ءبىزدىڭ ءشامشى

قازاقتا ءبىز بىلەتىن ەكى ءشامشى بار. ءبىرى قا­سيەتتى وتىراردىڭ, ال ەكىنشىسى كيەلى تۇركى­ستان­نىڭ پەرزەنتى. بۇل ەكەۋى بىرگە وقىعان كۋرس­تاس دوستارى ءۇشىن ەجەلدەن ەگىز ۇعىم بولىپ كەت­كەن­دەي. ستۋدەنت شاعىمىزدا كومپوزيتور ءشام­شى­نىڭ اندەرىن تىڭداپ وسسەك, ستاروستا ءشامشى­نىڭ ءبىلىمى مەن تەرەڭ پاراساتىن عيبرات تۇتىپ ەسەي­دىك. ءبىر ءشامشى ارقىلى ءاندى سۇيسەك, ەكىن­شى ءشامشى ارقىلى ءپاندى سۇيدىك. ءان مەن ءپان­نىڭ اراسىندا ءومىردىڭ ورنەكتەرى جالعاسىپ جاتتى. ول ەشقاشان لەكتسيادا كونسپەكت جازعان ادام ەمەس. كوپ وقيتىن. سول ستۋدەنت كەزدىڭ وزىندە-اق ارامىزداعى رۋحاني ازىعى ەڭ مول ازامات ەدى. ساياسي ەكونوميا مەن فيلوسوفيا ءپان­دەرى بويىنشا وقىتقان ۇستازدار­مەن ءوزىنىڭ تەرەزەسىن تەڭ ۇستاپ تۇرىپ سويلەيتىن. كاپي­تاليزم مەن سوتسياليستىك قوعامنىڭ ارتىقشى­لىق­تارى مەن كەمشىلىكتەرىن قاۋزاي باستاعاندا, ويىنىڭ تۇبىنە جەتە الماي, وكپەمىز قابىنا­تىن. الاش ارىستارىنىڭ ازاتتىق اڭساعان ارمان-مۇددەسىن كەڭەستىك ءداۋىردىڭ قىلىشىنان قانى تامىپ تۇرعان سەكسەنىنشى جىلدار باسىندا ول اشىق ايتىپ قالاتىن. قازاقتىڭ وسى باقىتىن ءشامشى وقىپ جۇرگەن جاس شاعىندا-اق اڭساپ, ءوزىن ءبىر كۇننىڭ ماق­ساتىمەن كۇن كەشپەيتىن, جەر مەن ەلدىڭ جوعىن جىرلايتىن ازامات رەتىندە قالىپتاستىردى. الاشتىڭ ازاتتىق جايىنداعى اڭسارلى ايدىنىن وسى شامشىلەردىڭ ويلارى كەيىن كەڭىتە تۇسكەن شىعار دەگەن وي تۋادى. وسىنشا مول ءبىلىمدى ول قايدان, قاشان وقىپ ۇلگەرگەن دەگەن سۇراق كوكەيدە قالعان كۇيى ۋنيۆەرسيتەتتى بىتىرگەن تۇلەكتەر رەسپۋبليكانىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنە تارىداي تاراپ كەتە بارعانبىز. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ بەرەتىن ءبىلىمى ءبىر باسقا دا, ال بەلگىلى ءبىر تۇلعانىڭ مەكتەبىنەن ءوتۋ, جەكە ۇستازىڭ بولۋ, جاقسىنىڭ جانىندا ءجۇرىپ, وي مەن بويدى قاتار تۇزەۋ كەز كەلگەننىڭ ماڭ­دايىنا بۇيىرا بەرمەيتىن باق. قازىر كوبىمىزدەن “ۇستازىڭ كىم؟” دەپ سۇراسا, كۇمىلجىپ قالىپ جاتا­مىز. ال ءبىزدىڭ ءشامشى قالىبى قايتالان­باس قالاعاڭنىڭ مەك­تەبىندە شىڭدالا كەلە, العاش­قى ۇيادان ساناسىنا توقىعاندارىن ۇستازى­نىڭ ۇلاعاتىمەن ساباق­تاستىرىپ, قاي سالاعا سالساڭ دا سانا-ساندىعىندا ورنەكتى ويلار جارقىراي ورىلەتىن كەلبەتى كەسەك ازامات رەتىندە كورىنگەن. ول ءومىردىڭ بايگەسىندە ءوزىن-ءوزى قام­شى­لاپ, نە جايىندا تولعانسا دا, نەندەي ءىس اتقارسا دا ادامي قاسيەتتەردى ءبىرىنشى ورىنعا قويىپ, حالىقتىق, ەلدىك دەگەن ساياسي ساحاراعا ءوز تۇستاستارىنا قاراعاندا, الدەقايدا ەرتە ساپار شەگىپ كەتكەنى تاعى اقيقات. توقسانىنشى جىلدار كارتي­ناسى تاريحتان ءالى ءوز باعاسىن تولىق الىپ ۇلگەرگەن جوق. مىنە, سول كەزەڭنىڭ بەتتەرىن پاراقتاپ وتىرساڭىز, تۇتاس ءبىر ۇرپاقتىڭ تاعدىرىنا وسى بەلەستىڭ بەت-بەينەسى كوپ اسەر ەتكەن-اۋ دەگەن ويعا باتا­سىز. رۋحى السىزدەر جەكە باسىنىڭ قامىن كۇيتتەپ, جان باعۋدىڭ بازارىنا باعىنىپ كەتسە, شاكەڭ سياقتى كوكىرەگىندە بۇلاق كوزى بۇلقىن­عان بىلىكتى ازاماتتار قوعامدا بولىپ جاتقان ءتۇرلى ساياسي, الەۋمەتتىك ماسەلە­لەرگە ءۇن قوسىپ ۇلگەرگەن ەكەن. ماسەلەن, ونىڭ ۇيىمداستىرۋى­مەن شىعار­ماشىل جاستارعا قول­داۋ كورسەتۋ ماقساتىندا قۇرىلعان ءبىر عانا “الداسپان” قورىنىڭ قانشاما بالاۋىز ءۇمىتتى باۋىرىنا باسقانى ەسىمىزدە. جاس اقىن-جازۋشىلارعا قامقور قولىن سوزىپ, توقىراۋ جىلدارى تولاعاي ءىس بىتىرگەنىن بىلەمىز. كۇندە­لىكتى تۇتىنا­تىن ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارى كوزدەن بۇل-بۇل ۇشقان قيىن كەزدەرگە قارا­ماستان, باسپاناسىز جۇرگەن اياۋلى ءبىر ازاماتتىڭ پاتەر الۋىنا كومەكتەسىپ قالاي زىر جۇگىرگەنى شاكەڭ­نىڭ ادامي قاسيەتىنىڭ ءبىر عانا قىرىن كورسەتەر ەدى. ازا­ماتتىقتىڭ بەلگىسى ادام­نىڭ بارىنە قولى جەتىپ تۇر­عان كەزدە ەمەس, قيىن-قىس­تاۋ شاقتا قىنا­بى­نان سۋى­رىلعان الماس قىلىش­تاي كورىن­­سە كەرەك-ءتى. اتقارعان جۇمىسىن جالپاق جۇرتقا جاريا ەتىپ, ءوزىن-ءوزى قالايدا كورسەتىپ قالعىسى كەلمەيتىن ونىڭ سونداي دوستىق كوڭىل­مەن جاسال­عان كومەگىن كور­مە­دىك دەيتىن جان ارامىز­دا نەكەن-ساياق-اۋ. كەيدە نەگە وسى ءبىز­دىڭ تول­قىن­نىڭ ارا­سى­نان كەشە­گى ءبىر كەزدەگى ءىرى تۇلعالار سە­كىل­دى زيالى­لار سۋى­رى­لىپ شىق­پاي­­دى, الدە كە­ڭەستىك سايا­سات­تىڭ ساباعى سا­نامىزعا كو­بى­­رەك قۇيى­لىپ, تامىرى­مىزد­ان اجىراپ قال­عان­نىڭ زاردابى­نان با ەكەن دە­گەن سۇراقتىڭ جۇرەكتى اۋىر­تا­تىنى بار. ادە­­بيەت پەن ءما­دە­­نيەتتىڭ تا­نى­مال تارلان­دارى مەن مىق­تى ساربازدارىن ءالى دە بولسا ال­دىڭعى تولقىن وكىلدەرى قۇ­رايدى. سوندا ولار­­دىڭ ورنىن باساتىن ءدال سونداي عۇ­لاما عالىم­دار, ارداقتى ەسىمدەر نەگە ءبىزدىڭ ارامىزدان شىقپاي جاتىر, شىقسا دا تام-تۇم اتتاردى عانا اتاي الاسىز. ال باياعى الاش زاما­نىنداعىداي, بولماسا سوعىس­تان كەيىن تۋعان ۇر­پاقتىڭ اراسى­نان شىققان تۇلعالار سەكىلدى قازىر وسى تولقىن­نان كىمدەر بار دەگەندە ءبىراز تەجەلىپ قالارى­مىز حاق. سەبەبى, وتپەلى قوعامدا قالىپ­تاسقان ۇرپاقتىڭ ەنشىسىنە تيەر ۇلەس مۇلدە بولەك ەدى. ولاردىڭ اراسى­نان مىقتى ادەبيەت­شىلەردەن گورى مىسالى, تاماشا ساياساتكەرلەردىڭ, ىسكەر ازامات­تاردىڭ كوبىرەك بوي كورسەتۋى بەكەر ەمەس. ادامدى قوعام بيلە­مەك دەگەن ءسوزدىڭ شىندىعى­نا وسىنداي مىسالدار الدىڭنان ءجيى كەزىككەندە امالسىز يلاناسىز. ال بىراق ول ادامدى قوعام يلەمەك دەگەن بىرجاقتى ۇعىمعا تىرەل­مەيدى. ويتكەنى, ءبىزدىڭ ءشامشى – جاعىمپازدىقتىڭ جام­پوز­دارىمەن جاعالاسىپ, قوعامنىڭ كەمشىلىك­تەرى­مەن كۇرەسىپ جۇرگەن ادام. وسى بۋىننان كەيىن الگى ازاماتتىق بيىك پەن تۇلعالىق تۇعىردان كىمدەر كورىنۋى مۇمكىن دەسە, وسى ساناتتا ءبىزدىڭ ءشامشى دوسىمىز­دىڭ تۇراتىنى كۇمان تۋعىزبايدى. جۋرناليستەردىڭ اراسىندا: “باسىلىم باسشىسىنا تارتادى” دەگەن قاعيدا ءجيى ايتىلا­دى. وسى قاعيدا بويىنشا قارايتىن بول­ساق, “تۇركىستان” حالىقارالىق ساياسي اپتالىعىنداعى ەلدىك ماسە­لەلەردى كوتەرگەن ءاربىر تۇشىمدى ماقالا­دان شاكەڭنىڭ ويىن وقىپ تۇرعانداي بولاسىز. ماقالاعا ات قويۋدان باستاپ, سوڭعى تۇيىنگە دەيىن ناعىز شىعارماشىلىق ادامىنىڭ قول­تاڭ­باسى سەزىلەدى. قاي تاقىرىپ قوزعالسا دا اڭگىمە تەرەڭنەن ءوربيدى. مۇندا اتتارى جۇرتقا ءماشھۇر تانىمال جۋرنا­ليستەر جۇمىس ىستەيدى. اپتالىقتى جاس تىلشىلەردىڭ شەبەرلىگىن شىڭداۋ مەكتەبى دەرسىز. مۇندا ەسەيگەن ەسىمدەر كوپ. كەز كەلگەن ماقالانى كورسەتىپ بەرە ءبىلۋدىڭ ءوزى ونەر ەكەنىن وسى باسىلىم دالەلدەپ وتىرعانداي. وسىناۋ تابىستار باسشىنىڭ دۇرىس باعىت سىلتەپ وتىرۋىنان, ساياسي بىلىكتى­لىگىنەن, قارا­ماعىن­دا جۇمىس ىستەيتىن ءاربىر قىزمەتكەرگە قامقور بولا بىلەتىن جاناشىر­لىعىنان قۇرال­عانىن ءبىلۋ كەرەك. تۇركىستان – بۇكىل تۇركى اقىل-ويىنىڭ, يمان­­دىلىق پەن ادامگەرشىلىك قاسيەتتەردىڭ كيەلى بەسىگى عوي. ءشامشى مەن زاۋرەشتىڭ ۇيلەنۋ تويلارى وسىندا, ءشام­شىنىڭ “قايىقتا” ءانى قالىقتاعان جازدىڭ ءبىر جايماشۋاق كەشىندە دۇركىرەي وتكەن. ءشامشى جاقسى كورەتىن ءشامشى­نىڭ اندەرىنە اۋىل تۇگەل دوڭگەلەنە بي بيلەگەن. تۇركىستانعا سوندا تابانىمىز العاش رەت ءتيىپ, تويعا بارعان ءبىر توپ كۋرستاس دوستارىنا ءشامشى قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسىن ارالاتىپ كورسەت­كەن ەدى. ەس­كەرتكىشتىڭ سىرتقى ناقىشتارى مەن تاريحىن ايتىپ تاۋىسا الماي قويعان. “قاسيەتتى بابانىڭ ءارۋا­عىن سىيلاپ, رۋحىنا باستارىڭدى يىڭدەر!” دەگەن ول كەسەنەگە ەنە بەرگەنىمىزدە. كەردەڭ­دەۋ كەۋدەنى ءسال يماني قالىپقا كەلتىرۋ­گە العاش ساباق العان جەر مۇنان كەيىن ەستەن ەش شىقپايتىن بولدى. تۇركىستاندى ءشامشى ارقىلى تۇگەل تانىپ كەتپەسەك تە, بۇل ءبىزدىڭ ءاردايىم تاعزىم ەتىپ كەلىپ تۇراتىن قادىرلى ءبىر جەرى­مىزگە اينالارىن سەزىندىك. وسى ساتتەردى ويعا تۇسىرسەك, ءشامشىنىڭ جان دۇنيەسىن جاڭا ۇعىپ كەلە جاتقانداي بولامىز. ونىڭ ادام بالاسىنىڭ جانىن جابىرقاتار جاڭساق سوزگە بوي ۇرمايتىن بايىپ­تىلىعى تۋعان جەردىڭ وسىن­داي ەرەكشە ءيىرىم­دەرىنەن باستاۋ العان بولسا كەرەك. بالالىق شاعى وتكەن كيەلى ءتۇر­كى­ستان مەن ەل­دىك­تى تۋ ەتكەن بۇگىنگى ء“تۇر­كى­ستانى­نىڭ” جان ءبىتى­مىنە سىي­لا­عان ايرىقشا سى­يىن ول دا ايان­باي ارداق تۇتا­تىنىن ۇعاسىز. تۋعان جە­رى­­­­نىڭ اتىن ازا­­­ماتتىق ءۇنى اي­بات شەگە­تىن الاڭ­عا, مەم­لە­­كەتتىكتىڭ مەرە­يىن ۇستەم ەتەتىن وي­لاردى ورنا­لاس­تىراتىن باس­پا­سوز قۇرا­لى­نا اي­نالدىرعان ءشام­شىدەن باسقا ءارىپ­تەسىمىز جوق تا شىعار. ءشامشىنىڭ قولىنا قون­دىر­عان باقىت قۇسى دا “شىركىن, ءزاۋ­رەش دەسەڭ, ءزاۋ­رەش قوي”, دەپ جۇرت تامسانا­تىن, ەر-ازاماتتى قۇر­مەتتەپ, سىي­لاۋى جاعىنان الدىنا جان ءتۇ­سىر­مەگەن قازاق­تىڭ ءبىر يبا­لى كەلىن­دەرىنىڭ ءبىرى. راحماش, ماع­­­جان, دانيار, مۇحتار ەسىمدى شا­­ڭىراق­تىڭ ءتورت تاعانى ءىس­پەت­­تى سايدىڭ تا­سىنداي ۇل­دا­رى­­نا ءتىل تيمە­سىن, دەيىك. ەردىڭ جا­سى ەلۋگە كەل­گەن ادام بۇرىن كادىمگىدەي ەلگە بەرەتىنىن بەرىپ, الاتى­نىن تۇگەل الىپ بىتكەن جانداي كورى­نەتىن. قازىر ولاي ويلاماي­مىز. ويتكەنى, ءبىز بىلەتىن شاكەڭ­نىڭ – ءشامشيدين پاتتەەۆتىڭ شىعارما­شى­لىق شىڭى ءالى الدا دەپ ەسەپتەيمىز. بىلتىر “قۇر­مەت” وردەنىن وڭىرىنە تاقتى. بۇل دا بولسا ەڭ­بەگى­نىڭ مەملەكەت تاراپى­نان ەلەنە باستاۋى بولار. ەڭبەك­قورلىعى مەن ىسكەرلىگى ونى تالاي بايگەگە جەتەلەپ, مۇنان دا زاڭعار بيىكتە بىزبەن تاعى جولىعارىنا سەنىمىمىز مول. قاراشاش توقسانباي. كۋرستاستار لەبىزى امالبەك تشانوۆ,  ساياساتكەر: جاستىق شاعىن ونشا كوپ بىلە بەرمەيتىن ادام تۋرالى وي قوزعاۋ قيىن سوعۋى مۇمكىن. بىراق تا شامشىمەن اراداعى تانىستىعىمىز ساياسي ماسەلەلەر توڭىرەگىندە كوبىرەك ءتۇيىسىپ, حالىقتىڭ جانىن مازالاعان تۇيتكىلدەرگە بايلانىستى ءجيى توعىسقان ساتتەردى ەسكە السام, ءبىر-ءبىرىمىزدى ءوزىمنىڭ پارلامەنتكە دەپۋتات بولعان كۇنىمنەن باستاپ ەمەس, الىمساقتان جاقسى بىلەتىن سياقتىمىن. اسىرەسە, 1994 جىلدىڭ ورنى ىستىق ەدى. جۇرت ءسۇيىپ وقيتىن “تۇركىستان” حالىقارالىق ساياسي اپتالىعى قالتاي مۇحامەدجانوۆ اعامىزدىڭ باسشىلىق ەتۋىمەن سول جىلى جارىق كوردى ەمەس پە؟ مىنە, سودان مەنىڭ ءبىر كوكەيگە تۇيگەن نارسەم – ءشامشى رەداكتورلىق ەتكەن كەزدە باسىلىم ءوزىنىڭ باياعى قالاعاڭ باسقارىپ تۇرعان كەزدەگى بەدەل-بيىگىنەن تومەندەپ كەتكەن جوق. قايتا كەرىسىنشە, تاۋەلسىز ەلدىڭ دامۋىنا, حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىنا قاتىستى كوپتەگەن باتىل دا بايىپتى ماقالالار باسىپ, اپتالىق ەلدىك, مەملەكەتتىك ماسەلەلەردى تەرەڭنەن قاۋزاپ جازاتىن ناعىز شىعارماشىلىق ۇجىمعا اينالدى. ەلىمىزدىڭ ىشكى, سىرتقى ساياساتىنىڭ وركەندەپ دامۋىنا وراي ازاماتتار ءۇنىن بۇكپەسىز اشىق جازىپ ءجۇر. تەك ءبىر جاقتىڭ عانا سويىلىن سوعىپ كەتپەي, بيلىك پەن حالىق اراسىنداعى تارازىنىڭ باسىن تەڭ ۇستاۋعا تىرىسادى. وسىنداي ءادىل دە اقيقاتتى بارىنشا اشىپ جازۋعا ايانبايتىن ارەكەتى ۇنايدى. باسىلىم باعىتىنىڭ سونداي جاقسى جاقتارىمەن ەرەكشەلەنۋى ءشامشىنىڭ بىلىكتىلىگىنىڭ ارقاسى دەپ ويلايمىن. باتىل قيمىل, وي مەن پاراسات ءوز الدىنا, ونىڭ بويىنداعى شىنايى ادامي قاسيەتتەردىڭ ءوزى كىم كىمدى دە سۇيسىنتەر ەدى. ول ءجاي تىرلىكتە وتە ۇياڭ, جانى دا سونداي نازىك ادام. جانى تازا اداممەن جاقىن جۇرگىڭ كەلەدى. ەركىن قىدىر, كۋرستاس دوسى: شاكەڭ اڭگىمە ۇستىندە ۇلكەن ساياساتتىڭ قىرتىسىن قوپارعاندا ويپىرماي, ءدال قازىر عانا ۇلكەن كابينەتتەگى قۇپيا كەڭەستەن شىق­تى ما ەكەن, دەپ تاڭعالاسىڭ. ساياساتتىڭ ۇلكەن شاحمات تاق­تاسىن­­داعى كوپشىلىك تۇسىنە بەرمەيتىن جۇرىستەر, ايلا-ادىستەر, ونىڭ قازاق ەلىنە اسەرى تۋرالى سونى پىكىرلەر ءتىپتى ءوزى باسقاراتىن حالىقارالىق “تۇركىستان” گازەتىندە دە جارىق كورمەي, ايتىلعان جەردە قالاتىنى وكىنىشتى. بۇل ناعىز قازاققا ءتان كەمشىلىك بولسا كەرەك, ايتپەسە پوليتكوۆسكي, ساتباەۆ دەگەندەرىڭ ونىڭ قولىنا سۋ قۇيۋعا جارامايدى. شاكەڭ – جالپى ومىردە دە, ساياساتتا دا ءسوزى مەن ءىسى الشاق تۇسپەي­تىن, ۇستا­نىمىنان اينىمايتىن ازامات. ياعني, ول كوشەدە دە, كەڭسەدە دە پىكىرى اشىق, ءوز ۇستانىمىنان اينىمايدى. بالكىم, بيىك مان­ساپ بۇيىرماي جۇرگەنى دە سودان شىعار. بىراق سوعان ۇمتىلىپ ءجۇر­گەن شاكەڭ دە جوق. سوناۋ ستۋدەنت شاعىنان-اق قازاق ماسەلەسىن قوزعاپ كەلە­دى, قاۋزاپ كەلەدى, ءالى شار­شا­عان جوق. كەيبىرەۋلەر سياقتى مىنبەر­دە بولەك, ۇيدە بولەك اڭگىمە ايتپايدى. قازاق ءتىلى ءۇشىن شىرىل­داپ ءجۇر­گەن ول الدى­مەن ءوز بالالارىن قازاقشا تاربيەلەپ, قازاق­شا وقىت­تى. جان جارى دا تازا قازاقى ادام, ءتىپتى حيميادان عىلىم كانديداتتىعىن قازاقشا قورعايمىن دەپ, ءبىراز ارىپتەستەرىن قيىن­دىققا ۇشىراتتى. كەيدە ءتىل ءۇشىن ءتىپتى قىمبات مەيرامحاناداعى داستارقاننىڭ شىرقىن بۇزادى. اشۋلاناتىنى – اس ءمازىرى قاشان قازاق­شالانادى, جيىرما جىل بولدى عوي... “قازاق بولساڭدار تۇرىڭ­دار, بۇل جەردەن تاماق ىشپەيمىز, كەتە­مىز”, دەيدى جانىنداعى دوستارىنا. ستۋدەنت شاعىندا-اق شاكەڭ تولەگەن ايبەرگەنوۆتىڭ, مۇحتار شاحانوۆتىڭ, جاراسقان ابدىراشەۆتىڭ, ەۆتۋشەنكو مەن ۆوزنەسەنسكيدىڭ ولەڭدەرىن جاتقا سوعۋشى ەدى. قازىر شاحانوۆتىڭ ولەڭىمەن عانا ەمەس, وزىمەن دە ۇندەس, پىكىرلەس, قاناتتاس. عالىمجان مەلدەشوۆ, قازاق راديوسىنىڭ ديرەكتورى: مەن “لەنينشىل جاستا”, سونان كەيىنگى “جاس الاشتا” تۇپ-تۋرا ون جىل جۇمىس ىستەدىم. جۋرناليستەردىڭ ۇستاحاناسىنا اينالعان “جاس الاشتان” “تۇركىستان” گازەتىنە اۋىسىپ كەلگەندە ءوزىمدى شيرىق­قان, تىسقاققان كانىگى مامان رەتىندە سەزىنىپ, “تۇركى­ستاندىق” ارىپتەس­تەرىمە “قىر” كورسەتە باستادىم. جاڭا ورتاداعى لەزدەمەلەردە العاشىندا اپتىعىپ, ءبىر نارسەلەردى ايتىپ, داندايسىپ ىلگەرىگە ءجونسىز ۇمتىلۋشى ەدىم. ءبارى بەكەر ەكەن. بىردە باس رەداكتور ءشامشيدين پاتتەەۆ كەز كەلگەن تاقىرىپتاعى, مەيلى ول ءدىن بولسىن, مەيلى ءتىل, تاريح, ساياسات, ءتىپتى ەكونوميكا بولسىن ماقالانى قانداي ۇلگىدە كورگىسى كەلەتىنىن, قانداي فورمادا جازىلۋىن قالايتىنىن, قانداي فاكتىلەردى قولدانۋ قاجەتتىگىن, كىم-كىمدەردىڭ پىكىرىن بەرۋگە بولاتىنىن ايتىپ, جينالىستى ۇزاعىنان اينالدىرعانى بار. اپتالىق گازەتتىڭ ەرەكشەلىگىن ءتۇسىندىرىپ, ۇجىمنىڭ ءاربىر مۇشەسىنە ماقالانى جىلىك-جىلىككە شاعىپ, قالاي مايىن اعىزىپ جازۋ كەرەكتىگىن ءتۇسىندىردى. ساراپتاۋدىڭ, تالداۋدىڭ جولدارىن كورسەتتى. ءتىپتى, گازەت ماكەتىنىڭ قالاي جاسالۋىن قالايتىنىن, ماتەريالداردىڭ ورنالاسۋ ءتارتىبىن, رەتىن, ايشىقتى سۋرەتتەردىڭ بەرىلۋىن دە اڭگىمە ەتتى. مۇنىڭ ءبارىن مەن ءوز اتىما باعىشتالعان نۇسقاۋ رەتىندە كابىلدادىم دا, جينالىستاردا بۇرىنعىشا ەكپىندەمەيتىن بولدىم. جۋرناليستيكانىڭ جاڭا ءبىر ارناسىن سەزىنگەن مەن ءسويتىپ “تۇركى­ستان­نىڭ” يلەۋىنە ءتۇستىم دە كەتتىم. “سازايىمدى تارتقىزعان” شاكەڭ بۇدان كەيىن مۇنداي ۇزاق-سونار باسقوسۋ جاساعان جوق. “سەن ءسويت, سەن ءبۇيت”, دەمەدى دە. تەك, ءتيىس­تى تاپسىرماسىن بەرەتىن دە, ورىندالۋىن كۇتەتىن. سودان بەرى ءار ءنار­سەگە بايىپپەن باراتىن, ءار تىرلىككە تياناقتىلىق تانىتاتىن قاسيەت قالىپتاستىرۋعا ۇمتىلدىم. بىلگەنىمنەن بىلمەگەنىم تەلەگەي تەڭىز ەكەن. ارينە, مەن ءوز-وزىمە باعا بەرە المايمىن. بىراق, “تۇركىستاندا” وتكىزگەن ون جىل ىشىندە الدەنەنى ۇيرەنسەم, ول اۋەلى شاكەڭنىڭ ىقپالى دەر ەدىم.