كەز كەلگەن تەاترلاندىرىلعان قويىلىمنىڭ, شىعارماشىلىق جۇمىستىڭ جارقىراپ شىعۋى, ەتكەن ەڭبەگىڭە, جانىڭنىڭ اۋىرعانىنا بايلانىستى. اتالعان سپەكتاكلدى باستان اياق تاماشالاۋ ارقىلى رەجيسەر جۇلدىزبەك جۇمانبايدىڭ, قويىلىمنىڭ تەاترلاندىرىلعان نۇسقاسىن ازىرلەگەن امانگەلدى باحتينوۆتىڭ ەڭبەگى تولىق اقتالدى دەپ سەنەمىز. نەگىزگى جانە قوسالقى رولدەردەگى اكتەرلەردىڭ ىزدەنىسى جانە شاكارىم تاقىرىبىن جۇرەگىمەن سەزىنگەنى جۇرتشىلىقتى باۋراپ, تالانتىنا ءتانتى ەتكەنى ايقىن اڭعارىلدى. شاكارىمنىڭ وبرازى (ەركەبۇلان نۇعىمانوۆ) سونشالىق جاتىق, سونشالىق جاقىن, كارى شىڭعىستى ماڭگىلىك بيىگىندە قالدىرۋ ءۇشىن اكتەردىڭ (ەستاي ءشارىپ ۇلى) ەرەكشە ىزدەنگەنى, شاكارىمنىڭ ومىرلىك جولداسى, سەنىمدى سەرىگى ءاۋپىشتىڭ (عالىمبەت تاسبولاتوۆ) ساحناداعى ءجۇرىسى-تۇرىسى نانىمدى كورىندى.
قويىلىم كىرىسپەسى ويشىل اقىننىڭ شىر ەتىپ ومىرگە كەلگەن مەزەتى, اقىن اعاسى حاكىم اباي ايتپاقشى, كورسەم-بىلسەم دەگەن نيەتپەن كوپ نارسەنى كوڭىلگە ءتۇيىپ ۇيرەنگەنى, بولىس بولىپ قوعامدىق ىستەرگە ارالاسۋى, قوجا-مولدالارمەن تارتىسۋى, ەلدەن شالعايعا كەتىپ ار ىلىمىنە, شىعارماشىلىققا تەرەڭدەۋى, ءبارى-ءبارى تۇتاستاي العاندا, سەگىز تاسپالى قامشىداي عاجاپ ءورىلىپ شىققان. ءار دەتالعا, ايشىقتى شتريحتارعا اسا زور ءمان بەرگەن اۆتوردىڭ العىرلىعى, رەجيسەردىڭ تاۋداي تالابى تانىلدى.
قوسالقى رولدەردەگى قاراشا حالىقتىڭ سىپسىڭى, اقىن جانىن جارالايتىن سۋىق سوزدەرى, نادان توبىردىڭ قاراسۇر كيىمدە كورىنۋى, شاكارىم بولىس بولىپ شىعا كەلگەندەگى جاعىمپاز جۇرشىلىقتىڭ جاعىنۋ ماعىناسىنداعى ءارتۇرلى قيمىل-قوزعالىسپەن بيلەپ شىعۋى, شاپان جاۋىپ جالپاقتاۋى جاڭاشىلدىقتىڭ ءدامىن تاتىردى. بولىس سايلاۋىنداعى تاستاردى تىقىلداتىپ ساناۋ ارقىلى جەتكىزىلگەن وي, ءدىندى العا تارتىپ وتىرىك جوتكىرىنىپ, ماڭعاز كورىنگەن شالا مولدالار مەن قاتال قاريلەردىڭ بەينەلەرى شىنايى سومدالعان.
سپەكتاكلدىڭ شارىقتاۋ شەگىندەگى دالا دانىشپانى ابايدىڭ قازاسى زالدا وتىرعان كورەرمەننىڭ, بارشا قازاقتىڭ ابايداي الىپ تۇلعاسىن جوعالتقانداعى ۇلكەن وكىنىشىن, شاكارىمنىڭ ءومىر بويعى جولداسى بولعان اۋپىشپەن جولى ەكىگە بولىنگەندەگى كەمەڭگەردىڭ اۋىر قايعىسى, اباي اعاسىنىڭ قامقورىندا بولىپ ءبىلىم-عىلىمعا قول سوزعان تالاپشىل جاستىڭ كۇيىنىشى كورەرمەن كوڭىلىنىڭ كىلتىن تاپقان سەكىلدى. نكۆد تۇرمەسىندە قىزىلداردىڭ قىسپاعىنان ءوز-وزىنە قول سالعان بالاسى عافۋردىڭ ساحناعا باسسىز شىعۋى, نەمەرەسى ءبايازيتتىڭ موينىنداعى قىل ارقان بارلىعى دا شاكارىم ۇرپاقتارىنىڭ كەڭەس وكىمەتى تاراپىنان اياۋسىز قۋدالاۋعا تۇسكەنىنەن حابار بەرىپ, تاريحي وقيعالارمەن تامىرلاسىپ شىعا كەلدى.
سپەكتاكل بويىندا كارى شىڭعىس بولىپ شاكارىممەن سىرلاسقان كەيىپكەر تاعى ءبىر قىرىنان قاراعاندا كەمەڭگەر اقىننىڭ العىر ويى, ار-وجدانى ما دەگەن دە وي كەلدى. ساناسىن سايتان بيلەگەن پەندە ءوزىنىڭ ارىنىڭ الدىندا بار كۇناسىن وتەيتىنى انىق. «مەنىڭ وسى ءىسىم نە؟» دەپ بەينەبىر ەكىنشى اداممەن سىرلاسقانداي كۇي كەشەتىنىمىز بار.
سپەكتاكل مارەسىندە تاۋ اراسىندا اتىلعان مىلتىقتىڭ كىمدىكى ەكەنى بەلگىسىز. ۇلكەن جۇمباقتىڭ شەشىمىن كورەرمەننىڭ ءوزى ىزدەپ تابارى ءسوزسىز. انىعى شاكارىمدى اجال وعىنا بايلاعان قاندىقول قاراقشىلار, نكۆد جەندەتتەرى. ابايدى ساباعان, ابايعا قول كوتەرگەن نوقاي توبىر. ال شاكارىمدى ولتىرگەن وزبىرلىقتان وقتالعان مەشەۋلىكتىڭ مىلتىعى - ناداندىق ەدى. وسى ويدى قويىلىم اۆتورلارى اشىق ايتىپ, ءدال تانىپ, انىق جەتكىزىپ وتىر. ساحنا بەزەندىرۋدەگى دەكوراتسيا ۇلگىسى لايىقتى تاڭدالعان. اكتەرلەردىڭ كيىم ۇلگىسى مەن ءجۇرىس-تۇرىسىنا زور ماڭىز بەرىلگەن. قويىلىم بويى تاۋ, اقىننىڭ سوڭعى كۇندەرى وتكەن تاريحي مەكەن كەرەگەتاس, توبىر بولىپ شاكارىمدى كەلەكە قىلىپ تون پىشكەن الىپ ءمۇسىننىڭ قاس-قاعىم ساتتە قۇرقۇدىققا اينالىپ شىعا كەلۋى كورەرمەن كۇتپەگەن شىمىر شەشىم. شاكارىم مۇردەسىنىڭ قۇرقۇدىققا تاستالعان زاماتتا كورەرمەن جۇرەگىن سەلت ەتكىزىپ, جۇرەك شىمىرلاتىپ اسەرگە بولەگەنىن بايقادىق. رەجيسسەردىڭ شىن شەبەرلىگىنە ءون-بويىمىز شىمىرلاپ تۇرىپ قول سوعۋعا ءماجبۇر بولدىق.
شاكارىم قۇدايبەردى ۇلىنىڭ 160 جىلدىق مەرەيتويى قارساڭىندا ويشىل اقىننىڭ «مۇتىلعاننىڭ ءومىرى» پوەماسىنىڭ جەلىسى بويىنشا ازىرلەنگەن سپەكتاكلدىڭ رەجيسسەرى جانە ستسەنوگرافيالىق نۇسقاسىنىڭ يدەيا اۆتورى ج.جۇمانبايدىڭ, قويىلىمنىڭ ءبيىن دايىنداعان ك.دجيرەنباەۆانىڭ, مۋزىكاسىن جازعان ع.سەكەەۆتىڭ, كوستيۋم سۋرەتشىسى ن.ەرچيحينانىڭ, «شاكارىم. جولسىز جازا» سپەكتاكلىنىڭ ساحنالىق نۇسقاسىن جاساعان ءارى تەاتر ديرەكتورى ا.باحتينوۆتىڭ, ودان بولەك بىلۋگە قۇشتار, ءار پەسا سايىن جاڭا قىرىنان تانىلىپ كەلە جاتقان اكتەرلەر توبىنىڭ ەرەن ەڭبەگىن اتاپ ايتۋ پارىز.
قۋات قيىقباي
سەمەي
