كينو • 14 قاراشا, 2018

«كۇلتەگىن» بالا تىلىندە سويلەدى

1422 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

...« ۇلى تۇرىك مەملەكەتىنە ىدىراۋ قاۋپى تونەدى. تۇركىلەردىڭ بىرلىگىن ساقتاپ قالعان ۇلى ەلتەرىس قاعان جاڭا مەملەكەت قۇرۋدى كوزدەگەن ساتقىنداردىڭ قولىنان مەرت بولادى. تاقتىڭ مۇراگەرى ەلتەرىستىڭ ۇلى 12 جاسار كۇلتەگىن قاشىپ قۇتىلادى. ءوزىنىڭ تۋعان جەرىنە ورالۋ ءۇشىن ول كوپتەگەن قيىندىقتى باسىنان وتكىزەدى. بۇل جولدا وعان تۇركىلەردىڭ جەبەۋشىسى كوك ءبورى مەن تۋعان باۋىرى بىلگە كومەككە كەلەدى. باسى بىرىككەن ولار جاۋدى جەڭىپ, تۇركى الەمىن قۇتقارىپ الادى. بىلگە قاعاندى تاققا وتىرعىزعان كۇلتەگىن تۇركى مەملەكەتىنىڭ اسكەري قولباسشىسى اتانادى...

«كۇلتەگىن» بالا تىلىندە سويلەدى

كوشپەندى حالىقتاردىڭ باسىن بىرىكتىرىپ, ءداستۇرىن جالعاس­تىرعان تۇر­كى قاعاناتىنىڭ داڭق­تى اسكەري قول­باسشىسى كۇل­تەگىننىڭ جاستىق شاعىنا قۇ­رىلعان, تاريحي سالماعى مىڭ باتپان ءمۋلتفيلمدى بە­سىكتەن بەلى شىقپاعان با­لاعا قالايشا «جەڭىل» ەتىپ جەت­كىزۋگە بولادى؟ مىڭ سان سۋرەتپەن ساي­كەستەندىرە وتىرىپ, ءتورت اياعىن تەڭ باسىپ, تايپالىپ تۇرعان جاتىق ءتىل تاۋىپ, كەيىپكەر ءسوزىن جۇرەككە بايلاپ بەرەتىن داۋىستى ورايلاستىرا سيۋجەت قۇرۋ رەجيسسەرلەرگە وڭايعا سوقپاسى انىق. ارينە بالا تانىمىندا سۋرەت پەن دىبىستىڭ ورنى ەرەكشە, مۋلتفيلمدەگى قيالدى سام­عاتاتىن ادەمى سۋرەتكە, تەبى­رەنتەتىن سازدى داۋىسقا ونىڭ ەرە­سەكتەر سەكىلدى ەلىگىپ, ەلىتىپ قارايتىنىن بايقاۋ قيىن ەمەس. ازىرگە كورگەنى مەن ەستىگەنىنە عانا سەنەتىن كىشكەنتاي كو­رەرمەن­نىڭ جۇ­رەگىن بىردەن باۋراپ الاتىن, سە­نىمى مەن سەزىمىن بيلەيتىن داۋىس­تى مەڭ­گە­رۋگە كەز كەلگەن ءارتىستىڭ شەبەر­لىگى جەتە بەرمەيدى دە. ساناسى قا­لىپ­­تاس­پاعان بالدىرعاندار جا­عىمدى-جا­عىمسىز كەيىپكەر­لەردى ەڭ الدىمەن داۋىس ارقى­لى اجىراتادى. 

ەلىمىزدىڭ بارلىق كينوتەا­ترىن­دا 22  قاراشادان  باس­تاپ  پروكاتقا  شىعاتىن تولىق­مە­­تراجدى انيماتسيالىق «كۇل­تەگىن» مۋلتفيلمىندەگى نە­گىزگى كە­يىپ­­­­­­كەرلەردى ەلىمىزدىڭ بەل­گىلى تەاتر جانە كينو اك­تەر­­لەرى دىبىستاعان. قا­­­زاق­ستان­نىڭ حالىق ءارتىسى نۇ­كەتاي مىش­باەۆا, مەرەي اجى­بەكوۆ, دينارا ابىكەەۆا جا­نە فيليپپ ۆولوشيندەر قا­تىس­قان مۋلتفيلم كورەر­مەن قىزىعۋشىلىعىن وياتىپ جاتسا, جە­تىستىك سىرى سا­پا­لى جاسالعان دۋبلياج جۇ­مى­سى­مەن تىكەلەي بايلانىس­تى. بەل­گىلى ارتىستەرمەن بىر­گە­ كوپ­ت­ە­گەن گولليۆۋدتىق فيلم­دەر­­­­دى قازاق تىلىنە دىبىس­تا­عان­ رامازان امانتاي («بيز­نەس­ پو-كازاحسكي»), ءاليحان باي­سۇلتانوۆ («سەميا بازار­باەۆىح») سە­كىلدى جاس اكتەرلەر دە تاريحي كە­يىپ­كەرلەردى اسا جاۋاپكەرشىلىكپەن دى­بىستاعان.   

فيليپپ ۆولوشين: مەن با­لا كۇلتەگىندى ورىس تىلىندە دىبىس­تادىم. مۋلتفيلم كەيىپ­كەرلەرىن دىبىستاۋدى­ جا­نىم سۇيەدى, ويتكەنى ستۋديا ىشىندە وتىرىپ-اق داۋىستىڭ كو­مەگىمەن كەيىپكەرىڭنىڭ وبرازىن جاساي الاسىڭ. كەيىپكەردىڭ ماق­ساتىن, ەرەكشەلىكتەرىن جانە استارلى ارەكەتتەرىن داۋىس قانا بەرەدى. بۇل رەتتە اك­تەر كوپتەگەن تەحنيكالىق ماشىقتارمەن قارۋلانۋى ءتيىس. مەن ءۇشىن مۋلتفيلمدە جۇمىس ىستەۋ – ءوزىمدى اكتەر رەتىندە جان-جاقتى سىناپ-بايقاۋ, تاجىريبە جيناقتاۋ.  

رامازان امانتاي: «كۇل­­تەگىندى» كورگەن كەزىمدە ونىڭ گول­ليۆۋدتىق مۋلت­فيلم­­دەردەن ەش كەم تۇسپەي­تىنىن بايقادىم. مەن بۇل مۋلت­­فيلمدە بىلگە قاعاننىڭ با­لا كەزىن دىبىستادىم. دۋ­ب­­لياجداعى تا­جى­ريبەم كوپ بول­ماسا دا, بۇل دى­­بىستاۋ­دان ەرەكشە ءلاززات الدىم. ويت­كەنى مەنىمەن بىرگە دوسىم­ ءاليحان بايسۇلتانوۆ تا دى­بىس­­تاۋعا قاتىستى. ونىڭ دى­بىستاۋىنداعى كۇلتەگىندى جاي­باراقات وتىرىپ قاراي ال­ماي­سىڭ. 

اداي ءابىلدينوۆ, فيلم­ رەجيسسەرى: تاريحي كە­يىپ­­­­­كەر­لەردى دىبىستاۋدا اك­تەر­لەر بار كۇشىن سالىپ­ جۇمىس ىس­تەدى. جالپى بارىمىزگە دە «كۇل­تەگىن» ءفيلمى باعا جەتپەس­ تاجىريبە بەردى. جيىرماعا جۋىق­ ەلىمىزدىڭ ۇزدىك كومپيۋ­تەر­­­لىك گرافيكا جانە انيما­تسيا ماماندارى جۇمىس ىستە­دى. ءبىر جىلدىڭ ىشىندە عانا بۇ­رىن-سوڭدى بولماعان اني­ماتسيالىق اۋقىمدى تۋىندى جا­ساپ شىعارا الدىق. بۇل حا­لىق­ارالىق ستاندارتتار بو­يىن­شا وتە از ۋاقىت. الايدا بار كۇشىمىز بەن جانىمىزدى سالىپ جاساپ شىعارعان بۇل­ تۋىندى كىشكەنتاي كو­رەر­­مەن­دەرىمىزگە عانا ەمەس, بار­لىق قازاقستاندىقتاردىڭ دا­ تالعامىنان شىعاتىنىنا, ۇناي­­تىنىنا سەنەمىن.

ايگۇل احانبايقىزى,

«ەگەمەن قازاقستان»

الماتى

سوڭعى جاڭالىقتار