باس جوسپارعا سايكەس الدا اۋقىمدى جۇمىستار اتقارىلادى. قازىر ايماقتا قۇرىلىس قارقىنى ۇدەي تۇسكەن. ينۆەستورلار دا الەۋمەتتىك جوبالاردى قارجىلاندىرۋعا دايىن. جاڭا قالاشىقتا وبلىستىق اكىمشىلىك, رەسپۋبليكالىق اۋماقتىق بولىمشەلەر, كوپ قاباتتى تۇرعىن ۇيلەر, تەاتر, كىتاپحانا, مۇراجاي, مەكتەپ, بالاباقشا, ستاديون, ەمحانا, ساياباق سىندى وزگە دە كوپتەگەن الەۋمەتتىك نىساندار مەن ءتۇرلى قۇرىلىمدىق ورگانداردىڭ عيماراتتارى ورنالاسپاق. جاڭا اكىمشىلىك-ىسكەرلىك ورتالىقتىڭ تۇرعىن ۇيگە بولىنگەن جەر اۋماعىمەن قوسقانداعى اۋماعى 670 گەكتاردى قۇرايدى. ال اكىمشىلىك-ىسكەرلىك ورتالىقتىڭ جەر كولەمى 225 گەكتار بولماق. ورتالىق قۇرىلىسىنىڭ ءبىرىنشى كەزەڭى 2019-2021 جىلدارى سالىنىپ, 20 گەكتار جەر يگەرىلەدى. العاشقى كەزەڭدە وبلىس اكىمدىگىنىڭ عيماراتى, باسقا دا اكىمشىلىك عيماراتتار, كونگرەسس حولل مەن «تۇركىستانباسجوسپار» ورتالىعىنىڭ قۇرىلىسى تولىعىمەن اياقتالادى.
سونداي-اق جوسپارعا سايكەس, ءبىرىنشى كەزەكتە تۇركىستاننىڭ ەجەلگى قونىستارىنىڭ ءبىرى – كۇلتوبە قالاشىعى قايتا جاڭعىرتىلادى. ابىلمامبەت حان مەن تاۋكە حاننىڭ وردالارى, ولاردىڭ جانىنداعى ورتاعاسىرلىق ۇلگىدەگى مەشىت جانە باسقا دا بىرقاتار نىساندار تولىق قايتا قالپىنا كەلتىرىلەدى. ەلباسىنىڭ تۇركىستانعا ساپارىندا پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى اسقار مامين قالانىڭ باس جوسپارىن ازىرلەۋگە قاتىستى xالىقارالىق كونكۋرس ۇيىمداستىرىلىپ, 22 ۇسىنىستىڭ ىشىنەن ۇزدىك جوبا تاڭدالعانىن ءمالىم ەتتى. جوبادا تۇركىستاننىڭ تاريxي قۇندىلىقتارىن ساقتاۋ, ودان ءارى كوركەيتۋ, قوجا اxمەت ياساۋي كەسەنەسى نەگىزىندە مادەني-رۋxاني ورتالىقتى ساقتاۋ جانە اكىمشىلىك-ىسكەرلىك ورتالىقتى قۇرۋعا ەرەكشە كوڭىل بولىنگەن.
ەلباسىنىڭ: ء«ار قالانىڭ ءوز ەرەكشەلىگى, ءوز مادەنيەتى بولۋى كەرەك. وزگەدەن يدەيا ۇرلاپ قاجەتى جوق» دەگەن سوزىنە وراي, وبلىس ورتالىعىن وزگەشە ستيلدە سالۋ كوزدەلگەن. تۇركىستان – تاريحي قالا. سوندىقتان دا قالاداعى عيماراتتار تاريحتان سىر شەرتەتىن شىعىس ۇلگىسىندە سالىنادى. ءبىر ەرەكشەلىگى, بىرىڭعاي شىعىس ستيلىندە سالىنىپ قانا قويماي, ۇلتتىق ناقىشتار دا كورىنىس تابادى. وزگە قالالاردا عيمارات سالۋدا شىنى اينەكتەر باستى نازارعا الىنسا, تۇركىستاندا تاس, كىرپىش, كەراميكا سىندى قۇرىلىس زاتتارى كوپ قولدانىلادى. يۋنەسكو تىزىمىندە تۇرعان ق.ا.ياساۋي كەسەنەسىنىڭ بيىكتىگىنەن اساتىن عيماراتتار كەسەنەدەن الىس جەرلەرگە سالىنادى. سەبەبى بيىك عيماراتتار كەسەنەنى جاۋىپ قالماۋى ءتيىس. ال ونىڭ ماڭىنداعى جەر ۇيلەر كەزەڭ-كەزەڭىمەن سۇرىلەدى. بىراق بۇل تۇرعىندارعا ەشقانداي قيىندىق تۋدىرمايدى. سەبەبى ولار پاتەرمەن قامتاماسىز ەتىلەدى. ارينە بارلىق ماسەلە زاڭ شەڭبەرىندە شەشىمىن تابادى. قالانىڭ كىرەبەرىسىندە – وبلىستىڭ اكىمشىلىك-ىسكەرلىك ورتالىعى سالىنادى. سەبەبى قالانىڭ قانداي ەكەنى العاشقى قادامنان اڭعارىلادى ەمەس پە؟ وسىعان وراي كىرەبەرىس كۇرە جولدىڭ وڭ جانە سول جاقتارى گۇلدەندىرىلەدى. بۇگىندە بۇل جۇمىستار جۇرگىزىلىپ تە جاتىر. ارينە قالانى سالۋعا بىلىكتى ماماندار كەرەك. ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن, ونىڭ ىشىندە استانا, الماتى قالالارىنىڭ ماماندارى وبلىس ورتالىعىنداعى قۇرىلىسقا اتسالىسۋعا قىزىعۋشىلىق تانىتىپ وتىر. وسىعان وراي تۇركىستان نەگىزىنەن قازاقستاندىق قۇرىلىسشىلار تۇرعىزاتىن قالا بولماق جانە تۇركيا, ۋكراينا ەلدەرىنىڭ ساۋلەتشىلەرى دە كومەكتەرىن كورسەتپەك.
تۇركىستانعا ساپارىندا مەملەكەت باسشىسى ەلىمىزدەگى ءىرى بيزنەس وكىلدەرىنە جاڭا وبلىس ورتالىعىنا كوپتەگەن نىسانداردى سالۋدى تاپسىرعان بولاتىن. ولار وزدەرىنە تيەسىلى نىسانداردى ءوز ويلارىنداعىداي سالمايدى, ءبىزدىڭ باسقارمانىڭ كەلىسىمىن العان سوڭ عانا قۇرىلىس جۇرگىزەدى. قاجەت بولعان جاعدايدا ولار اكەلگەن جوبالارعا ارحيتەكتۋرالىق وزگەرىس ەنگىزەمىز. جانە ول ارنايى كوميسسيانىڭ كەلىسىمىمەن عانا جۇزەگە اسىرىلادى. جالپى, بارلىق جۇمىس بەكىتىلگەن باس جوسپار بويىنشا جۇرگىزىلەدى. قازىر قالا اۋماعى 9800 گەكتاردى قۇراپ وتىر. ال 2050 جىلعا دەيىن 25 مىڭ گەكتارعا دەيىن ۇلعايماق.
قالادا زامان تالابىنا جاۋاپ بەرە الاتىن اەروپورت, تەمىر جول ۆوكزالى سالىنادى. اۋەجاي مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگى نەگىزىندە سالىنسا, تەمىر جول ۆوكزال قۇرىلىسىن «قازاقستان تەمىرجولى» كومپانياسى جۇرگىزەدى.
قازىرگى تۇركىستان 5-6 جىلدان كەيىن توتىدايىن تۇرلەنىپ, مۇلدەم جاڭا كەيىپكە ەنەتىن بولادى. ال 10 جىلدان كەيىن ۇلكەن قالالار قاتارىنا قوسىلادى. وبلىس ورتالىعىندا تۇرعىندار سانى ارتاتىنى بەلگىلى. ونىڭ ىشىندە جاستاردىڭ قاتارى كوبەيەدى. وسىعان وراي قالادا ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنىڭ سانى ارتادى. قازىردەن كوللەدج سالىپ بەرەتىن كاسىپكەرلەر ءوز ۇسىنىستارىن بىلدىرۋدە. تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىك جايت, تۇركىستان زاماناۋي سمارت قالا بولادى. بۇعان «قازاقتەلەكوم» كومپانياسى قولداۋ كورسەتپەك. تۇركىستاندى جاسىل قالاعا اينالدىرۋ ءۇشىن سىرداريادان سۋ تارتىلىپ, قالاعا ارىق ارقىلى جەتكىزىلەدى. وسىنىڭ ناتيجەسىندە اۋا ىلعالدانىپ, توڭىرەك جاسىل جەلەككە بولەنەدى. بارلىق قالاداعى باستى ماسەلەنىڭ ءبىرى – كولىك كەپتەلىسى ەكەنى ءمالىم. وسى ماسەلەنىڭ الدىن الماقپىز. قالا كوشەلەرى ەندى 6 جولاقتى بولماق. اينالما جولدار كوبەيەدى.
ەلباسى تۇركىستاندى دامىتۋ قورىن قۇرۋدى ۇسىندى. تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ تۇعىرى بەكەم بولسا, ءالى دە تالاي-تالاي قالالار سالىناتىنىن ايتتى.
سونداي-اق مەملەكەت باسشىسىنىڭ كولىك جانە ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ, قالانىڭ ىشىندەگى كوشەلەردى اسفالتتاۋ, ورتالىقتاندىرىلعان كارىز جۇيەسىنە قوسۋ ماسەلەلەرىنە قاتىستى ايتقان سىن- ەسكەرتپەلەرى دە تاياۋ ارادا شەشىمىن تابۋى ءتيىس.
ەركىن ءجۇسىپ,
تۇركىستان وبلىسى ساۋلەت جانە قالا قۇرىلىسى باسقارماسىنىڭ باسشىسى
