تاريحشى-عالىمدار مەن جازۋشىلاردان, ونەر مايتالماندارى مەن قوعامدىق ۇيىم وكىلدەرىنەن قۇرالعان تاريحي-تانىمدىق ەكسپەديتسيا مۇشەلەرىن الماتى وبلىسى جامبىل اۋداندىق ءماسليحاتىنىڭ حاتشىسى سايات جۇرىنوۆ باستاپ ءجۇردى. ەلباسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىنداعى يگى شارا ۇزىناعاشتاعى ءشىناسىل مەشىتىندە باتىر مەن ودان تاراعان داڭقتى ۇرپاقتارىنىڭ ارۋاعىنا ارناپ قۇران وقۋدان باستالدى.
قاراساي التىناي ۇلىنىڭ كىندىك قانى تامعان سۋىقتوبە باۋرايىنا ات باسىن بۇرعان ساپارلاۋشى توپتى شيەن اۋىلىنىڭ ازاماتتارى قۇرمەتپەن قارسى الدى. وتەپ باتىر كەسەنەسىنىڭ تۇبىندە اۋىل اقساقالى ساپاربەك نۇرقاسىموۆ اڭگىمەنى تاريح قويناۋىنان باستادى.
يگى شارانىڭ تاريحي-تانىمدىق ماڭىزى ەكسپەديتسيا مۇشەلەرى سۋىقتوبە باۋرايىنداعى قىرۋار قازبا جۇمىسى جۇرگىزىلگەن اۋماققا جەتكەندە قىزا ءتۇستى. ءVىى عاسىردان بۇگىنگە تابارىك بولىپ قالعان قاستەك بەكىنىسى تۋرالى سول جەردە بەلگىلى تاريحشى اسقار سەلەباەۆ جاۋگەرشىلىك زامانداعى باتىر ۇرپاقتارىنىڭ جانقيارلىق ەرلىكتەرىن العا تارتا سويلەدى. تانىمال ارحەولوگ ارناباي نۇرجانوۆتىڭ بەكىنىستىڭ قازبا جۇمىسىنداعى تىرنەكتەپ جيعان زور ەڭبەگىنە باعا بەردى.
جازۋشى نۇرداۋلەت اقىش, اۋەزوۆ اتىنداعى وڭتۇستىك قازاقستان ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ «سۇرانشى باتىر» عىلىمي ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى, عالىم ساۋلە رىسباەۆا, جازۋشى-كاسىپكەر, حالىقارالىق جامبىل قورىنىڭ پرەزيدەنتى ماناربەك ءىزباسار كوپشىلىك الدىندا تولعاي-تولعاي اڭگىمە شەرتتى. باتىرلار مەن اقىندار ەلىنە ادەيى ات باسىن تىرەگەن جولاۋشىنىڭ مىندەتتى تۇردە ءسۇيىنباي, جامبىل, ۇمبەتالى مۋزەيىنە مويىن بۇرماي وتپەيتىنى بار. قوناقتار بۇل جولى دا جاقسى داستۇردەن اۋىتقىماي بەلگىلى ءۇش تۇلعانىڭ باسىنا بارىپ ءتاۋ ەتتى, تاريحي مۋزەيدىڭ جاڭادان قوسىلعان دەرەكتەرىمەن تانىستى.
كەلەسى كۇنگى ساپار قاراساي اۋدانىندا جالعاستى. اۋدان اكىمى جانداربەك دالاباەۆ ەكسپەديتسيا مۇشەلەرىنە باتىر اتىنداعى اۋداننىڭ بۇگىنگى تىنىس-تىرشىلىگى مەن پرەزيدەنت جولداۋىنا قاتىستى ايماقتا ناقتى اتقارىلىپ جاتقان اۋقىمدى ءىس-شارالار تۋرالى تەبىرەنە ءسوز قوزعادى. قوناقتار قاراسايدىڭ كەنجە ۇلى كوشەك باتىر تۋرالى تاريحي اڭگىمەگە كەڭىنەن قانىقتى. «اتامەكەن» مۋزەي كەشەنىندە, ەلباسى وقىعان مەكتەپتە, اۋدانداعى باتىرلار مۋزەيىندە بولدى.
تاريح بەتى قاراساي باتىر تۋرالى جاڭادان تۋىنداعان بەينە- جازبالارمەن, فوتوسۋرەتتەرمەن, تاريحشى عالىمدار ايتقان تىڭ دەرەكتەرمەن تولىقتى.
تالعات ءسۇيىنباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى