سارىالا كۇز تۋا باۋىر باسىپ قالعان, ءبىلىم الىپ جاتقان وبلىس ورتالىعىن ساعىنعان ستۋدەنتتەر قايتقان قۇستاي جوڭكىلەدى. بىراق الدارىندا شەشىلەر-شەشىلمەسى بەلگىسىز سويىلداي ماسەلە تۇر. بۇل سان جىلدان بەرى قوردالانىپ قالعان جاتاقحانا ماسەلەسى. شىنىن ايتۋ كەرەك, قازىر اقىلى بولىمدە ءبىلىم الىپ جاتقان ستۋدەنتتەر بىلاي تۇرسىن, مەملەكەتتىك وقۋ گرانتىن جەڭىپ العان, بولاشاعىنان ۇلكەن ءۇمىت كۇتتىرەتىن جاستارعا دا جاتاقحانا جەتىسە بەرمەيدى. ءبىز وسى تاقىرىپتى الىمىزشە قاۋزاپ كورىپ ەدىك. جەتىسپەۋشىلىكتىڭ سىرى وقۋ ورىندارى باسشىلارىنىڭ ۋاجىنە قاراعاندا, ستۋدەنتتەر سانىنىڭ بۇرىنعىدان الدەقايدا كوبەيۋىندە ەكەن.
سەبەپ وسى بولعانىمەن, سالدارى جان جۇدەتەرلىك. ءدال قازىر كوكشەتاۋ قالاسىندا جاتاتىن جەر تابا الماي جوسىپ جۇرگەن ستۋدەنتتەردەن كوز سۇرىنەدى.
– پاتەر جالداپ تۇراتىن بولدىق, – دەيدى اباي مىرزاحمەتوۆ اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ستۋدەنتى قانات قاپاروۆ, – اۋىلداعى اكە-شەشەمىزدىڭ احۋالى بەلگىلى. ءتىپتى جاتاقحاناسىز قالعانىمىزدى ولارعا ايتۋدىڭ, جاندارىن جۇدەتۋدىڭ رەتى دە جوق. سوندىقتان دەمالىستا ەلگە قاتىناعاندا حال-جايىمىزدى سۇراعان اتا-انامىزعا ءبارى جاقسى دەي سالامىز. قازىر كوكشەتاۋ قالاسىندا ءبىر بولمەلى ءۇيدى ءبىر ايعا جالداۋدىڭ قۇنى 50-60 مىڭ تەڭگە شاماسىندا. ەكى ادام قوسىلعان كۇننىڭ وزىندە اۋىر. سوسىن ءتورت-بەسەۋىمىز بىرىگىپ جالدايمىز.
وقۋ جىلى باستالىسىمەن قالتا تەلەفونىمىز بەزىلدەپ قايتا-قايتا شىرىلدايدى. ەل جاقتان كەلگەن جاستار عوي, اڭگىمەنىڭ اۋ-جايى باياعى جاتاقحانا جايىندا.
– تانىستارىڭىز كوپ قوي, جاتاقحانادان ءبىر ورىن الىپ بەرۋگە كومەكتەسىڭىزشى.
جالىنىپ سۇراپ تۇرعان سوڭ جانىمىز اشىپ, وسى ماسەلەنى شەشە الادى-اۋ دەيتىندەرمەن سويلەسىپ كورگەنبىز. ولار دا جالىنا قول تيگىزبەيدى. جوققا جۇيرىك جەتەر مە؟
كۇرمەۋى قيىن ماسەلەنى شەشۋدىڭ جالعىز جولى – جەتكىلىكتى جاتاقحانا سالۋ. وسى ماقساتتا وبلىستا 11 جاتاقحانانىڭ قۇرىلىسى سالىنادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ مالىمدەۋىنشە, جانايدار مۋسين اتىنداعى جوعارى قازاق پەداگوگيكالىق كوللەدجىنىڭ وقۋشىلارىنا ارنالعان 320 ورىندىق جاتاقحانا قۇرىلىسى قولعا الىنباقشى. جوعارى تەحنيكالىق كوللەدج 600 ورىندىق توعىز قاباتتى ەكى كورپۋستى جاتاقحانا سالۋدى مەجەلەپ وتىر. ال ءبىرجان سال اتىنداعى مۋزىكالىق جانە اقان سەرى اتىنداعى مادەنيەت كوللەدجدەرى 230 جانە 300 ورىندىق 9 جانە 5 قاباتتى جاتاقحانا تۇرعىزۋدى مەجەلەگەن. وعان قوسا, جوعارى ەكى وقۋ ورنىندا 2870 ورىندىق جاتاقحانا سالۋ قاجەتتىلىگى تۋىنداپ وتىر. كوكشەتاۋ قالالىق اكىمدىگى جاتاقحانالاردىڭ قۇرىلىسىنا قاجەتتى 4,6 گەكتار جەر تەلىمىن بەلگىلەپ, ءبولىپ تە قويعان.
وڭىردە جوعارى جانە ورتا ارناۋلى ءبىلىم الىپ جاتقان ستۋدەنتتەر مەن ءبىلىم الۋشىلاردىڭ سانى 25 مىڭنان استام. ولاردىڭ 7500-ءى جوعارى وقۋ ورىندارىندا وقيدى. ال ولاردىڭ ىشىندە كۇندىزگى بولىمدە ءبىلىم الاتىن ستۋدەنتتەردىڭ سانى – 5446. وعان سىرتتاي وقيتىن 2065 جاستى قوسىڭىز. وبلىستاعى ءار الۋان ماماندار دايارلايتىن كوللەدجدەردە ۇستىمىزدەگى جىلى 17555 ءبىلىم الۋشى وقىپ جاتىر. وسى ارادا قاجەتتىلىكتىڭ قانشالىقتى ەكەندىگىن وقىرمان كوز الدىنا ەلەستەتە الۋى ءۇشىن مىناداي دەرەكتەر كەلتىرە كەتۋگە بولادى. ءدال قازىر جوعارى وقۋ ورىندارى ستۋدەنتتەرىنىڭ 1500-ءى جاتاقحاناعا ءزارۋ بولىپ وتىر. كوللەدجدەردەگى جاعداي دا وسىنداي. ايتالىق, 38 كوللەدجدىڭ 24 جاتاقحاناسى عانا بار.
كوكشەتاۋداعى ستۋدەنتتەرىنىڭ سانى كوپ جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ءبىرى – شوقان ءۋاليحانوۆ اتىنداعى كوكشەتاۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى. بۇل وقۋ ورنىنىڭ كۇندىزگى بولىمىندە ءتورت مىڭعا جۋىق ستۋدەنت ءبىلىم الۋدا. ولاردىڭ ەكى مىڭعا جۋىعى وزگە وڭىردەن كەلگەن جاستار.
– جاتاقحاناعا قولىمىز جەتپەگەن سوڭ تۋىستاردىڭ ءۇيىن ساعالاعانبىز. بىراق مىنا زاماندا كىمدى-كىم اسىراعانداي, – دەيدى اتى-ءجونىن ايتپاۋدى وتىنگەن ءبىر ستۋدەنت, – ۇيالعانىمىزدان كەتىپ قالدىق. قازىر ءبىر مەكەمەنىڭ تۇنگى كۇزەتىنە ورنالاستىم. ءارى كۇزەتشىمىن, ءارى جاتاتىن جەرىم بار. بىراق جۇرتتىڭ بارىنە مۇنداي «مايشەلپەك» تابىلا بەرە مە؟
ۋنيۆەرسيتەت جاڭا وقۋ جىلىندا 1331 ستۋدەنتتى جاتاقحانامەن قامتاماسىز ەتكەن ەكەن. ايتسە دە, 750 ستۋدەنت قىركۇيەكتىڭ سۋىعىنا توڭىپ, دىردەكتەپ دالادا ءجۇر. ۋنيۆەرسيتەتتە بەس بىردەي كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزىلگەن جاتاقحانا بار. وعان قولى جەتكەندەردىڭ ايى وڭىنان تۋعانمەن بىردەي. ويتكەنى جىلىنا بار بولعانى 31500 تەڭگە تولەيدى.
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستاماسى جاس كەۋدەدەگى ءۇمىت وتىن لاۋلاتا جاعىپ تۇر. ۋنيۆەرسيتەت جانىنداعى سماعۇل سادۋاقاسوۆ اتىنداعى اۋىل شارۋاشىلىعى ينستيتۋتىنىڭ 2,24 گەكتار جەر تەلىمىنە 500 ورىندىق جاتاقحانا سالىنباقشى. ازىرگە تىعىرىقتان شىعۋ ءۇشىن ورتالىقتاعى «كوكشەتاۋ» قوناق ۇيىنەن 100 ورىندى جالعا الۋ ماسەلەسى بويىنشا كەلىسسوز جۇرگىزىلۋدە. بۇل وقۋ ورنىندا «سەرپىن» باعدارلاماسىمەن 1250 ستۋدەنت وقيدى. ۇلكەن ءمان بەرىلىپ وتىرعان جوبانى جۇزەگە اسىرۋ قاجەت.
– جاتاقحانامەن العاشقى كەزەكتە شالعايدان كەلگەندەر, جەتىم بالالار, كوپ بالالى وتباسىلاردىڭ تۇلەكتەرى جانە مۇگەدەكتەر قامتاماسىز ەتىلەدى, – دەيدى اتالعان ۋنيۆەرسيتەتتىڭ تاربيە ءىسى جونىندەگى پرورەكتورى اماناي سەيىتقاسىموۆ.
ەر بالالار تىربانىپ تىرشىلىك ەتەر-اق, جاتاقحاناعا قولى جەتپەي مۇڭعا باتىپ جۇرگەندەردىڭ ىشىندە قارشاداي قىزدار دا از ەمەس. جەتى قاراڭعى تۇندە تۇنەپ شىعاتىن جەر ىزدەپ جۇرگەن بويجەتكەندەردىڭ جايىن ويلاعاندا يمانىڭ قاسىم بولادى. تەزىرەك جاتاقحانا سالىنسا ەكەن دەپ تىلەدىك. بەي ۋاقىتتا قىز بالاسىن دالادا قاراۋسىز قالدىرمايتىن ەل ەمەس پە ەدىك؟!
بايقال ءبايادىل,
«ەگەمەن قازاقستان»
اقمولا وبلىسى
