108 مەكتەپ سالىنۋدا
ۇكىمەت ساعاتىندا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ء«تورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاعدايىنداعى دامۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى» جانە «قازاقستاندىقتاردىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ ءوسۋى: تابىس پەن تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋ» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋلارىندا العا قويىلعان مىندەتتەردى ىسكە اسىرۋ تۋرالى اقپارات جاريا ەتىلدى.
سەناتورلار الدىندا بايانداما جاساعان ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى ەلميرا سۋحانبەرديەۆا ەلىمىزدە جاڭارتىلعان ءبىلىم بەرۋ مازمۇنى بويىنشا 221 مىڭ مۇعالىم ارنايى دايارلىقتان وتكەندىگىن ايتتى. بۇل – بارلىق مۇعالىمدەردىڭ 78 پايىزى. وعان قوسا ەلباسى تاپسىرماسىنا سايكەس اتالعان پەداگوگتەردىڭ ەڭبەكاقىسىنا 30 پايىز ۇستەمەاقى تولەنە باستاعان.
سونىمەن قاتار بيىلعى جىلى 110 مىڭنان استام پەداگوگ رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ەسەبىنەن بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ كۋرستارىنان وتۋدە. ونىڭ ىشىندە 8 مىڭنان استام ءپان مۇعالىمى جەكە پاندەردى اعىلشىن تىلىندە وقىتۋ ءۇشىن تىلدىك كۋرستاردا ءبىلىم الۋدا. ولاردىڭ 5 مىڭعا جۋىعى وسى وقۋ جىلىنان باستاپ ساباق بەرۋگە كىرىسكەن. ال اعىلشىن ءتىلىنىڭ مۇعالىمدەرىن, پسيحولوگتەردى 2019 جىلدان باستاپ ونلاين ادىسىمەن وقىتۋ كوزدەلگەن.
ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى وقۋلىقتاردىڭ ساپاسى مەن مازمۇنىنا قاتىستى سىن-ەسكەرتپەلەردەن دە قورىتىندى شىعارعانعا ۇقسايدى.
– اتاپ ايتقاندا, وقۋلىقتاردىڭ ەلەكتروندى نۇسقالارى ەنگىزىلدى, پاندىك جانە رەسپۋبليكالىق كوميسسيالاردىڭ قۇرامى بىلىكتى مۇعالىمدەرمەن, ادىسكەرلەرمەن تولىقتىرىلدى, – دەدى ە.سۋحانبەرديەۆا.
مينيسترلىك وكىلىنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, قازىر وقۋلىقتاردى 4 جىل سايىن قايتا باسىپ شىعارۋدىڭ تيىمدىلىگى تالقىلانۋدا ەكەن.
تاعى ءبىر اتاپ وتەرلىگى, بيىلعى وقۋ جىلىنىڭ ەكىنشى جارتىجىلدىعىنان باستاپ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا 5-7 سىنىپتارعا ولكەتانۋ كۋرسى ەنگىزىلمەك. قازىر وقۋلىعى ازىرلەنىپ, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار وقۋلىقتى ساتىپ الۋدىڭ قامىنا كىرىسكەن.
ال ەلباسى تاپسىرماسىنا سايكەس «پەداگوگ مارتەبەسى تۋرالى» زاڭ جوباسىن ازىرلەۋ باستالعان. ارنايى قۇرىلعان جۇمىس توبىنىڭ ساراپتاۋىنان سوڭ زاڭ جوباسى قوعامنىڭ تالقىسىنا ۇسىنىلماق.
سونىمەن قاتار ەلميرا سۋحانبەرديەۆا اپاتتى مەكتەپتەردى جويۋ مەن ءۇش اۋىسىممەن وقىتۋ پروبلەماسىنا دا توقتالدى.
– ءۇش اۋىسىمدىق مەكتەپتەردىڭ پروبلەماسى ەكونوميكالىق, دەموگرافيالىق, ميگراتسيالىق ۇدەرىستەرگە بايلانىستى بولىپ وتىر. بۇل ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن ءبىز جىل سايىن 100-دەن اسا مەكتەپ سالىپ جاتىرمىز. بيىل 53 ملرد تەڭگەگە 108 مەكتەپ سالىنۋدا. 3 جىلدىق بيۋدجەتتە 97 ملرد تەڭگەگە 73 جاڭا مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى قولداۋ تاپتى. ونىڭ ىشىندە 50 ملرد تەڭگەگە باعالانعان 34 مەكتەپ بار. ءۇش اۋىسىمدى مەكتەپ ماسەلەسىن شەشۋ ءۇشىن 33 مەكتەپ تۇرعىزىلۋدا. تاعى 30 مەكتەپ الداعى 3 جىلدا سالىنادى. ونىڭ 19-ى بولىنگەن 50 ملرد تەڭگە اياسىندا قاراستىرىلادى. ولاردى سالۋ رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت ەسەبىندە قولداۋ تاپتى. 41 مەكتەپ جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار ەسەبىنەن سالىنادى. ال 9 مەكتەپتى جەكەمەنشىك ينۆەستورلاردىڭ كومەگىمەن تۇرعىزامىز, – دەدى ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى.
ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى ەلىمىزدە جەكەمەنشىك مەكتەپتەردىڭ سانىن ارتتىرۋعا دا مۇددەلىلىك تانىتىپ وتىر. قازىر ولاردىڭ ۇلەسى 1,5 پايىز ەكەن. ونىڭ ۇستىنە جاڭادان مەكتەپ سالعان ينۆەستورلاردىڭ شىعىندارىن وتەۋ مەن ءبىلىم بەرۋ پروتسەسىن جۇرگىزگەندىگى ءۇشىن مەملەكەتتىك تاپسىرىس ءبولۋ قاراستىرىلعان. ماسەلەن, ءبىر وقۋشى ءۇشىن جىلىنا 466 مىڭ تەڭگە تولەنسە, ونىڭ 231 مىڭ تەڭگەسى ينۆەستورلاردىڭ قۇرىلىسقا جۇمسالعان شىعىنىنىڭ ورنىن تولتىرۋعا باعىتتالادى.
ەلىمىزدە 2020 جىلدان باستاپ مەكتەپ سالۋعا قاجەتتى قاراجات وڭىرلەرگە ءبولىنىپ, سونىڭ ناتيجەسىندە ءاربىر اۋىل, اۋدان جانە قالالاردىڭ دامۋ پەرسپەكتيۆالارىنا سايكەس مەكتەپ سالۋدى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا تاپسىرۋ جوسپارلانعان.
ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى, سونداي-اق كەلەسى جىلى بارلىق مەكتەپتەردى كەڭ جولاقتى ينتەرنەتپەن قامتاماسىز ەتۋگە, ءتىپتى شالعاي ەلدى مەكەندەردەگى وقۋ ورىندارىنا عالامتور جەلىسىن سپۋتنيك ارقىلى تارتىپ بەرۋگە قۇلشىنىپ وتىر.
بالا دەنساۋلىعى – باستى نازاردا
ۇكىمەت ساعاتىندا بالالاردىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىن قورعاۋعا قاتىستى دەرەكتەردى دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى الەكسەي تسوي ايتىپ بەردى.
ونىڭ مالىمدەۋىنشە, وقۋشىلاردىڭ تاماقتانۋ تالاپتارىنىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ ماقساتىندا ءتورت مىڭنان اسا مەكتەپتىڭ اسحاناسىنا تەكسەرىس جۇرگىزىلگەن. ولاردىڭ ناتيجەسىندە وقۋ ورىندارىنىڭ اسحانالارىندا تاعامداردىڭ ساقتالۋى مەن جارامدىلىق مەرزىمىنىڭ بۇزىلۋى, تاماقتاندىرۋ ورىندارىنىڭ سانيتارلىق جاعدايى مەن كۇتىپ ۇستاۋ تالاپتارىنىڭ ورىندالماۋى, ىدىستار مەن توڭازىتۋ قۇرىلعىلارىنىڭ سۇرىپتالماۋى, قىزمەتكەرلەردىڭ جەكە باس گيگيەنالارىنىڭ ساقتالماۋى جانە مەديتسينالىق بايقاۋدان ءوتۋ مەرزىمىنىڭ بۇزىلۋى سياقتى دەرەكتەر كوپتەپ تىركەلگەن.
– تاماقتاندىرۋ ورىندارىنىڭ يەلەرىنە قاتىستى 3024 قاۋلى شىعارىلىپ, 67 ملن تەڭگە كولەمىندە ايىپپۇل سالىندى. 291 ادام جۇمىستان بوساتىلدى, – دەدى ا.تسوي.
قازىرگى ۋاقىتتا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى «نۇر وتان» پارتياسىمەن بىرلەسىپ «مەكتەپ اسحاناسى» جوباسىن قولعا الىپ, وقۋشىلاردى تاماقتاندىرۋ ورىندارىن مەكتەپ باسشىلىعى مەن اتا-انالار قوعامداستىقتارى ارقىلى باقىلاپ وتىرۋدىڭ جوباسىن ازىرلەۋدە. ويتكەنى قولدانىستاعى زاڭنامالارعا سايكەس سانيتارلاردىڭ بارلىق اسحانانى قامتىپ تەكسەرۋگە شامالارى دا, قۇزىرەتتەرى دە جەتكىلىكسىز. زاڭمەن قورعاناتىن جەكە كاسىپكەرلەردىڭ جىل سايىن 34 پايىزى تەكسەرىستەن تىس قالىپ كەلەدى. ەسكەرتۋسىز تەكسەرۋ – زاڭعا قايشى, ال ءبىر اي بۇرىن ەسكەرتىپ بارۋعا دەيىن كاسىپكەرلەر كوزگە تۇسەتىن كەمشىلىكتەرىن جويىپ ۇلگەرەدى.
شارا بارىسىندا استانا قالالىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىسى ءانۋار جانعوزين جانە «نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرى» دەربەس ءبىلىم بەرۋ ۇيىمى تاجىريبەنى تاراتۋ دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى گۇلنار بالعاباەۆا دا ءسوز سويلەدى.
سەناتورلار دا بۇل تالقىلاۋلارعا قىزۋ ارالاسىپ, سايلاۋشىلارىن تولعاندىرعان ماسەلەلەر بويىنشا ساۋال قويدى. ونىڭ ىشىندە وقۋ ۇدەرىسىندەگى وزگەرىستەر, مەكتەپتەردىڭ قاۋىپسىزدىگى, پەداگوگتەردى قورعاۋ, بىرىڭعاي مەكتەپ فورماسىن ەنگىزۋ, شاعىن جيناقتى مەكتەپتەردى جابۋعا بايلانىستى قىزمەتىنەن بوساتىلاتىن مۇعالىمدەردى جۇمىسپەن قامتۋ, مەكتەپ تاعامدارىنىڭ ساپاسى مەن يىسكەيتىن ەسىرتكى زاتتارى جانە ەنەرگەتيكالىق سۋسىنداردىڭ تارالۋىنا بايلانىستى بالالاردىڭ دەنساۋلىعىن قورعاۋ سەناتورلاردى تولعاندىرعان ماسەلەلەردىڭ قاتارىندا بولدى.
زاڭ شىعارۋ جانە اتقارۋشى بيلىك سالالارىنىڭ وكىلدەرى ەلباسىنىڭ ورتا ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ جونىندەگى تاپسىرماسىن ورىنداۋعا باعىتتالعان ءىس-ارەكەتتەردىڭ ناتيجەسىن جۇمىس بارىسىندا پايدالاناتىن بولادى.
سەرىك ابدىبەك,
«ەگەمەن قازاقستان»
