وسى ءوڭىردىڭ پەرزەنتى كاكىمبەك سالىقوۆتىڭ «ايىرتاۋ – اسىل ايماق ارقاداعى, بال كاۋسار جان باۋرايدى تاڭ سامالى. قيادان قوس وركەشتى كوز شالعاندا, اڭساعان اتا-اناڭداي قارسى الادى...», سەكىلدى كەستەلى جىر-شۋماقتارىن ارناۋى, وعان حالىقارالىق, رەسپۋبليكالىق فەستيۆالداردىڭ لاۋرەاتى, سازگەر قۇرمەت ساقايدىڭ ءان شىعارۋى, جەرگىلىكتى ءانۇران رەتىندە تەز قابىلدانىپ, ءجيى شىرقالۋى سال-سەرىلەر سايرانداپ, قۇلاگەر شاۋىپ وتكەن جەردىڭ قادىر-قاسيەتىن اسقاقتاتا تۇسكەندەي.
اققان جۇلدىزداي جارق ەتكەن عۇلاما عالىم شوقاندى, اسپانداعى اققۋدىڭ سۇڭقىلىنا ءانىن قوسقان ۇكىلى ىبىرايدى, وت اۋىزدى, وراق ءتىلدى ايتىس اقىنى ورىنبايدى, ودان بەرىدەگى داڭقتى تۇلعالاردى تىزبەلەيتىن بولساق, دۇنيەگە اكەلگەن كيەلى توپىراقتى قالايشا تەگىن دەپ ايتارسىڭ. ولاردىڭ ىشىندە انشىلىك پەن اقىندىق ونەردى قۇستىڭ قوس قاناتىنداي تەڭ ۇستاپ, زور اتاق پەن ابىرويعا يە بولعان اقان سەرى قورامسا ۇلىنىڭ ورنى بولەك ەكەنى داۋسىز. قازاق دالاسىن انمەن تەربەتكەن كۇمىس كومەي ءانشىنىڭ 175 جىلدىعى مەن اۋداننىڭ 90 جىلدىعى ورايلاسا كەلىپ, قوس مەرەيتويعا ارنالعان يگىلىكتى شارالارعا جينالعان قاۋىم «تۋماسا سارىارقادا اقان سەرى, قىزىققا قالار ەدى-اۋ, دالا تويمايدىنىڭ» كۇيىن كەشىپ, وزگەشە قىرىنان تانىعانداي بولدى.
– قازاقتىڭ ماقتان تۇتار ۇل-قىزدارىنىڭ وتانى سانالاتىن قاسيەتتى جەر تاريحي-مادەني مۇرالارعا باي. بوتايداعى ەجەلگى ادامدار مەكەنى, ايعانىم قونىسى, سىرىمبەتتەگى شوقان ۋاليحانوۆقا ارنالعان ەتنوگرافيالىق مۇراجاي, قاراساي-اعىنتاي باتىرلار كەسەنەسى, كەڭاششىداعى «اقان سەرى» كومپوزيتسياسى, تاعى باسقالارى قۇندى جادىگەرلەرىمىز بولىپ تابىلادى. ەلباسى «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالاسىندا اتاپ وتكەندەي, مۇنداي ەسكەرتكىشتەر وسكەلەڭ ۇرپاقتى وتانشىلدىققا تاربيەلەۋدىڭ تاپتىرماس ۇلگىسى. بوتاي قونىسى مەن «قاراساي-اعىنتاي باتىرلار» مەموريالدىق كەشەنى رەسپۋبليكانىڭ كيەلى جەرلەر كارتاسىنا ەندى. «رۋحاني قازىنا» كىشى باعدارلاماسى شەڭبەرىندە«اقان سەرى» ءمۇسىنى كومپوزيتسياسىن جاساۋ جانە تاريحي-ولكەتانۋ مۇراجايىنىڭ قۇرىلىسى جوسپارلانعان.
بۇگىندە 345 كاسىپورىن, 1498 جەكە كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرى جۇمىس ىستەيدى. جىلىنا شامامەن 40-قا جۋىق شاعىن جانە ورتا بيزنەس نىساندارى اشىلادى. جولداردى جوندەۋگە 2,2 ميلليارد تەڭگە ءبولىندى. 19 اۋىلدى ساپالى اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋدىڭ جوبالىق قۇجاتتارى ازىرلەندى. ەگىنشىلىكپەن قاتار مال شارۋاشىلىعى دا وركەندەپ كەلەدى, – دەدى سويلەسكەنىمىزدە ىسكەر باسشى رەتىندە تانىلىپ قالعان اۋدان اكىمى بەيبىت يسمانوۆ.
ىشكى ساياسات ءبولىمىنىڭ جەتەكشىسى جاقسىلىق جۇسىپوۆ اقان سەرىنىڭ ەسىمىن ۇلىقتاۋ ماقساتىمەن ۇيىمداستىرىلعان « ۇلىلار ەلى – سەرىلەر جەرى» اتتى رەسپۋبليكالىق اقىندار ايتىسى ءوز دەڭگەيىندە وتكەنىن, رينات زايىتوۆ, اسپانبەك شۇعاتاەۆ, جارقىن جۇپارحان سەكىلدى جىر مارقاسقالارىنىڭ اراسىنان قاراعاندىلىق ماقسات اقانوۆ وزىپ شىعىپ, 700 مىڭ تەڭگەنىڭ باس بايگەسىن يەلەنگەنىن جەتكىزدى. ودان كەيىنگى يگىلىكتى شارا مادەنيەت ۇيىندە ءوتىپ, «تۋعان جەر – تۇنعان شەجىرە» اتتى اۋداننىڭ قۇرىلۋ كەزەڭىنەن بۇگىنگە دەيىنگى شەجىرەسىن باياندايتىن ءتۇرلى-ءتۇستى جيناقتىڭ تانىستىرىلىمىنا جالعاستى. تۇساۋكەسەر راسىمدە اۋدان اكىمى ب. يسمانوۆ, ەڭبەك ارداگەرى بولات سۇلەيمەن ۇلى, «ايىرتاۋ-ينفورم» جشس-ءنىڭ ديرەكتورى يرينا بۋركوۆسكايا سويلەپ, تاۋەلسىزدىك كەزەڭىندە قالىپتاسقان قۇندىلىقتار جايلى سىر شەرتتى. اۋدانعا 11 جىل جەتەكشىلىك ەتكەن ارميا ابىلقايىروۆ اقىننىڭ 150 جىلدىعى قارساڭىندا كىندىك كەسكەن قونىسىندا جاڭا ەلدى مەكەننىڭ بوي كوتەرگەنىن, قۇلاگەردىڭ قۇدىعى ورنالاسقانىن, ەڭسەلى ەسكەرتكىش بوي تۇزەگەنىن ەسكە الدى. بەلگىلى مەملەكەت, قوعام قايراتكەرى بايكەن ءاشىموۆ العاشقى ەڭبەك جولىن ساۋمالكولدەن باستاپ, كوزى جۇمىلعانشا ەكىنشى تۋعان جەرىندەي قاستەرلەپ ءوتىپتى. ورتالىق كوشەلەردىڭ بىرىنە ەسىمى بەرىلىپ, ۇلى وڭداسىن بايكەن ۇلى اۋلەت اتىنان ريزاشىلىق سەزىمىن ءبىلدىردى.
«ايىرتاۋ – التىن بەسىگىم» اتتى مادەني-سپورتتىق جيىندا وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى ماديار قوجاحمەت ايماق باسشىسى قۇمار اقساقالوۆتىڭ جىلى لەبىزگە تولى قۇتتىقتاۋ حاتىن وقىپ بەردى. ا.ابىلقايىروۆقا وبلىستىڭ قۇرمەتتى ازاماتى اتاعى تابىس ەتىلدى. ءبىر توپ ازاماتتار قۇرمەت گراموتالارىمەن, العىس حاتتارمەن ماراپاتتالدى.
الامان بايگەدە قارا ءۇزىپ, مارەگە ءبىرىنشى كەلگەن سايگ ۇلىكتىڭ يەسىنە جەڭىل كولىكتىڭ كىلتى تابىس ەتىلدى. تايىنشا اۋدانىنىڭ وكىلى رۋستام جۇماەۆ «تۇيە بالۋان» اتاندى.
ءومىر ەسقالي,
«ەگەمەن قازاقستان»
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى
