كەيىن ءسوز العان قايسار ءالىمنىڭ قوستانايلىق ارىپتەستەرى, اقىن جولبارىس بايازيد, جازۋشى عۇمار احمەتچين جانە تاعى باسقالار ونىڭ پۋبليتسيستيكاسى مەن ماڭىزى جوعالمايتىن, ۋاقىت شەجىرەسى بولىپ قالاتىن شىعارمالارعا جوعارى باعا بەردى. 

كەش سوڭىندا قايسار ءالىم ءوزىن قالامگەر رەتىندە قاناتتاندىرعان قوستانايعا كەلىپ, جەرلەستەرىمەن قاۋىشقانىنا, مەرەيتويىنا وراي وقىرماندارىمەن كەزدەسكەنىنە ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. قازاققا ءىرى اقىندار مەن عالىمداردى بەرگەن قۇتتى جەر – قىزبەلى تۋرالى تەبىرەنە سويلەدى. جۇرەگىندە تۋعان جەرگە دەگەن ماحابباتتى الاقانىندا ايالاعان شىراقتاي سوندىرمەي ۇستاۋ ادام رۋحىنىڭ جوعارىلىعى مەن تازالىعىن بىل­دىرسە كەرەك. ال 1965 جىلى جاس قاي­سار كۇندەلىگىنىڭ بىرىندە: ء«بىر تۇسىنەتىنىم – ساعىنىش دەگەن جان دەرتى ەكەن, سول دەرتتى شاقىراتىن اڭسارلى اۋىلىڭ ەكەن. يە, جاراتىلىسى بولەك اۋى­لىم مەنىڭ!» دەپ جازىپتى. 

– تۋعان جەر دەگەندە الدىمەن قىزبەلدى ايتامىن. قوستانايدا قانشا اۋىل بار, سونىڭ بىرىندەي عانا كىشكەنە مەنىڭ قىزبەلىمنەن الاشتىڭ قانشاما ارىستارى تۇلەپ ۇشقان. مىرجاقىپ دۋلا­توۆ, سەيدازىم قادىرباەۆ, ال­ماعامبەت قاسىموۆ, اسقار زاكا­رين, الەمگە بەلگىلى اكادەميكتەر فازىلحان بايىمبەتوۆ, سايلاۋ, ءسابيت بايزاقوۆتار – مەنىڭ اۋىلىمنىڭ ماڭگى ماقتانىشتارى! مەن قوستاناي وڭىرىندە بولىپ جاتقان جاڭارۋ, رۋحاني جاڭعىرۋلارعا, وبلىس اكىمى ارحيمەد مۇحامبەتوۆتىڭ باسشىلىعىمەن سوڭعى جىلدارى جۇزەگە اسىپ جاتقان ەكونو­ميكالىق تابىستارعا قۋا­نامىن. سىزدەرمەن قاۋىشۋ قالامگەر ءۇشىن باقىت, سونى مەن دە سەزىنىپ تۇرمىن», دەدى قالامگەر جەر­لەستەرىنە.

كەشتى وبلىستىق فيلار­مونيانىڭ انشىلەرى ماناپبەك قادىروۆ پەن تالعات مولداعاليەۆ انمەن ورنەكتەپ وتىردى. ءى.وماروۆ اتىنداعى قازاق دراما تەا­ترىنىڭ ارتىستەرى قايسار ءالىم شى­عارمالارىنان ۇزىندىلەر ورىن­دادى.

ءنازيرا جارىمبەت,

«ەگەمەن قازاقستان»

قوستاناي

سوڭعى جاڭالىقتار