وتكەن شيرەك عاسىر ىشىندە ءبىزدىڭ ەكونوميكامىز وتە كۇردەلى كەزەڭدەردى باستان وتكەردى. قيىندىققا تولى كۇندەر دە, جەتىستىك بيىگىنەن كورىنگەن كەزەڭدەر دە از بولعان جوق. بۇگىندە ەلىمىز تۇراقتى قالىپتاسقان قارجى جۇيەسىنە يە بولىپ وتىر. وسىنداي ىرگەلى قارجى جۇيەسىنىڭ ءىرى سالالارىنىڭ ءبىرى ميكروقارجى سەكتورى بولىپ سانالادى. العاش ەكونوميكالىق ءومىر ايدىنىنا شىققان جيىرما جىل ىشىندە ەلىمىزدىڭ بۇل قارجى سالاسى دا سوقتىقپالى سوقپاقتى جولدان ءوتتى, بانكتەردىڭ كولەڭكەسىندە بولىپ كەلدى. قازىر قازاقستاندىق ميكروقارجى سەكتورى ەلەۋلى جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزدى, ينۆەستورلاردىڭ جانە حالىقارالىق سەرىكتەستىكتەرىنىڭ سەنىمىنە يە بولدى, تۇرعىنداردى شاعىن نەسيەلەرمەن قامتاماسىز ەتۋ ارقىلى الەۋمەتتىك مىندەتتەردى شەشۋگە ىقپال ەتتى. بۇگىندە ەلىمىزدىڭ ميكروقارجى سەكتورىنىڭ (مقس) ءوز زاڭى, كاسىبي اسسوتسياتسياسى بار.
ەلىمىزدەگى مقس-نىڭ ەڭ ءىرى وكىلى «KMF» ميكروقارجى ۇيىمى (مقۇ) بولىپ تابىلادى. ءبىز ەلىمىزدەگى مقس-نىڭ قالىپتاسۋ جانە دامۋ پەرسپەكتيۆالارى تۋرالى «KMF» مقۇ باسقارماسىنىڭ توراعاسى, قازاقستان ميكروقارجى ۇيىمدارى اسسوتسياتسياسى ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى شالقار ءجۇسىپوۆتى اڭگىمەگە تارتتىق.
– اڭگىمەمىزدىڭ القيسساسىن قازاقستاندا شاعىن نەسيە بەرۋ سالاسىن دامىتۋدىڭ العىشارتتارىنان باستاساق.
– بۇكىل تمد مەملەكەتتەرىندە قالىپتاسقان جاعدايعا بايلانىستى قازاقستاندا دا وتكەن عاسىردىڭ توقسانىنشى جىلدارىندا ميكرونەسيەلىك كومپانيالار (منك) اشىلا باستادى. بۇل كەزەڭدە ەلىمىزدە ءوزىن ءوزى قامتاماسىز ەتەتىن حالىق توپتارى قالىپتاستى. جەر-جەرلەردە ءوزىنىڭ كاسىبىن قۇرعان ادامدار ءۇشىن شاعىن نەسيەلەرگە قاجەتتىلىك تۋدى. ءسويتىپ ەلىمىزدە 1996 جىلى شاعىن نەسيە بەرەتىن العاشقى كومپانيا ومىرگە كەلدى. سول كەزەڭدە قازاقستاندا ميكرونەسيەلىك ۇيىمداردىڭ قىزمەتىن رەتتەيتىن زاڭ دا, بۇل ۇيىمداردىڭ دارەجەسىن انىقتايتىن ەرەجەلەر دە جوق ەدى. وسىعان بايلانىستى بۇل ۇيىمدار قارجى سەكتورىندا جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن ءارتۇرلى بۇرالاڭ جولدارعا باردى. بىرقاتار مقۇ-لار Mercy Corps, GTZ, Winrock International سياقتى كوپتەگەن شەتەلدىك كومپانيالاردىڭ قامقورلىعىمەن جۇمىس ىستەدى. كەيبىر مقۇ-لار قر بانك وپەراتسيالارىنىڭ جەكەلەگەن تۇرلەرىن جۇرگىزۋگە ۇلتتىق بانكتىڭ ليتسەنزياسىن الىپ, بانكتەن تىس ۇيىمدار رەتىندە ءومىر ءسۇردى. ءبىز دە وسى جولدى تاڭدادىق.
«KMF» كومپانياسى ەلىمىزدەگى شاعىن نەسيە نارىعىنىڭ قۇرداسى رەتىندە بيىل ءوزىنىڭ قۇرىلعانىنا جيىرما جىل تولۋىن اتاپ ءوتىپ وتىر. ءبىزدىڭ كومپانيا تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ ميكروقارجى سالاسىنىڭ العاشقى سوقپاعىن سالعان ۇيىمداردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. «KMF» كومپانياسى 1997 جىلدىڭ قاراشا ايىندا تالدىقورعان قالاسىندا العاش رەت ءوز جۇمىسىن باستاپ, قالاداعى جۇمىسسىز قالعان, از قامتىلعان تۇرعىندارعا وزدەرىنىڭ كاسىپتەرىن اشۋ ءۇشىن شاعىن نەسيەلەر بەرۋدى باستادى. ءبىز 21 ادامعا تۇڭعىش رەت 100 اقش دوللارى كولەمىندەگى شاعىن نەسيە بەردىك. ەلىمىزدىڭ بانكتەرىنەن مۇنداي مولشەردە نەسيە الۋ مۇمكىن ەمەس ەدى, ول كەزدە بانكتەر نەگىزىنەن ورتاشا جانە ءىرى جوبالاردى نەسيەلەيتىن. العاش بىزدەن نەسيە العان 21 ادام وزدەرىنىڭ شاعىن ىستەرىن باستاپ, نارىق ايدىنىنداعى العاشقى جەلكەندەرىن جەلبىرەتتى.
بۇل باستاما جەرگىلىكتى تۇرعىندار اراسىندا كەڭىنەن قولداۋ تاپتى. ءبىزدىڭ كومپانيانىڭ شاعىن نەسيەلەرىن الۋعا دەگەن سۇرانىس ارتتى. ءسويتىپ 2001 جىلى شىمكەنتتە, ودان كەيىن تارازدا, تۇركىستاندا, الماتىدا جانە استانادا ءوزىمىزدىڭ فيليالدارىمىزدى اشتىق. سۇرانىس ارتقان سايىن ءبىزدىڭ جۇمىسىمىزدىڭ تيىمدىلىگى دە كورىنە باستادى. ۋاقىت وتكەن سايىن ءبىز ەلىمىزدىڭ بارلىق وبلىس ورتالىقتارىندا جانە كوپتەگەن اۋداندارىندا ءوزىمىزدىڭ جەمىستى جۇمىسىمىزدى جالعاستىردىق. قازىرگى كۇنى ءبىزدىڭ شاعىن نەسيەگە سۇرانىس بار كەز كەلگەن ەلدى مەكەندە ءوزىمىزدىڭ كەڭسەمىزدى اشاتىن جاعدايىمىز بار.
بۇگىندە كومپانيامىز ەلىمىزدىڭ قارجى سەكتورىنداعى ىرگەلى ۇيىمداردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. رەسپۋبليكامىزدىڭ ايماقتارىندا ءبىزدىڭ 115 كەڭسەمىز بار, ولاردىڭ 90-ى اۋىلدىق جەرلەردە ورنالاسقان. قازىرگى تاڭدا ءبىزدىڭ شاعىن نەسيەلەر ارقىلى 167 مىڭنان استام كاسىپكەرلەر جەكە كاسىپتەرىن دامىتۋدا, سونىمەن قوسا 62 مىڭ ادامدى جۇمىس ورنىمەن قامتاماسىز ەتىپ وتىر. اسىرەسە اگرارلىق سالانى قارجىلاندىرۋعا باسا نازار اۋدارامىز, بۇل 38 ميلليارد تەڭگەدەن اساتىن كرەديتتىك پورتفەلدى قۇرايتىن 81 مىڭنان استام اگرو كاسىپكەرلەر.
جيىرما جىلدىڭ ىشىندە كومپانيامىز جالپى كولەمى 611 ميلليارد تەڭگەنى قۇرايتىن 1,9 ميلليون شاعىن نەسيە بەرگەن ەكەن.
2003 جىلى قازاقستاندا «ميكروكرەديتتىك ۇيىمدار تۋرالى» زاڭ قابىلداندى, بۇل شاعىن نەسيەلىك ۇيىمداردىڭ كوپتەپ اشىلۋىنا جول اشتى. وكىنىشكە قاراي, رەتتەۋدىڭ بولماۋىنان, كوپتەگەن مقۇ-لار ماقساتىنا ساي كەلمەيتىن قىزمەت تۇرلەرىمەن اينالىسىپ, ناتيجەسىندە مقۇ اتىنان ءارتۇرلى «قارجىلىق پيراميدالار» پايدا بولا باستادى.
– قازاقستاندىق شاعىن نەسيە سالاسىنىڭ اشىقتىعى جانە بۇل سالاعا تارتىلعان شەتەل ينۆەستيتسياسى تۋرالى نە ايتاسىز؟
– وسى جيىرما جىلعا سوزىلعان ءوزىنىڭ قالىپتاسۋ جانە دامۋ كەزەڭىندە كومپانيامىز تۇبەگەيلى وزگەرىستەرگە ۇشىرادى. 2006 جىلى قور تۇرىنەن قازىرگى كوممەرتسيالىق ۇيىمعا دەيىنگى ءوسۋ جولىنان ءوتتى. «KMF» كومپانياسىنىڭ بارلىق كەزەڭدەگى جۇمىس ءداستۇرى اشىقتىق پەن تيىمدىلىككە نەگىزدەلدى. ءبىز حالىقارالىق اۋقىمدا تانىلا وتىرىپ, 2003-2004 جىلدارى قاتارىنان ەكى رەت حالىقارالىق رەيتينگ اگەنتتىكتەرىنىڭ جوعارى باعاسىن الدىق.
2006 جىلى MixMarket جوعارى باعاسىنا يە بولدىق. 2007 جىلى Forbes جۋرنالى ءبىزدىڭ كومپانيامىزدى الەمدەگى 50 ەڭ ءىرى مقۇ-لاردىڭ قاتارىنا قوسىپ, 37-ورىندى يەلەندىك. ال 2015 جىلى ميكروقارجى سالاسىنداعى Smart Compaign سەرتيفيكاتىن الىپ, الەمدەگى 31-ءشى, ال قازاقستانداعى 1-ءشى كومپانيا رەتىندە تانىلدىق.
حالىقارالىق دارەجەدەگى الەۋمەتتىك رەيتينگ بويىنشا العان جوعارى باعا (ا+ باعاسى) ءبىزدىڭ كومپانيانىڭ قوعام ءۇشىن پايدالى جۇمىس اتقارىپ جاتقاندىعىن دالەلدەيدى. قازىرگى تاڭدا «KMF» كومپانياسى شەتەل ينۆەستيتسياسىن تارتۋدان ەشقانداي قيىندىق كورىپ وتىرعان جوق. سەبەبى الەمدە ادامداردىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن جاقسارتۋ ماقساتىندا قۇرىلعان قورلار جەتكىلىكتى. ولار كاسىپكەرلەرگە شاعىن نەسيە بەرۋ ارقىلى, ايەلدەر بيزنەسىن دامىتۋ ارقىلى الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى شەشۋدى, اۋىلدىق جەرلەردە كوپتەپ جۇمىس ورىندارىن اشۋدى كوزدەيدى. قازىرگى كۇنى ءبىزدىڭ كومپانيامىزدىڭ قارجىلىق پورتفەلىنىڭ 93 پايىزى وسىنداي قورلار مەن بانكتەردىڭ ينۆەستيتسياسىنان قۇرالعان. جالپى العاندا, ءبىزدىڭ شاعىن نەسيەلەرىمىز تەك قانا كوممەرتسيالىق سۇرانىستاردى قاناعاتتاندىرىپ قانا قويمايدى, سونىمەن بىرگە الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى دە شەشەدى.
2014 جىلى «KMF» كومپانياسى ەلىمىزدە ءبىرىنشى رەت مقۇ-لاردىڭ اراسىندا كاپيتالىنا حالىقارالىق ينۆەستيتسيا تارتتى. وسى شارانىڭ نەگىزىندە مقس سالاسىنا ينۆەستيتسيا سالۋدا كوشباسشى بولىپ جۇرگەن: responsAbility (شۆەيتساريا) جانە Triodos (نيدەرلاند) سياقتى شەتەلدىك كومپانيالار ءبىزدىڭ اكتسيونەرلەرىمىز بولدى. سول كەزەڭدە بۇل مقۇ-عا سالىنعان ەڭ ءىرى جەكە ينۆەستيتسيا ەدى.
بۇگىندە KMF تەك قازاقستاندا عانا ەمەس, بۇكىل تمد ايماعىنداعى ىرگەلى مقۇ بولىپ سانالادى. قازىر كومپانيانىڭ 232 مىڭنان استام نەسيە الۋشىسى بار. نەسيە پورتفەلى 110 ميلليارد تەڭگەدەن نەمەسە 300 ميلليون اقش دوللارىنان اسادى. ميكروقارجى نارىعى سالاسىنداعى نەسيە پورتفەلىنىڭ 55 پايىزى, بەرىلەتىن شاعىن نەسيەلەردىڭ ۇشتەن ءبىرى ءبىزدىڭ كومپانياعا تيەسىلى.
شەتەلدىك كومپانيالار KMF-ءتىڭ ىسكەرلىگى مەن اشىقتىعىنا ءتانتى بولعان. تەك سوڭعى ەكى جىل ىشىندە ءبىز حالىقارالىق قارجى كورپوراتسياسى (IFC) جەلىسى بويىنشا 126 ميلليون اقش دوللارى كولەمىندە ينۆەستيتسيا تارتتىق. بۇل رەتتە تارتىلعان ينۆەستيتسيالاردىڭ جەرگىلىكتى ۆاليۋتا تۇرىندە نەسيەگە بەرىلەتىندىگىن اتاپ كورسەتكەن ءجون. بۇل ءوز كەزەگىندە نەسيە الۋشى كليەنتتەردى ۆاليۋتالىق تاۋەكەلدەردەن قورعايدى. 2009 جىلى IFC ءبىزدىڭ كومپانيادا كەشەندى باعالاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدى. ونىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بىلىكتى دە ىسكەر قىزمەتكەرلەر قۇرامىنان باقىلاۋشى كەڭەسى قۇرىلدى. وسىنداي يگىلىكتى جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە كومپانيانىڭ قىزمەتى قارقىندى دامىپ كەلەدى. تەك 2013-2017 جىلدار ارالىعىنداعى بەسجىلدىقتا كومپانيانىڭ نەسيەلىك پورتفەلى 387 پايىزعا, كليەنتتەر سانى 125 پايىزعا, ال بەرىلگەن كرەديتتەر سانى 104 پايىزعا ارتتى. وندىرىسكە ەنگىزىلگەن جاڭا تەحنولوگيالاردىڭ ارقاسىندا كومپانيادا ەڭبەكتىڭ ونىمدىلىگى مەن تيىمدىلىگى بىرنەشە ەسە ءوستى.
2012 جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ «ميكروقارجىلىق ۇيىمدار تۋرالى» زاڭى قابىلداندى. بۇل ەلىمىزدەگى شاعىن نەسيە بەرۋشى ۇيىمداردىڭ جۇمىسىن رەتتەۋگە نەگىز بولدى. وسى كەزەڭنەن باستاپ ەلىمىزدە زاڭدى تۇردەگى مقۇ-لار قۇرىلا باستادى. بۇعان دەيىن ەلىمىزدەگى ميكروقارجى سالاسىندا رەتسىزدىك پەن بەرەكەسىزدىك بەلەڭ العان ەدى. ماسەلەن, 2013 جىلى ەلىمىزدەگى تىركەلگەن مقۇ-لار سانى 1800-دەن اسىپ ءتۇستى. ولاردىڭ تەك ۇشتەن ءبىرى عانا شاعىن نەسيە بەرۋمەن اينالىستى. زاڭ قابىلدانعاننان كەيىن جۇرگىزىلگەن كەشەندى جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە بۇل نارىق جۇيەلى تۇردە رەتكە كەلتىرىلە باستادى. زاڭدا كوميسسيالاردىڭ تولىق ءتىزىمى مەن سىياقىنىڭ ەڭ جوعارعى مولشەرلەمەسىن قوسقاندا شاعىن نەسيە الۋدىڭ شارتتارى سيپاتتالدى.
– ءسىزدىڭ كومپانيانىڭ كاسىپكەر ايەلدەر قاۋىمىمەن جۇمىسى قانداي دەڭگەيدە؟ كاسىپكەر ايەلدەردىڭ مۇمكىندىگى مەن قۇقىعىن كەڭەيتۋ ماقساتىندا اتقارعان جۇمىستارىڭىز قانداي؟
– ءبىزدىڭ كومپانيامىزدىڭ كليەنتتەرىنىڭ اراسىندا ايەلدەردىڭ ۇلەس سالماعى 60 پايىزدان اسادى. ءبىز ايەلدەرمەن جۇمىس ىستەۋگە بارىنشا باسىمدىق بەرىپ كەلەمىز. سەبەبى تاجىريبە كورسەتىپ وتىرعانداي, ايەلدەر قارجى سالاسىندا جانە نەسيەلەردى دەر كەزىندە قايتارۋ ماسەلەسىندە وتە ۇقىپتىلىق تانىتادى. كاسىپكەر ايەلدەرگە قولداۋ كورسەتە وتىرىپ, ولاردىڭ بيزنەسىن دامىتۋمەن قاتار ءبىز ەلىمىزدەگى وتباسىلارىنىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋعا ۇلەس قوسىپ وتىرعانىمىزدى جاقسى تۇسىنەمىز. دالەلدەنگەن دۇنيەجۇزىلىك تاجىريبە بويىنشا ەگەر ايەل ادام تەرەڭ ءبىلىم الاتىن بولسا, جەمىستى كاسىپكەرلىكپەن شۇعىلداناتىن بولسا, ونىڭ وتباسى تۇراقتى تابىسقا يە بولىپ, جاقسى تۇرمىس قۇرادى. كاسىپكەر ايەلدەردىڭ باستى ماقساتى – وتباسىن گۇلدەندىرۋ, بالالارىنا جان-جاقتى ءبىلىم بەرۋ, الەۋمەتتىك جاعدايدى جاقسارتۋ بولىپ تابىلادى. وسىعان بايلانىستى دۇنيە جۇزىندە كوپتەگەن قارجى ۇيىمدارى ايەلدەردىڭ كاسىپكەرلىگىنە قولداۋ كورسەتۋگە بارىنشا باسىمدىق بەرەدى. ءبىز دە ايەلدەرگە نەسيە بەرە وتىرىپ, قازاقستانداعى ايەل كاسىپكەرلەردىڭ سانىن ارتتىرىپ, قالىپتاسقان الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى جاقسارتۋعا ۇلەس قوسىپ وتىرعانىمىزدى جاقسى تۇسىنەمىز.
2016 جىلدان بەرى ءبىزدىڭ كومپانيا ەۋروپالىق دامۋ جانە قايتا قۇرۋ بانكىنىڭ «بيزنەستەگى ارۋلار» جوباسىنىڭ ءىرى سەرىكتەسى بولىپ تابىلادى. ءبىز وڭىرلەردەگى اسىرەسە اۋىلدىق جەرلەردەگى كاسىپكەر ايەلدەرگە نەسيە بەرۋ ماسەلەسىن كەڭىنەن ورىستەتىپ كەلەمىز. وسى ورايدا كومپانيا ايەلدەرگە تەك نەسيە بەرىپ قانا قويماي, ولاردىڭ ءوز كاسىپكەرلىك ءىسىن اشۋعا, نارىقتىق جاعدايعا بەيىمدەلۋىنە كومەكتەسەدى. وسى باعدارلاما بويىنشا ءبىز سوڭعى ءۇش جىل ىشىندە جالپى سوماسى 10,4 ميلليارد تەڭگەنى قۇرايتىن 20 مىڭ شاعىن نەسيە بەردىك.
– «دامۋ» قورىمەن ارىپتەستىكتەرىڭىز قانداي دارەجەدە؟
– «KMF» كومپانياسى 2016 جىلدان بەرى «دامۋ» كاسىپكەرلىكتى قولداۋ قورىمەن ءۇش باعىت بويىنشا, اتاپ ايتقاندا, تىكەلەي قارجىلاندىرۋ, كەپىلدىك بويىنشا قارجى ءبولۋ جانە وپەراتور رەتىندە قارجىلاندىرۋ باعىتتارىمەن جۇمىس ىستەپ كەلەدى. وسىدان ەكى جىل بۇرىن ءبىز «دامۋ» قورىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس كاسىپكەرلەرگە جەڭىلدەتىلگەن تارتىپپەن نەسيە بەرۋ ءۇشىن 250 ميلليون تەڭگە قارجى الدىق. وسى قارجى كولەمى بويىنشا, قايتا نەسيەلەۋ تاسىلدەرىمەن ءبىز جالپى كولەمى 376,8 ميلليون تەڭگە كولەمىندە 386 كاسىپكەرگە نەسيە بەردىك. وسىدان كەيىن كوپ ۇزاماي «دامۋ» قورىنىڭ كەپىلدىگىمەن ەۋروپالىق دامۋ جانە قايتا قۇرۋ بانكىنەن 3,8 ميلليارد تەڭگە قارجى الىپ, 12,5 مىڭنان استام كليەنتتەرىمىزگە 6,7 ميلليارد تەڭگە كولەمىندە نەسيە بەردىك.
بيىلعى جىلى ازيا دامۋ بانكىنەن 5,9 ميلليارد قارجى الۋعا قول جەتكىزدىك. بۇل رەتتە دە «دامۋ» قورى وپەراتور رەتىندە كورىندى. وسى باعدارلاما اۋقىمىندا ءبىز قازىر 10 267 كاسىپكەرگە شاعىن نەسيەلەر بەرۋگە قول جەتكىزدىك. باعدارلاما ودان ءارى قاراي جالعاسىن تابۋدا.
«KMF» كومپانياسى كاسىپكەرلەرگە نەسيە بەرۋ ماسەلەسىندە كلاسسيكالىق ءتارتىپتى ۇستانادى. ياعني نەسيە العان ادام ءوزىنىڭ جەكە كاسىبىن اشىپ, پايدا تاۋىپ, ءوزىنىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋعا جاعداي جاساۋى قاجەت. سونىمەن بىرگە ءبىز تۇرعىنداردى شاعىن نەسيەلەرمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسىندە زاماناۋي IT شەشىمدەردى كەڭىنەن پايدالانامىز. 2014 جىلى ءبىزدىڭ نەسيە الۋشى كليەنتتەرىمىزبەن جۇمىس ىستەيتىن بارلىق ساراپشىلارىمىز ينتەرنەت جەلىسىنە قوسىلعان پلانشەتتەرمەن قامتاماسىز ەتىلدى. ءبىزدىڭ قىزمەتكەرلەرىمىز كليەنتتەرمەن جۇمىس ىستەگەن كەزدە ولاردى اۋرە-سارساڭعا سالماي ماسەلەنى تەز ءارى ادامدارعا ىڭعايلى تۇردە شەشەدى. تۇسىنىستىكپەن جۇرگىزىلگەن وسىنداي يگى باستاما ءبىزدىڭ كليەنتتەرمەن اتقارىلاتىن جۇمىسىمىزدىڭ تيىمدىلىگىن 2,5 ەسە ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەردى.
– ميكروقارجىلاندىرۋ نارىعىندا اتقارىپ جاتقان جۇمىستارىڭىزدىڭ اۋقىمىنا ءتانتى بولدىق. ەندى الدا تۇرعان مىندەتتەرىڭىز حاقىندا نە ايتاسىز؟
– ارينە قول جەتكىزگەن جەتىستىكتەرگە توقمەيىلسىپ قالۋعا بولمايدى. ءبىزدىڭ كومپانيا الداعى ۋاقىتتا ەلىمىزدىڭ ەكونوميكاسىن گۇلدەندىرىپ, قارجى سالاسىندا ءوزىنىڭ لايىقتى ورنىن الۋ ماقساتىندا كەشەندى جۇمىستار اتقارۋدى جوسپارلاپ وتىر. بۇل رەتتە ءبىز كورشى جانە الىس شەتەلدەردەگى ارىپتەستەرىمىزدىڭ جۇمىس تاجىريبەسىن جان-جاقتى ساراپتان وتكىزىپ, ءتيىمدى تۇستارىن ءوزىمىزدىڭ جۇمىسىمىزدا كەڭىنەن پايدالانۋعا باسىمدىق بەرىپ كەلەمىز. وسى رەتتە قازاقستاندىق ميكروقارجى ۇيىمدارى ەلىمىزدىڭ قارجى نارىعىندا نارىققا جانە كليەنتتەرگە كەدەرگى كەلتىرمەيتىن باسقا دا قىزمەتتەردى اتقارۋعا ءپىسىپ-جەتىلدى دەپ ويلايمىن. ماسەلەن, مقۇ-لار اقشا اۋدارۋ, ۆاليۋتا ايىرباستاۋ, كوممۋنالدىق تولەمدەر قابىلداۋ سياقتى قارجى نارىعىنىڭ كوپتەگەن وپەراتسيالارى بويىنشا جۇمىس ىستەيتىن جاعدايعا جەتتى. ماسەلەن, رەسەي, قىرعىزستان, تاجىكستان ەلدەرى سياقتى كورشى مەملەكەتتەردە, سونىمەن بىرگە وڭتۇستىك-شىعىس ازيا ەلدەرىندە مقۇ-لاردىڭ وسىنداي قارجى وپەراتسيالارىن كورسەتۋىنە زاڭدى تۇردە رۇقسات بەرىلگەن. ەلىمىز بويىنشا, اسىرەسە اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردە كەڭ تاراعان كەڭسەلەرىمىز ارقىلى ءبىز قازىردەن باستاپ بۇل جۇمىستى ءتيىمدى اتقارار ەدىك. كوپتەگەن بانكتەردىڭ شالعاي ەلدى مەكەندەردە فيليالدارى نەمەسە كەڭسەلەرى جوق. سوندىقتان جەرگىلىكتى تۇرعىندارعا قارجى وپەراتسيالارىن جاساۋ ءۇشىن ءىرى قالالارعا, اۋدان ورتالىقتارىنا بارۋعا تۋرا كەلەدى. ال ءبىز جەرگىلىكتى جەردەگى كەڭسەلەرىمىز ارقىلى تۇرعىنداردىڭ سۇرانىسىن قاناعاتتاندىرا الامىز.
ۇلتتىق بانكتىڭ ستاتيستيكالىق دەرەكتەرى بويىنشا, كومپانيامىزدىڭ ميكروقارجى نارىعىنداعى ۇلەسى 55 پايىزدان اسىپ وتىر. سونىمەن بىرگە دۋالى اۋىز ساراپشىلار كومپانيامىزدىڭ شەتەلدىك ينۆەستورلارمەن جانە نەسيە الۋشىلارمەن اشىق تا ءتيىمدى جۇمىس ىستەيتىندىگىنە جوعارى باعا بەرىپ كەلەدى.
ۇستىمىزدەگى جىلى ءوزىنىڭ شيرەك عاسىرلىق ءتول مەرەكەسىن اتاپ وتەتىن ۇلتتىق تەڭگەمىز سياقتى ءبىزدىڭ ميكروقارجى جۇيەسى دە ءوزىنىڭ مۇشەل مەرەكەسىن اتاپ وتكەلى وتىر. وسى جىلدار ىشىندە ەلىمىزدىڭ ميكروقارجى جۇيەسى ەكونوميكامىزدىڭ الدىندا تۇرعان كەلەلى مىندەتتەردى شەشۋگە ۇلەس قوسۋمەن بىرگە, كاسىپكەرلەردىڭ, اسىرەسە اۋىلدىق جەرلەردەگى شاعىن بيزنەس سۋبەكتىلەرىنىڭ قارجى سالاسىنداعى سۇرانىستارىن قاناعاتتاندىرۋدا ءوزىنىڭ ايشىقتى قولتاڭباسىن قالدىردى. الداعى ۋاقىتتا دا ءبىز تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ تۇعىرلى قارجى سالاسىنىڭ الدىندا تۇرعان كەلەلى مىندەتتەردى شەشۋدە بارىنشا اشىق ءارى جەمىستى جۇمىس ىستەيتىن بولامىز.
اڭگىمەلەسكەن جىلقىباي جاعىپار ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
