وبلىس ورتالىعىنداعى ورمان جانە جانۋارلار الەمىن قورعاۋ جونىندەگى مەكەمەگە قاراستى پاۆلودار, جاڭااۋىل, چەرنورەتسك, يامىشەۆ, چەرنوە جانە كوكتوبە ورمانشىلىقتارى بار. ءبىر ورمانشى قاراماعىنداعى 1 مىڭ گەكتار القاپقا باس-كوز بولادى. ورتتەن, زاڭسىز اعاش كەسۋشىلەردەن, اڭشىلاردان قورعايدى. ورمان جانە جانۋارلار الەمىن قورعاۋ جونىندەگى مەكەمەگە قاراستى اۋماقتا اڭ اۋلاۋعا تىيىم سالىنعان. ماقسات – وڭىردەگى ورمان قورىن قورعاۋ, ساقتاۋ, اعاشتاردى ءوسىرۋ, جانۋارلار الەمىن قورعاۋ, ولاردىڭ ءوسىمىن كوبەيتۋگە ۇلەس قوسۋ. سوندىقتان جەرگىلىكتى اكىمدىك, توتەنشە جاعداي, جەرگىلىكتى پوليتسيا, ورمانشىلىق باسقارماسىنان قۇرالعان وبلىستىق شتاب قۇرىلسا دەگەن ۇسىنىس ايتىپ وتىر ورمانشىلار.
وبلىستىق جەر قويناۋىن پايدالانۋ, قورشاعان ورتا جانە سۋ رەسۋرستارى باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنشە, بيىل وڭىردەگى ءۇرلىتۇپ, پاۆلودار, لەبياجى ورمان شارۋاشىلىقتارىنا ءورت ءسوندىرۋ كولىكتەرى, موتورلى قايىقتار, تراكتورلار بەرىلىپتى.
قازىر ورمانشىلار جانۋارلاردىڭ ازىعىن دايىنداۋعا كىرىسىپ كەتكەن. ولار جىل سايىن قىس كەلەردە جابايى جانۋارلارعا قورەك تاسيدى. تابيعات جاناشىرلارى جابايى جانۋارلارعا ارناپ جەمشوپ سالاتىن استاۋلار ورناتقان. استاۋلارعا ءشوپ, تۇز سالىپ كەتەدى.
ورمانشىلار جابايى اڭ-قۇستاردىڭ ەسەبىن دە جۇرگىزەدى. وسى كورسەتكىش ارقىلى اڭ اۋلاۋ ءليميتى بەلگىلەنەدى.
– جانۋارلارعا قىس كەزىندە قالىڭ قار استىنان ازىق تابۋ قيىن. سوندىقتان بيوتەحنيكالىق شارالار اياسىندا 300 كيلو تۇز, اعاش بۇتاقتارىنان بۋىپ جاسالعان 1600 دانا ازىق, 6 توننا ءشوپ دايىندالدى. كۇزدە جاۋىننان, قىستا ايازدان, بوراننان قورعايتىن كۇركەلەر جاسالدى. اڭداردىڭ ازىعىنا لايىقتى كەسىلگەن اعاشتاردىڭ دىڭگەكتەرى ويىلىپ, ارنايى استاۋلار ءىلىنىپ, جەمشوپ سالىنادى, – دەيدى ورمانشىلار.
وبلىستىق ورمان شارۋاشىلىعى جانە جانۋارلار دۇنيەسى اۋماقتىق ينسپەكتسياسىنىڭ مالىمەتىنشە, ەلىمىزدە 2016 جىلى كوكتەمگى اڭشىلىققا تىيىم سالىنعاننان كەيىن بيىل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا وڭىردەگى قۇستاردىڭ سانى 20 پايىزعا ءوسىپتى. مىسالى, ۇيرەك 1091300-گە, قاز 49965-كە, قاسقالداق 193130-عا, ءشىل 49066-عا دەيىن جەتىپتى.
كوبەيگەنى جاقسى-اق ەدى, بيىلعى جىلدىڭ قىركۇيەك-قازان ايلارىندا ۇيرەك, قاز, قاسقالداق, قۇر, بالشىقشى قۇسىن, بودەنە مەن كوگەرشىن, قويان, تۇلكى, قارساق اۋلاۋعا رۇقسات بەرىلىپتى. كۇزگى اڭشىلىق ماۋسىمىندا وڭىردە 800-دەي اڭشى جابايى قۇستار مەن اڭداردى اۋلاۋعا شىعاتىن كورىنەدى.
ء يا, ايتسا ايتقانداي-اق, اڭ-قۇس, ورمان-توعاي ءبىزدىڭ بايلىعىمىز. ورمانشىلار بولسا اڭ-قۇستاردىڭ قىستا جەيتىن ازىعىنا دەيىن دايىنداپ بەرىپ, كۇركەسىن جاساپ, ايالاپ, قامقورلىق كورسەتۋدە.
فاريدا بىقاي,
«ەگەمەن قازاقستان»
پاۆلودار
