اكادەميانىڭ ەكىنشى ماۋسىمىنداعى ەكىنشى دارىسىن «ەگەمەن قازاقستان» رەسپۋبليكالىق گازەتى» اق باسقارما توراعاسى دارحان قىدىرالى اشىپ بەردى. قاينار ولجايدى «جۋرناليستيكانىڭ قالامى جۇيرىك جامپوزى» دەپ تانىستىرىپ, شەرحان مۇرتازا مەن ءابىش كەكىلباەۆتىڭ كىتابىن تارتۋ ەتتى.
ءدارىس بارىسىندا قاينار ولجاي قاتىسۋشىلارعا سۇراق قويىپ, دۇرىس جاۋاپ بەرگەن ەكى تالاپكەرگە «قوي باققان قيىن» اتتى دەرەكتى-رومانىن سىيلادى. قاعىتپا قالجىڭىمەن, دايەك-دەرەگىمەن اۋديتوريانى اۋزىنا قاراتقان دارىسكەرگە ستۋدەنتتەردىڭ ىقىلاسى ەرەك.
«بولماساڭ دا ۇقساپ باق» دەپ اباي ايتقانداي, بۇگىنگى ءدارىس تىلشىلىك تىرشىلىكتە ۇزدىك بولسام دەيتىن تالاپكەرگە شابىت سىيلاعانى انىق. اعا تىلشىدەن باتا العان بالا تىلشىلەردىڭ بولاشاقتا قالامى قارىمدى جۋرناليست بولۋىنا تىلەكتەسپىز!
قاينار ولجايدىڭ دارىسىنەن ءۇزىندىنى قاز-قالپىندا بەرۋدى ءجون كوردىك.
جاس جۋرناليست جايىن سياقتى بولۋى كەرەك
ءسوز ءبارىنىڭ اناسى. زەينولللا قابدولوۆ اعامىز ء«سوز ونەرى» دەگەن. سۋرەت ءبىر ونەر بولسا, تەاتر ءبىر ونەر بولسا, تەاتر مەن مۋزىكا ءبىر ونەر بولسا, جازۋ دا سونداي ونەر. ءمۇسىن جاساۋشىلار پلاستيك, ساز, قولا دەيىك, اينالىپ كەلگەندە ءبىر ماتەريالدى قولدانادى. سول سياقتى ءبىزدىڭ سالا دا تەك سوزدەن تۇرادى. ال, ەندى بۇل ونەرگە كىرۋ ءۇشىن جاقسىلاپ وقۋ كەرەك. جۋرناليستەردىڭ ءوز ءستيلى بولۋى كەرەك. 5 جىل نە 10 جىل, مەيلى ءۇش اي بولسىن, ءجۋرناليستىڭ ءستيلى بولۋى كەرەك. ەكى-ءۇش سويلەمىن وقىعاندا قاي جۋرناليست جازعانىن بىلەتىندەي بولۋ كەرەك. جازعان ءۇش سويلەمىڭدى وقىپ, سەنى تانىماسا, سەن ءالى ناعىز جۋرناليست ەمەسسىڭ. بۇعان قالاي جەتۋگە بولادى؟ ول ءۇشىن ءبارىن وقۋ كەرەك. جايىن دەگەن بالىق بولادى. سۋ تۇبىندەگىسىنىڭ ءبارىن جۇتا بەرەدى. جاس جۋرناليست جايىن سياقتى بولۋ كەرەك. وتىزعا دەيىن وقىعاندارىڭ ەشقاشان ميدان شىقپايدى. وتىزدان كەيىن ميعا قونۋى ەكىتالاي. وتىزعا دەيىن وقىعانىڭ سەنى ءجۇز جاسىڭا دەيىن اسىرايدى. سوندىقتان, جازىلعاننىڭ ءبارىن, كوشەدە جىبىرلاعان جازۋدان باستاپ, كورىنبەي جاتقان قولجازباعا دەيىن وقۋ كەرەك. سول ارقىلى سەن قالىپتاساسىڭ. ءبىر عاجابى, ءبارىن وقىعان ادامنىڭ ساۋساعى پەرنەتاقتادا زۋىلداپ, وزدىگىنەن قۇيىلا بەرەدى.
ماقالا جازعاندا بەس رەت وقيمىن
ەڭ العاش شىققان «بەس عاسىر جىرلايدى» كىتابىنىڭ ەكى تومىن, باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ شىعارمالارىن وقۋ كەرەك. گازەت وقىمايتىندار بار. ەشتەڭە وقىماي, جۋرناليست بولۋ مۇمكىن ەمەس. كەيىن ءوزىڭدى-ءوزىڭ وقۋىڭ كەرەك.
مىسالى, ماقالا جازعاندا جەكە تاجىريبەمدە بەس رەت وقيمىن. الدىمەن جازامىن. جازۋ دەگەن – الەم. وعان كىرىپ, شىعۋ كەرەك. بىزدە كوبى كىرە المايدى, كىرگەندەر شىعا المايدى. ەكى قاتە. ەڭ الدىمەن باسقانى ۇمىتىپ, كىممەن سويلەسسەم دە جازاتىن الەمدەمىن. ءدال قازىر مەن كەزەكتى ماقالانى جازىپ ءجۇرمىن, سونىڭ ىشىندە تۇرمىن. قاشان جازىپ بىتىرگەنشە سول الەمنەن شىقپاۋ كەرەك. نۇكتەسىن قويعاننان كەيىن سول جازعانىڭدى رەداكتور رەتىندە وقۋىڭ كەرەك. بىزدە جۋرناليستەر ءوزىن-ءوزى رەداكتسيالاي المايدى. تىنىس بەلگىنى قويىپ, ءارىپ قاتەسى, ارتىق سويلەمدەردەن قۇتىلۋ كەرەك. وي بولماسا سويلەم بەكەر قۇرىلعان. قازىر كوبى شەت تىلدەرىن جاقسى مەڭگەرگەن. جازعانىڭدى باسقا تىلگە اۋدارىپ كورسەڭ, جازعان سويلەمىڭ اۋدارىلسا ول – سويلەم. اۋدارىلماسا – سويلەم ەمەس. ءار سويلەمنىڭ ىشىندە ارتىق ءسوزدى الىپ تاستاۋ كەرەك. ءوزىڭدى-ءوزىڭ رەداكتسيالاپ, ەكىنشى وقىعان كەزدە عانا ماقالا بولادى. نەعۇرلىم شەبەر بولام دەسەڭدەر, سوعۇرلىم اياۋسىز قىسقارتۋدى ۇيرەنىڭدەر. كۇنى كەشە دۇنيەدەن وتكەن شەراعاڭ ء«بىر كەم دۇنيە» جانە « اي مەن ايشاسىنىڭ» ىشىندەگى تاراۋلار دا قىسقا. جۇماتاي سابىرجان ۇلى دەگەن ەڭ مىقتى ءجۋرناليستىڭ ءبىر ماقالاسى 5-6 سويلەمنەن اسپايتىن. بىراق, عاجاپ جازاتىن. وسى «ەگەمەن قازاقستاندا» تەمىرحان مەدەتبەكتىڭ ء«بىر اۋىز ءسوزى» بولدى. وسىنداي دەڭگەيگە جەتۋ كەرەك. ەندى وقىرماننىڭ كوزىمەن ءۇشىنشى رەت وقيسىڭ. بۇل ماقالا ساعان نە بەردى؟ رەداكتورعا تاپسىرعانىڭنان كەيىن ماقالانىڭ قاي جەرىن تۇزەتتى دەپ قايتادان وقيسىڭ. كومپيۋتەردە بەتتەگەن سوڭ تاعى قاي جەرى ءتۇسىپ قالدى ەكەن دەپ تاعى وقيمىز. ەڭ سوڭىندا گازەتتى راحاتتانىپ وتىرىپ, وقىرمان رەتىندە وقيمىز. سونىڭ وزىندە ماقالاعا كوڭىلىمىز تولمايتىن.
اقمارال اعزامقىزى,
جانبولات كەنجەعۇل,
«ەگەمەن قازاقستان»
