شىنىندا دا كوكشەتاۋدىڭ ساۋدا سورەلەرى ىرگەدەگى رەسەيدىڭ ونىمدەرىنە سىڭسىپ تولىپ تۇر. وسى يەن تىرەسىپ جاتقان وزگەنىڭ ءونىمى اراسىنان ءوز تاۋارلارىمىزدى سيرەك كەزدەستىرەتىن بولدىق. باسقاسىن بىلاي قويعاندا, جەڭسىك اس ساناتىنداعى قۇس ەتى دە ارىدەگى امەريكا قۇرلىعىنان, قالا بەردى رەسەيدەن تاسىمالدانادى. قازىر حالىق دەنساۋلىققا ءمان بەرە باستاعان. اتا تامسىلىمەن «جىلقىنىڭ ەتى جاتقانشا, سيىردىڭ ەتى تاڭ اعارىپ اتقانشا, قويدىڭ ەتى كەلەسى كۇن باتقانشا» دەپ ەسەپتەيتىن بۇگىنگى جۇرت قۇس ەتىن قولايلى كورەدى. بىراق سۇراۋشىنىڭ سۇيگەن اسىن كىم بەرسىن؟ وسى ۋاقىتقا دەيىن جەرگىلىكتى جەردە قۇس ەتىن مولىنان ءوندىرۋ مۇمكىن بولماي كەلدى. اقمولا وڭىرىندەگى جالپاق جۇرت ماكينسك قالاسىندا اسا ءىرى «ماكينسك قۇس فابريكاسى» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنىڭ العاشقى كەزەڭى ىسكە قوسىلعاندا, بوركىن اسپانعا اتىپ قۋانعان.
جۇمىس كوزى از كونە قالادا ورتالىق ازيادا تەڭدەسى جوق ءىرى كاسىپورىن – قۇس فابريكاسىنىڭ اشىلۋى ەڭ الدىمەن جەرگىلىكتى جەردىڭ جاعدايىن جاقسارتپاق دەسەدى ەل ادامدارى. ەندى ەكى قولعا ءبىر كۇرەك تابىلاتىن شىعار. بيۋدجەتكە مول ءتۇسىم تۇسسە, ازداپ توزعان قالانىڭ دا الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق جاعدايى كوپ-كورىم كوتەرىلۋى مۇمكىن. ءدۇيىم ەلدى ءدۇر ەتكىزگەن اۋقىمدى جوبانىڭ قۇرىلىسى 2015 جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا باستالعان بولاتىن. ەندى مىنە العاشقى كەزەڭى ىسكە قوسىلىپ, ءۇمىت وتىن تۇتاتۋدا. جوعارىدا ايتقان ەل ادامدارىنىڭ پايىمىنا ءبىزدىڭ قوسىپ ايتارىمىز, جىلىنا 25 مىڭ توننا قۇس ەتىن وندىرۋگە قارىمى قاپتال جەتەتىن فابريكانىڭ ازىرگە ءبىرىنشى كەزەڭى عانا ىسكە قوسىلعان. نەگىزىندە ەل ادامدارىنىڭ بولجامى دۇرىس. ماكينسكىدەگى قۇس ەتىن وندىرەتىن فابريكانىڭ ىسكە قوسىلۋى وبلىستىق اۋىلشارۋاشىلىعى ونىمدەرىن وڭدەۋ سالاسىنىڭ دامۋىنا زور سەرپىن بەرەتىن ءىرى جوبا. جوبا ىسكە اسقان ساتتە وبلىس بيۋدجەتىنە سالىق تۇرىندە قوماقتى قارجى قۇيىلماق. ال جەرگىلىكتى جەردە جۇزدەگەن جۇمىس ورىندارى اشىلادى.
جالپى, قۇنى 45,6 ميلليارد تەڭگەنى قۇرايتىن بۇل جوباعا قاتىسۋشىلار قازاقستاندىق جانە شەتەلدىك ينۆەستورلار. وقىرمانعا تۇسىنىكتى بولۋى ءۇشىن ءسال تاراتىپ ايتا كەتەلىك. جوبانىڭ باستاماشىسى – «Aitas KZ» اق. قاجەتتى قارجىنىڭ جارتىسىنان استامىن «بايتەرەك» حولدينگىنىڭ ەنشىلەس ۇيىمدارى – «قازاقستاننىڭ دامۋ بانكى», «قازىنا كاپيتال مەنەدجمەنت» اكتسيونەرلىك قوعامدارى بەرىپ وتىر.
بۇل جوبا ەلىمىزدەگى قۇس-شارۋاشىلىعىن دامىتۋ باعىتىنداعى ەڭ كوپ قارجى سالىنعان ءىرى جوبا بولىپ ەسەپتەلەدى. قۇس فابريكاسىنىڭ ءبىرىنشى كەزەگى 9 وندىرىستىك الاڭدى, ونىڭ ىشىندە ينكۋباتوردى, ارقايسىسى 12 قۇس قوراسىنان تۇراتىن 4 برويلەرلىك ءبولىمدى, قۇس ءوندىرۋ زاۋىتىن, كومپوس جەلىنى, قوسالقى الاڭدى, ازىق ءوندىرۋ تسەحىن قامتيدى. قازىرگى ۋاقىتتا ينكۋباتور جۇمىس ىستەپ تۇر. فابريكانىڭ اشىلۋ سالتاناتى بولعان كەزىندە جۇمىرتقالار سالىنعان ينكۋباتورلاردىڭ قاقپاعى دا جابىلعان بولاتىن. قازان ايىنىڭ 6-سىنان باستاپ جۇمىرتقا الىنا باستادى.
الىپ قۇس فابريكاسىنىڭ ەكىنشى كەزەڭى 2020 جىلدىڭ ەكىنشى جارتىسىندا پايدالانۋعا بەرىلەدى. مىنە, وسى ۋاقىتتا فابريكا ساعاتىنا 9 مىڭ برويلەر وڭدەۋ قۋاتىنا جەتپەك. سول ساتتەن باستاپ قۇس ءوندىرۋ كولەمى جاعىنان ورتالىق ازياداعى ەڭ ءىرى كاسىپورىنعا اينالادى. ول كۇن دە الىس ەمەس. فابريكا وندىرەتىن نەگىزگى ءونىم – برويلەردىڭ سالقىنداتىلعان ەتى. تيىمدىلىگى قۇس ەتى يمپورتىنىڭ ۇلەسىن قىسقارتۋعا سەپتىگىن تيگىزبەك. ماسەلەن, قازىر بۇل يمپورت 50 پايىزدى قۇراپ وتىرسا, ەكىنشى كەزەڭ جۇزەگە اسىرىلعان كەزدە 30 پايىزعا دەيىن قىسقاراتىن بولادى. نەگىزگى ءونىم اقمولا, سولتۇستىك قازاقستان, قوستاناي جانە قاراعاندى وبلىستارىنا, سونداي-اق استانا قالاسىنىڭ ساۋدا سورەلەرىنە شىعارىلادى. وسى اتالعان ايماقتارداعى قۇس ەتىنە دەگەن سۇرانىستىڭ 60 پايىزىن قاناعاتتاندىرۋعا قاۋمەتى جەتەدى.
شىنتۋايتىندا بۇل قۇس فابريكاسى الەمدىك قۇسشارۋاشىلىعىنىڭ ەڭ وزات ۇلگىسى بولىپ تابىلادى. وسىعان وراي شارۋاشىلىق جاڭا زامانعى قۇرال-جابدىقتارمەن تولىق قامتاماسىز ەتىلگەن. جوباعا جەرگىلىكتى جەردىڭ كومەگى دە از ەمەس. ماسەلەن, قۇس فابريكاسىنىڭ اۋماعىندا ورنالاسقان بارلىق عيماراتتاردىڭ جالپى اۋدانى 227 366,88 شارشى مەتردى قۇراپ وتىر. بۇل كاسىپورىندار بيوقاۋىپسىزدىك پەن ءوندىرىستىڭ ەكولوگيالىق تالاپتارىن ساقتاۋ ماقساتىندا ينكۋباتسيالىق ءوندىرىس, قۇس سويۋ, ەت-سۇيەك ۇنىن ءوندىرۋ كەزەڭدەرىندە جوعارى تەحنولوگيالىق ەنەرگيا ۇنەمدەيتىن جابدىقتار پايدالانىلادى. اينالىپ كەلگەندە, وسىمدىك, قۇس شارۋاشىلىقتارى جانە ەت وڭدەۋ سالاسىنداعى كاسىپورىندار بىرىكتىرىلەدى.
جاڭا جوبا استانانىڭ ازىق-ت ۇلىك بەلدەۋىنە دە يگى ىقپال ەتەدى. استانالىق تۇتىنۋشىلاردىڭ 50 پايىزدان استامىنىڭ سۇرانىسىن وتەيتىن جاڭا جوبا تولىق قۋاتىنا كوشكەن كەزدە ەلدىڭ ەرىنى ءوز ونىمدەرىمىزگە تولىق تيەتىن بولادى.
بايقال ءبايادىل,
«ەگەمەن قازاقستان»
اقمولا وبلىسى,
بۇلاندى اۋدانى
