1934 جىلى ماڭعىستاۋ ءوڭىرىنىڭ تۇلەگى شوقىر بولتەك ۇلى باكۋدەگى كوركەمسۋرەت ۋچيليششەسىن اياقتاپ, ءبىلىمىن جەتىلدىرۋ ءۇشىن كيەۆكە اتتانادى. ۋكراينانىڭ باس شاھارىندا ول قازاققا بەيمالىم بوكس ونەرىمەن تابىسادى. ەلگە كەلگەن سوڭ شارشى الاڭدى شايقاپ قانا قويماي, باپكەرلىك كاسىپتى دە قاتار الىپ جۇرەدى. ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستان ورالعاننان كەيىن شوقىر سۇيىكتى ءىسىن قايتا جالعاستىرادى. قازاقستاننىڭ ءۇش دۇركىن چەمپيونى اتانىپ, بۇكىلوداقتىق «دينامو» سپورت قوعامى بىرىنشىلىگىنىڭ كۇمىس مەدالىن يەلەندى. 1947 جىلى كسرو سپورت شەبەرىنىڭ كۇمىس بەلگىسىن ومىراۋىنا تاقتى.
باپكەرلىك كاسىپتە دە بولتەك ۇلىنىڭ باعى جاندى. شاكىرتتەرى ءتۇرلى جارىستاردا ىسىلعاننان كەيىن 1947 جىلى قازاقستان قۇراماسىن ماسكەۋدە جالاۋى جەلبىرەگەن كسرو بىرىنشىلىگىنە ءوزى باستاپ باردى. سول جارىستا قازاقتىڭ مىنەزدى ۇلى ماحمۋد وماروۆ قولا مەدالدى يەلەندى. وسىلايشا, كۇللى وداقتىڭ ۇزدىكتەرى باس قوسقان جارىستا جەرلەستەرىمىز تۇڭعىش رەت جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلدى. كەيىننەن شوقىردىڭ شەكپەنىنەن شىققان جۋان جۇدىرىقتى جىگىتتەردىڭ دەنى ءدۇبىرلى دودالاردا دارالاندى.
شوقىر اتامىزدىڭ بولمىسى دا, ءبىتىمى دە بولەك تۇلعا ەدى. كەڭەس وداعىنىڭ قىلىشىنان قان تامىپ تۇرعان تۇستا «وۆ» پەن «ەۆ»-تەن باس تارتقان ول ءوزىنىڭ تەگىن بولتەك ۇلى دەپ جازعىزدى. سول كەزدەرى وسى ماسەلەگە بايلانىستى كابانوۆ دەگەن تەرگەۋشىمەن سوزگە كەلىپ قالعاندا «مەن قاباننىڭ ەمەس, بولتەكتىڭ ۇلىمىن. سول سەبەپتى دە تەگىم – بولتەك ۇلى» دەپ جاۋاپ قايىرعان. ءوزىنىڭ ءبىر سوزىندە داڭقتى قولباسشى باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ «ەكى-اق ناعىز قازاق بارمىز. ءبىرى – مەن, ءبىرى – شوقىر» دەپ ايتۋى دا كوپ نارسەنى اڭعارتسا كەرەك.
قازىرگى كەزدە قازاقستان بوكسىنىڭ داڭقى ارتىپ, اتاعى شارتاراپقا تارادى. وزگە جارىستاردى ايتپاعاندا, تەك وليمپيا ويىندارىنىڭ وزىندە وراسان زور تابىسقا قول جەتكىزدىك. تاۋەلسىز مەملەكەتتىڭ دەربەس كومانداسى رەتىندە قازاقستان قۇراماسى ايتۋلى دوداعا التى مارتە قاتىسىپ, بارلىعى 22 جۇلدە (7 التىن+7 كۇمىس+8 قولا) ولجالادى. بۇگىنگى تاڭدا وسى كورسەتكىش بويىنشا ءبىز تورتكۇل دۇنيەدەگى بارلىق كوماندالار اراسىندا ۇزدىك وندىقتىڭ قاتارىنا ەركىن قوسىلىپ وتىرمىز. وسى ورايدا, باستى باسەكەلەستەرىمىزدىڭ وليمپيادادا حح عاسىردىڭ باسىنان باق سىناپ جۇرگەنىن ەسكەرگەن ءجون. ونىڭ سىرتىندا كسرو قۇراماسى ساپىندا ونەر كورسەتكەن سەرىك قوناقباەۆ, ۆيكتور دەميانەنكو جانە الەكساندر ميروشنيچەنكو سىندى ساڭلاقتاردىڭ ءتورت جىلدىقتىڭ باستى جارىسىندا جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلگەنى بار. ول از دەسەڭىزدەر, 1996 جىلى ۆاسيلي جيروۆ, 2004 جىلى باقتيار ارتاەۆ جانە 2012 جىلى سەرىك ساپيەۆ وليمپيا ويىندارىنىڭ ەڭ ۇزدىك بىلعارى قولعاپ شەبەرىنە تيەسىلى ۆەل باركەر كۋبوگىن يەلەندى.
1993-2017 جىلدار ارالىعىندا وتكەن الەم چەمپيوناتتارىندا تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ تۇلەكتەرى 43 مارتە (11 التىن+12+كۇمىس+18 قولا) مارتە جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلدى. بۇل كورسەتكىش جاعىنان ءبىز تەك كۋبا, رەسەي (كسرو-نى قوسا العاندا – رەد.) جانە اقش قۇرامالارىن عانا العا جىبەرىپ, ءتورتىنشى ورىنعا تۇراقتادىق. ودان بولەك, كسرو داۋىرىندە ۆالەري راچكوۆ پەن يگور رۋجنيكوۆ التىن تۇعىرعا كوتەرىلسە, سەرىك قوناقباەۆ پەن الەكساندر ميروشنيچەنكو كۇمىس مەدالدى ەنشىلەدى.
مىنە, قازاقستان بوكسشىلارىنىڭ باعىندىرعان ەڭ بيىك بەلەستەرى وسىنداي. بۇرىندارى دا ءبىزدىڭ جۋان جۇدىرىقتى جىگىتتەرىمىزدىڭ الەۋەتى زور بولعان. قازىرگى كەزدە دە داڭقىمىز دۇركىرەپ تۇر. وعان ەشكىمنىڭ كۇمانى جوق. الداعى ۋاقىتتاردا دا تالاي اسۋلارعا شىعاتىنىمىز انىق. ال سول جەڭىستى جولدىڭ التىن باستاۋىندا شوقىر بولتەك ۇلى سىندى ايبارلى ازامات, ءبىتىمى بولەك تۇلعا, قارىمدى بوكسشى, مايتالمان مامان جانە بىلىكتى باپكەردىڭ تۇرعانى جايىندا كەيىنگى ۇرپاق بىلۋگە ءتيىس.
عالىم سۇلەيمەن,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى
