مەن جانەرامەن قالالىق كىتاپحانادا وقىرماندارمەن وتكەن كونفەرەنتسيادا تانىستىم.
– اتىم جانەرا دەيسىڭ بە؟ جوق, الدە, جانارا ما؟ – دەپ قالدىم بايقاماي.
– جوق, ءسىز دۇرىس ەستىدىڭىز, مەنىڭ اتىم – جانەرا, – دەدى ول قايتالاپ.
– مەن شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ كۇرشىم اۋدانىنداعى تەرەكتىبۇلاق اۋىلىندا تۋىپ-ءوستىم. تاۋلى-تاستى, ءبىر شەتىن زايسان كولى الىپ جاتقان تابيعاتى عاجايىپ جەردە ومىرگە كەلىپپىن. بۇرىنعى شەجىرەشى ۇلكەندەردىڭ تىلىمەن ايتقاندا, بۇل اۋىلدا كوكجارلى كوكجال باراق باتىردىڭ ۇرپاقتارى تۇرادى, – دەپ الىستان ءسوز قوزعادى جانەرا.
ايتۋىنشا, اتاسى سادىق ءبىرىنشى ايەلى نۇرتازادان بالا كورمەپتى. اپامىز شالىنا جاڭىلحان دەگەن قىزدى ايتتىرىپ, ەكىنشى ايەل عىپ الىپ بەرىپتى. اتاسى سول كەزدە 63 جاستا, ال جاڭىلحان 22 جاستا ەكەن.
– جاڭىلحان اپامنان تۋعان مەنىڭ اكەم دۇنيەگە كەلگەندە اتامىز «دۇنيە-مۇلىكسىز دەۋشى ەدىڭدەر, م ۇلىكتى بولدىم», – دەپ اتىن م ۇلىك قويىپتى. سادىق اتامىز 83 جاسىندا قايتىس بولىپتى. نايمان-كەرەيگە باقسى بولعان تاڭجارىقتىڭ ۇرپاعى, قازىر اتامىزدان تاراعان اۋلەت تاڭجارىقتىڭ نەمەرەسىنىڭ ەسىمى توقاتتىڭ اتىمەن جازىلادى, – دەيدى جانەرا.
– ال مەن 1976 جىلى قاڭتاردا دۇنيەگە كەلىپپىن. اكەمنىڭ ءىنىسى مۇكەتاي مەنىڭ اتىمدى جانەيرو دەپ قويىپتى. برازيليانىڭ استاناسى ريو-دە-جانەيرو تۋرالى كىتاپ وقىپتى. جانەيرو باتىر قىزدىڭ ەسىمى ەكەن. جانەيرو دەگەن پورتۋگال تىلىندە «janeiro» قاڭتاردا تۋىلعان دەگەن ماعىنا بەرەدى. قاڭتاردا قاتپايتىن وزەننىڭ جاعاسىندا ورنالاسقان قالا,–دەيدى جانەرا.
جانەرا م ۇلىكقىزى 1998 جىلى سەمەيدەگى شاكارىم اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ تەحنولوگيا فاكۋلتەتىن بىتىرەدى. بىراق, تاعدىردىڭ اۋىر سىنىنا تاپ كەلدى. ۋنيۆەرسيتەت بىتىرگەننەن كەيىن كەنەتتەن قاتتى اۋىرىپ, ۇزاق ۋاقىت ەمدەلەدى. وكىنىشكە قاراي, دارىگەرلەردىڭ شەشىمىمەن اۋىرعان ءبىر اياعىن كەسۋگە تۋرا كەلەدى.
– ءيا, ول كۇندەر ومىرىمدەگى ەڭ ءبىر اۋىر كۇندەر ەدى. ادام الدا نە كۇتىپ تۇرعانىن بىلمەيدى عوي. ماعان دا كەزدەيسوق كەلگەن دەرتتى جەڭىپ شىعۋعا, قيىندىققا قارسى تۇرۋعا بويىمداعى ەرىك-جىگەرىم, رۋحاني كۇش-قايراتىم كومەككە كەلدى. پروتەز اياقپەن جۇرسەم دە مەن ءومىردى سۇيۋگە, ءوز قاتارىمنان قالماۋعا تىرىستىم. وسى ماقسات, وسى ارمانمەن ءومىر سۇرۋدەمىن, – دەدى جانەرا.
سول ءسات ەكەۋمىز دە ءۇنسىز قالدىق. جانەرانىڭ ەش بوياۋى جوق سۇلۋ جۇزىنە, قاراپايىمدىلىعىنا, ەرەكشە بولمىسىنا قاراپ «ايكا» فيلمىندەگى ءوزىمىزدىڭ اكتريسا سامالعا ۇقساتتىم. كەيدە وسىلاي قازاقتىڭ قىزدارىنىڭ بۇيىعى مىنەزدەن قۇبىلىسقا اينالعان قۇدىرەتىنە تاڭعالاسىڭ.
بويىنا بىتكەن ءورشىل مىنەز جانەرانى دا شىڭدادى. بيىكتەن قۇلاتپادى. كەيىن پاۆلوداردا تۇراتىن اعاسىنىڭ قاسىنا كوشىپ كەلەدى. مارقۇم اكەسى م ۇلىك گيدروتەحنيك, اناسى قازيماش مەكتەپتە ماتەماتيكا پانىنەن ساباق بەرىپتى. قازىر زەينەتتە, وزىمەن بىرگە تۇرادى. وسىندا كوشىپ كەلگەن سوڭ, جانەرا پەداگوگيكالىق ينستيتۋتتا وقىپ, تەحنولوگيالىق ءبىلىم جولىن جالعاستىرىپ, ينفورماتيكا ماماندىعىن الادى.
– قازىر ءوزىڭىز كورگەندەي قالالىق كىتاپحانادا بيبليوگراف بولىپ قىزمەت ەتەمىن. كەي ماماندىقتار سەنى ءوزى تاڭدايدى دەيدى. كىتاپحانا مەنى ءوزى تاڭدادى دەپ ويلايمىن. كۇندەلىكتى باسىلىمدارعا شىققان, اسىرەسە, سۇيىكتى گازەتىم «ەگەمەن قازاقستانعا» شىققان ماقالالاردى تىركەپ, جيناقتاپ وتىرامىز. «ەگەمەن» – مەنىڭ رۋحاني دوسىم» دەپ ماقتانامىن. ويتكەنى مەن سىزدەردىڭ گازەتپەن كۇندە بىرگەمىن. جانىم جادىرايدى, – دەدى جانەرا.
فاريدا بىقاي,
«ەگەمەن قازاقستان»
پاۆلودار
