تاڭسىق, ءا؟ تاڭىرقارلىقتاي تىرلىك-اۋ. تاڭدانىس تۋدىراتىنىن سەزەمىز. ءبىر رەداكتسيادا قىزمەتتەس بوپ وتىرىپ, حات جازىسقانى قالاي دەپ, تاڭداي تاقىلداتاتىنىن بىلەم عوي جۇرتتىڭ. اركىمنىڭ ءوز ىرقى بار, ونى تەجەپ, قۇرىقتاي المايسىز. جانە دە مۇنداي ءۇردىس بۇرىننان قالىپتاسقان. ءىزاشارى ءبىز ەمەسپىز. الەمدىك مىسالدى بىلاي قويعاندا, جازۋشىلار ءا.نۇرشايىقوۆ پەن س. بايجانوۆ قاسىنداعى ۇلدارىنا حات جازعان. جانىندا جۇرگەن جان جارلارىنا سىر اقتارىپ, حات جولداعان قالامگەرلەر قانشاما؟ ب.بۇلقىشەۆتىڭ زامانداسقا حاتىن قايدا قويامىز؟ م. ماقاتاەۆتىڭ فاريزاعا مۇڭىن شاعۋى دا جۇرەك حاتىنداي ءار كوڭىلدە جاتتالىپ قالدى ەمەس پە؟ حالىق قالاۋلىلارى, اينىماس دوستار بولعان ش.مۇرتازا مەن ك. سمايىلوۆتىڭ ەل تاعدىرىنا ەلەڭدەپ جازعان جازبالارى ومىرشەڭدىگىن ءالى كۇنگە دالەلدەپ ءجۇر. اڭگىمە حاتتىڭ كىمگە, قالاي جازىلۋىندا بولسا كەرەك-ءتى. مازمۇنى قانداي؟ ماڭىزى شە؟
القيسسا, سونىمەن كىمگە حات جازعالى وتىرمىز؟ تۇيسىك تۇرلىشە تۇرتكىلەنىپ تۇرعانداي. بولجامى بار. باعدارى بەلگىلى بولعانداي. بادىرايىپ تاقىرىبىنان دا اڭعارىلىپ تۇر ەمەس پە؟ باسە, دەڭىز, حاتتى قاراشاشقا ارنايمىز!
قاراشاش! بۇل ەسىمدى ۇزىنسونار ءتۇسىندىرىپ جاتۋدىڭ قاجەتى شامالى عوي. بىردەن بەلگىلى ەسىم. وقىرماننىڭ تىلىنە تاتتىدەي ءۇيىرىلىپ, تالعاتۋىمەن ءارى جالپاق جۇرتقا جايىلعان, كوز قانىق تەك – توقسانباي ىلىگە كەتەدى! ءيا, ورىندى, ۇيلەسىمدى. ول – قاراشاش توقسانباي عوي. قازاقتىڭ كادىمگى ءتىلشى قىزى. ساناۋلىلاردىڭ ساپىنداعى سارباز. باياعى كەڭەستىك داۋىردەگى «يزۆەستيانى» ت.تەسسىز ەلەستەتپەيتىنبىز. «ءمادەنيەت جانە تۇرمىس» جۋرنالى ش. قۇماروۆا قالامىنسىز قىزىقسىز بوپ كورىنەتىن. ش. بەيسەنوۆا دەسەك, جادىمىزعا «قازاقستان ايەلدەرى» ورالا كەتەتىن. «لەنينشىل جاسقا» («جاس الاش») م. قوجاحمەتوۆا مەن ج. قۋانىشبەكقىزىنىڭ قارا سوزبەن جىرلانعان شالقىمالارى ءۇشىن ىقىلاستانا جازىلاتىن ەدى جاستار جاعى. وسىلاي تانتىلەنۋ, تامسانۋ, تاڭىرقاۋ جالعاسا بەرەتىندەي مە؟ شەكتەلىپ جاتسا دا جاعاڭىزدى ۇستاماڭىز. سەبەبى, جيىرماسىنشى عاسىردىڭ سوڭعى جارتىسىندا قازاق ءباسپاسوزىن جۇتىنعان ءتىلى مەن وتكىر دە ءورىستى, جالىندى دا شۋاقتى كوسەمسوزدەرىمەن قۇلپىرتىپ, قۇندى ەتە بىلگەن الگىندەي قازاق ءتىلشى قىزدارىنىڭ قارىمى مەن قۋاتىنا جاڭا عاسىرداعى قۇربىلارى الدە سىڭىلىلەرى ءالى تالاي قىزىعا قۇمارتاتىنىنا, سەنىمىمىز كامىل.
ياپىرىم-اۋ, ءسوزىمىز ۇزاپ كەتپەي تۇرىپ, ءبۇگىنگى كەيىپكەرىمىز قاراشاش توقسانبايدى الگى جۋان تىزىمدەگى نازىك جاراتىلىس يەلەرىنىڭ قاتارىنا قايمىقپاي قوسىپ قويعانىمىز ءجون بولار, تەگى. جوعارىداعى قالىپتاسقان قالىبىمىزعا سالا سويلەسەك, قاراشاشسىز كەشەگى «سوتسياليستىك قازاقستاندى», بۇگىنگى «ەگەمەن قازاقستاندى» ەلەستەتۋ مۇمكىن بە, وقىرمانىم؟ ادىلدىگىن ايتىڭىزشى, مۇمكىن ەمەس قوي. مويىندالعاندى مولىنان ءپىشىپ ايتساق, قاراشاشتىڭ مويىلداي قارا كوزىنەن وسى باسىلىمنىڭ سارعايعان تىكپەلەرىنىڭ ءتىزىمى كورىنىپ, ەلەس بەرەتىندەي...
حوش, سونىمەن, حاتىمدى باستايىن. ءجۇلگەلەنە جازىلىپ تا كەتكەن ەكەن-اۋ, ءوزى. جۇرەگىمنەن شىققان ءسوزىم قاراشاش جۇرەگىنە جەتەر مە ەكەن؟ تالعامپاز دا تالانتتى قالامگەردى جەڭىل دە ۇلپەك, ۇشپا سوزدەرمەن ۋانتا الماسىمدى سەزەمىن. ول جالتىراق پەن جىلتىراۋىقتى, بوسپەلىك پەن باتۋاسىزدىقتى, ۇرانشىلدىق پەن ۇتىرسىزدىقتى قاپىسىز اجىراتا بىلەتىن, ءسوز قادىرىن بايىپتى بەزبەندەپ, ءمانىسىن جەتىك باعالايتىن ۇستىندى تۇلعا. تىلشىلىگىمەن تىرشىلىگىن تۇرلاۋلى ەتىپ, اسەم اسپەتتەگەن ادەمى دە جۇمباق الەم يەسى. اباي اتامىز: «مەن ءبىر جۇمباق اداممىن, ونى دا ويلا», دەمەكشى, ول قالام سىرىنىڭ بەرىكتىگى مەن بەكەمدىگىن, ۇشقىرلىعى مەن ۇتقىرلىلىعىن, ساعىنىشى مەن مۇڭىن, بولجاۋى مەن كوكسەۋىن جان تۇكپىرىنىڭ قالتارىسىنا ءتۇيىپ تاستاپ, كوكەيىندەگىسىن سىرتقا شىم-شىمداپ شىعارىپ, شىعارماشىلىعىنان لاززاتقا بولەنىپ جۇرگەن جان. ادام اتاۋلىنىڭ ءبارى جۇمباق... جان جۇمباقتىعى قالامعا دارىسا, ول دا ءبىر قۇداي سىيلاعان دارىننىڭ ءباسىن ەسەلەپ تۇرادى ەكەن... قاراشاشتىڭ ءبىر جازعانىنا توياتتانعان وقىرمان, كەلەسىسىن كۇتىپ كوڭىلى الاڭ بوپ, ىنتىعىپ جۇرەتىنى دە سول قالام جۇمباقتىعىنىڭ تىلسىم كۇشى ەكەن...
قىمباتتى قاراشاش! وسى حاتىما كوز ءجۇگىرتىپ وتكەنىڭدە قانداي كۇيدە بولاتىنىڭنان بەيحابارمىن, ال ءوزىم سەنىڭ شىعارماشىلىق لابوراتورياڭا دەندەپ ەنىپ, تۇرلىشە دەرەك كوزىنە قانىعىپ, قايسىسىنا كوڭىل بولسەم ەكەن دەگەندەي ابدىراپ, الابۇرتىپ قالعانىم راس. ماقساتىم سەنى جالاڭ ماقتاۋ بولماعاندىقتان, شىنايىلىق شەگىنەن اسپاي, جالقى سيپاتىڭنان جالپىلىق ولشەمگە ۇلاستىرا, قازاق جۋرناليستيكاسىنداعى قىز-كەلىنشەكتەر ىزدەنىسىنىڭ باعىت-باعدارىن سەزدىرىپ قويۋ ەدى. سويتسەم, بۇل ىڭعايداعى تالعام مەن تاباندىلىق, كوركەمدىك پەن كۇرەسكەرلىك, تاپقىرلىق پەن تالعامپازدىق, ويلىلىق پەن پاراساتتىلىق, كۇردەلىلىك پەن كۇرمەۋلىلىك, ت.ب. وزىڭە عانا ءتان ەرەكشە سيپاتتاعى الىمدىلىق پەن شالىمدىلىق قاسيەتتەرى سەنى دارالاپ تۇرادى ەكەن-اۋ. وعان دايەگىمىز كوپ.
جازعانىڭ از با, كوپ بە؟ ول جاعىنا باس قاتىرۋ ءجونسىز. قازمۋ-دىڭ جۋرفاگىن ءتامامداپ, تۋعان ولكەڭە ورالىپ, اۋداندىق «كوممۋنيستىك ەڭبەك» گازەتىندە تابان اۋدارماي التى جىل قالام كورىگىن قىزدىرىپ, شابىتىڭا قانات بايلاپ الماتىعا كەلىپ, «سوتسياليستىك قازاقستاننىڭ» شاڭىراعىنا ۋىق بولىپ قادالىپسىڭ. سەكىرىسىڭ مىقتى. ەكىنىڭ بىرىنە بۇيىرمايتىن ءناسىپ. وسىنىڭ بارىنە مۇرىندىق بولعان, ارينە, تاعدىر, تالايىڭا بۇيىرعان كاسىپ. جازارماندىق كاسىپ.
تۇسىنەم, اۋىل مەن استانا اراسىن. قاي ءولشەممەن العاندا دا ورنىققان تۇعىرىڭنىڭ ءجونى بولەك ەدى عوي. وبلىستىق گازەتتەن «سق»-نىڭ مەنشىكتى تىلشىلىگىنە ات اۋىستىرىپ مىنگەنىمدە, وزىمنەن-ءوزىم ۇرەيلەنگەنىم ءالى ەسىمدە. باتپان جۇك مويىنىمدى ءيىپ, بەلىمدى تالدىرعانداي-تىن. ارينە, بۇل توقسانىنشى جىلداردىڭ ءداپ باسىندا تابالدىرىعىن ەكەۋمىز قاتارلاسا اتتاعان «سق»-نىڭ تالابى مەن جاۋاپكەرشىلىگىنەن تۋىنداعان استارلى دا اسقاق سەزىم شارپۋى بولعانىن ۇمىتپاسپىز, ءسىرا.
اۋدان جاقتا نە جازدىڭ, بۇل جاعى ماعان بەيماع ۇلىم. ءبىر بىلەتىنىم, قالامىڭدى قايراققا شىڭداپ, تالپىنىسىڭدى ۇدەتىپ, شەبەرلىگىڭدى ەسەلەگەنىڭ سەزىلەدى. ايتپەسە, ەلىمىزدىڭ باس گازەتىنىڭ يلەۋىنە شىداۋىڭ ەكىتالاي بولار ەدى.
مەن سەنىمەن سودان بەرگى جيىرما ءبىر جىل بويىنا ارىپتەس بوپ كەلەدى ەكەنمىن. تورعايدا جاتىپ-اق, الماتىداعى جازىپ-سىزعانىڭا رازى بولىپ جۇرەتىنمىن. تىلشىلەردىڭ جىلدىق جينالىسىنا بارعانىمىزدا ىسكەرلىك جەدەل جۇزدەسۋلەردەگى ارىپتەستىك اڭگىمە-پىكىرلەسۋلەردە جازۋداعى بەتىڭنىڭ ايقىندىعىن اڭعارىپ قالعانمىن. جازعانىڭنان جان-جۇرەگىڭنىڭ تازالىعىن, بەكىنىپ بەكەمدەنگەن شەبىڭنىڭ بيىكتىگىن ويشا سارالاسام, ەندى بۇكىل بولمىسىڭنىڭ ماماندىعىڭ الدىنداعى شاربولاتتاي تۇتاستىعىن سەزىنىپ, سۇيسىنگەن ەدىم. ءالى تالاي حالقىڭا قالتقىسىز قىزمەت ەتەتىنىڭە يمانداي سەنگەم. سول ءۇمىتىمدى الداماعانىڭ ءۇشىن, راحمەت ساعان, قالقام. كاسىپ تۋىستىعى مەن قالام ىڭكارلىگى تابىستىرماسا, مەن ساعان بۇلاي ءتانتىلىك ءسوزىمدى استە ارناماعان بولار ەدىم. ونى تۇسىنۋگە ءتيىستىسىڭ. كىم كورىنگەنگە يىلمەيتىن قالامىم ساعان حات جازۋعا ءوزى يلىكتىرگەن مەنى...
مۇنىڭ سىرىن عاجايىپ قىپ كورسەتپەسەم دە بولادى. ءتىپتى تىم قاراپايىم عانا. بار بولعانى – سەنىڭ قالامىڭنان تۋىنداعان كۇللى ۇلكەندى-كىشىلى دۇنيەلەرىڭنىڭ ۇنەمى تالعامپازدىقپەن جازىلىپ, ەل مۇددەسىن ايالاپ, اسقاقتاتا جىرلاي بىلەتىن جالىندى ءۇن-داۋىسىڭنىڭ شىنايىلىعىندا, قالتقىسىز بەرىلىپ ءورنەكتەيتىنىڭدە جاتقانىن اشىپ ايتقانىم ءجون. مىنە, مەنى جازعاندارىڭا ءۇيىرىلتىپ تۇراتىن وسى قاسيەتىڭ. حابارىڭا دەيىن تىقىرلاپ وقىپ, قاناعات ەتەتىنىم دە سول اقاۋسىز, العاۋسىز, سەنگەن, سۇيسىنگەن كوڭىلدەن بولسا كەرەك.
ءالى ەسىمدە, 1997 جىلى قىسقا سالىم, ءبىزدىڭ سالالىق مينيسترلىك عيماراتىنىڭ ءبىر بولمەسىن جالعا الىپ وتىرعان گازەتتىڭ تىلشىلەر قوسىنىنا عابيت مۇسىرەپ, زاكيرا تولەشوۆا جانە سەن – قاراشاش توقسانباي كەلىپ قوسىلدىڭدار. دالىزدە كەزدەسىپ قالىپ جۇردىك نەمەسە ادەيى ىزدەپ بارىپ قاۋقىلداسىپ قايتاتىنبىز. سەن «موسكۆا-8م» ءپورتاتيۆتى جازۋ ماشەڭكەسىندە ق ۇلىنداي ويناپ, سوزبەن شارپىسىپ, ويىڭمەن شايقاسىپ وتىراتىنسىڭ. الماتىداعى «ەگەمەن» رەداكتسياسى سەندەردى ارقانىڭ ايازىنا پيما سىيلاپ شىعارىپ سالعاندارىن گازەتتەن بىلەتىن ەدىك, «ارقار قىسى جايلى جەرگە اۋسا, ءبىز كەرىسىنشە ىستەپ تۇرمىز, بۇل دا ەلدىك مىنەزدىڭ تارپاڭدىعى عوي» دەپ, كلاۆيشتەن ساۋساقتارىڭدى اجىراتىپ, ۇكىنىڭ ۇياسىنداي بولمەدەن ويىڭدى سارىارقاعا سامعاتىپ جىبەرگەن ءساندى دە سۇلۋلىققا بوككەن ءساتىڭ جادىمدا جاتتالىپ قالىپتى. قىستىڭ قاقاعان ءبىر كەشىندە تەرى تونىممەن-اق ايازعا قارىلىپ, ايالدامادا تۇرعانىمدا, ەرىكسىز ەسىمە سەن ءتۇسىپ, ودان ءارى ۇلبىرەگەن راۋشان گ ۇلى كوڭىلىمە ورالىپ, ول مىنا سۋىقتان ءۇسىپ كەتەتىندەي كۇيگەلەكتەنىپپىن. سول گۇلدىڭ ءالى ءبۇرىسىپ سولماي, كوز قىزىقتىرا جايناپ, جان جادىراتىپ كەلە جاتقانىنا ىشتەي تاۋبە دەيمىز...
قاراعىم قاراشاش! ەكى قاباتتى ەسكى رەداكتسيادا قابىرعالاس بولمەدە, كورشى وتىردىق قوي. كەيدە الىستاعى قارىنداسىن ساعىنعانداي بوپ مەن كىرىپ بارسام, ەندى بىردە اعاسىن ىزدەگەندەي ىزەتپەن ۇلبىرەگەن سەزىمىڭە سالەمىڭدى وراپ سەن ەسىك اشاتىنسىڭ. وندايدا اڭگىمە ءارقيىرعا شارلايدى. وتان, تۋعان جەر, الماتى, وسكەن ورتا, قالام ۇستاتقان تۇما باستاۋ... سىرقاتتانىپ, ءالسىن-ءالى اۋرۋحاناعا ءتۇسىپ, ەمدەلىپ جۇرگەن اكەڭدى كوپ ايتاتىنسىڭ. ءبىر جولى اۋىلدا ەڭكەيگەن جاسىنا قاراماي, الدە ساۋىققانىن دالەلدەگىسى كەلدى مە ەكەن, اكەڭ ەرتتەۋلى اتقا قارعىپ ءمىنىپ, قۇيىنداتا جونەلگەندە, كوزىڭە جاس ءۇيىرىلىپتى... سەنىڭ سالماقتى, سىپايى, بايسالدى كەيپىڭە قاراپ, قاتتىلاۋ ما ەكەن دەپ قالساق تا, سول ساتتە ناعىز نازىك جۇرەك, ىستىق سەزىم يەسى ەكەنىڭە كوزىمىز ابدەن جەتكەن. سەنىڭ بار جازعانىڭ جان-جۇرەگىڭنىڭ شارپۋىمەن ءپىسىپ-جەتىلىپ, سەزىمگە بوكتىرىلىپ, پەشتەن جاڭا عانا الىنعان كۇلشەدەي بالبىراپ تۇراتىندىعىنىڭ سىرىن دا ەندى تۇسىندىك. سەنى وزگەلەرمەن شاتاستىرمايتىندىعىمىزدىڭ دا سەبەبى وسىندا جاتقان سەكىلدى. قولىڭداعى قالامىڭ ءوزىڭدى ەشكىمگە ۇقساتپاعان ءبىر ءتىلشىسىڭ. وسى قاسيەتىڭ باسقالارعا دا دارىسا يگى.
قارىنداسىم قاراشاش! سەنىڭ جازعاندارىڭا وقىرمانداردىڭ قۇشتارلىعىن وياتىپ, كوزىن جەتكىزەيىن دەۋدەن اۋلاقپىن. بۇل مەنىڭ مىندەتىمە جاتپايدى. كوزقاراقتىسى, «ەگەمەندى» وقيتىندارى بۇل جاعىنان قامشى سالدىرماۋى ءتيىس. وزدەرى-اق سەنىڭ شىعارمالارىڭا جاقسى قانىق دەپ ويلايمىن. قازىر جازعاندارىڭدى تاناۋىنان شۇيدەلەپ, ءتىزىپ قايتەمىن. كوبىسىن ءوزىڭ دە ۇمىتىپ قالعان شىعارسىڭ. ءايتەۋىر ءبىر بىلەتىنىمىز, سەن ەلىمىزدىڭ اسا كورنەكتى ونەر, مادەنيەت, ادەبيەت, عىلىم قايراتكەرلەرىنەن سۇحبات الىپ, ءتىلىڭنىڭ مايىن تامىزا ءتالىمدى ەتىپ جازعانىڭ. ولاردىڭ اتىن اتاپ, ءتۇسىن تۇستەۋدىڭ قاجەتى شامالى شىعار. وقىرمان, كوكەيىڭدەگى ءبىر نار تۇلعانى ەلەستەتىڭىزشى. انە, سول قايتالانباس تارلان تۋرالى قاراشاش قالام تەربەگەنىن ەسىڭە الا جۇرگەيسىڭ. اۋىزەكى اڭگىمەدە نە ايتىلمايدى. سۋداي سۇيىقتاۋ, قۇمداي سۋسىلى باسىم كەتىپ جاتادى. سونىڭ ءبارىن قول ديىرمەننەن شىققان ۇنداي ماپ-مايدا, ءتۇيىرسىز عىپ, ءدامىن تاتتىرا بىلەسىڭ. ءدامى قانداي جانە!
قارلىعاشىم قاراشاش! سەنىڭ ءار جازعانىڭدى كوكتەمدە كەلەر قارلىعاشتاي ساعىنا كۇتىپ وتىراتىن وقىرماندارىڭنىڭ بارى قانداي عانيبەت. سولاردان سىر جاسىرىپ قايتەم. قاراشاش-اۋ, جازعاندارىڭدى جيناستىرىپ, جيناق ەتىپ شىعارۋىڭ كەرەك دەپ ۇنەمى, قيىلىپ ءجۇرمىن عوي. قۇلاعىڭا اسپايسىڭ. جازىلدى ءبىتتى. ونى كىم وقيدى دەيسىڭ. تالعامپازدىقتىڭ دا شەگى بار. سەنى سەندىرە سويلەيىنشى, جازعاندارىڭدى قاۋزاپ وقيتىندار, كىتاپ كۇيىندە دە قاستەرلەر ەدى عوي. وسى جاعىن شىمبايىڭا باتىرىپ ادەيى ايتىپ وتىرمىن. ءالى دە كەش ەمەس, ءوزىڭ ءۇشىن ەمەس, وزگە ءۇشىن قۇراستىرىپ, جيناق ەتىپ باستىرشى. بارلىق جانر قامتىلعان بەرەكەلى دۇنيە بولارىنا سەنەمىن.
قالامداسىم قاراشاش! سەنىڭ وسى گازەت قىزمەتىنە جەگىلگەن شيرەك عاسىردان استام مەرزىمدە قامتىماعان تاقىرىبىڭ جوق شىعار. قاي جانردىڭ دا مايتالمانىسىڭ. سۋ توگىلمەس جورعاسىسىڭ. استانانى رۋحاني جاعىنان تۇرعىزىپ, سەزىممەن, تالعاممەن ساۋلەتتەندىرۋشىلەردىڭ ءبىرىسىڭ دەسەك, قاتەلەسپەيمىز. كىرپىشپەن ساراي سوعىلار, ال كوركەم سوزبەن, تەرەڭ ويمەن سول سارايدىڭ تۇڭلىگى ومىرلىك جەلپىنىپ تۇرار. ەلدىكتىڭ ەكپىنىن سەزدىرىپ, تاۋەلسىزدىكتىڭ تۋىن جەلبىرەتىپ تۇرار. بەرىك قاۋىمداستىقتىڭ اجىرامايتىن قابىرعاسىن بەكەمدەپ قۇرار! سۇيىكتى گازەتىڭمەن قوسا سەنىڭ دە ۇلەسىڭ بار وسى قاسيەتتى قاربالاس, كۇيبەڭ تىرلىكتە. ارينە, ءوزىڭ ءۇشىن – كۇيبەڭ, ەلىڭ ءۇشىن – كۇي-دەم! سەن باقىتتىسىڭ, ءار ماقالاڭمەن وتانىڭنىڭ ەرتەڭىن ويلاپ, جان-جۇرەگىڭمەن كۇيگەن!
ال قاراشاش! ءوزىڭ بىلەسىڭ, گازەت بەتى سوزىلمايدى. ءتىل ۇشىمداعى ايتىلماعانى قينايدى. قالامىم دا قاناتتانباعان ويلارىمدى قيمايدى. وتكەندەگى ءبىر ۇجىمدىق قۋانىشتى وتىرىستا ايتقان «قيمايمىن» ءانىڭ سەزىمىمدى باۋراپ كەتكەنىن قاراشى. «ۇياسىنا باتقان كۇندى قيمايمىن, ەرتە سولىپ جاتقان گۇلدى قيمايمىن...» – دەپ اق كوبەلەك قاناتىمەن ىلەسىپ, مىنا داۋرەننىڭ باعاسىن اسقاقتاتا اۋەلەتكەن ەدىڭ. سوندا ويلاعام, مىنا قاراشاش قالامىنىڭ قۇدىرەتتى قارىمى انمەن ورنەكتەلگەن الىمىمەن, نازىك جۇرەك ناقىشىمەن, ادىلدىكتى ءسۇيگەن بولمىسىمەن, تۋرالىقپەن سۋارىلعان تالانتىمەن, اي ساۋلەسىندەي اقيقاتشىل اقىل-ويىمەن اجارلانىپ, بولەك بىتىمدەنىپ, ساپالىق نۇسقاسىمەن ايقىندالىپ تۇرعان ەكەن عوي دەپ.
...وسى ويىمنىڭ دۇرىستىعىن وقىرماندارىم دا قۇپتار دەپ, سەرگىپ, ءۇمىتتى جايمەن ءۇشبۋ حاتىمدى اياقتادىم, قاراشاش!
قايسار ءالىم.
تاڭسىق, ءا؟ تاڭىرقارلىقتاي تىرلىك-اۋ. تاڭدانىس تۋدىراتىنىن سەزەمىز. ءبىر رەداكتسيادا قىزمەتتەس بوپ وتىرىپ, حات جازىسقانى قالاي دەپ, تاڭداي تاقىلداتاتىنىن بىلەم عوي جۇرتتىڭ. اركىمنىڭ ءوز ىرقى بار, ونى تەجەپ, قۇرىقتاي المايسىز. جانە دە مۇنداي ءۇردىس بۇرىننان قالىپتاسقان. ءىزاشارى ءبىز ەمەسپىز. الەمدىك مىسالدى بىلاي قويعاندا, جازۋشىلار ءا.نۇرشايىقوۆ پەن س. بايجانوۆ قاسىنداعى ۇلدارىنا حات جازعان. جانىندا جۇرگەن جان جارلارىنا سىر اقتارىپ, حات جولداعان قالامگەرلەر قانشاما؟ ب.بۇلقىشەۆتىڭ زامانداسقا حاتىن قايدا قويامىز؟ م. ماقاتاەۆتىڭ فاريزاعا مۇڭىن شاعۋى دا جۇرەك حاتىنداي ءار كوڭىلدە جاتتالىپ قالدى ەمەس پە؟ حالىق قالاۋلىلارى, اينىماس دوستار بولعان ش.مۇرتازا مەن ك. سمايىلوۆتىڭ ەل تاعدىرىنا ەلەڭدەپ جازعان جازبالارى ومىرشەڭدىگىن ءالى كۇنگە دالەلدەپ ءجۇر. اڭگىمە حاتتىڭ كىمگە, قالاي جازىلۋىندا بولسا كەرەك-ءتى. مازمۇنى قانداي؟ ماڭىزى شە؟
القيسسا, سونىمەن كىمگە حات جازعالى وتىرمىز؟ تۇيسىك تۇرلىشە تۇرتكىلەنىپ تۇرعانداي. بولجامى بار. باعدارى بەلگىلى بولعانداي. بادىرايىپ تاقىرىبىنان دا اڭعارىلىپ تۇر ەمەس پە؟ باسە, دەڭىز, حاتتى قاراشاشقا ارنايمىز!
قاراشاش! بۇل ەسىمدى ۇزىنسونار ءتۇسىندىرىپ جاتۋدىڭ قاجەتى شامالى عوي. بىردەن بەلگىلى ەسىم. وقىرماننىڭ تىلىنە تاتتىدەي ءۇيىرىلىپ, تالعاتۋىمەن ءارى جالپاق جۇرتقا جايىلعان, كوز قانىق تەك – توقسانباي ىلىگە كەتەدى! ءيا, ورىندى, ۇيلەسىمدى. ول – قاراشاش توقسانباي عوي. قازاقتىڭ كادىمگى ءتىلشى قىزى. ساناۋلىلاردىڭ ساپىنداعى سارباز. باياعى كەڭەستىك داۋىردەگى «يزۆەستيانى» ت.تەسسىز ەلەستەتپەيتىنبىز. «ءمادەنيەت جانە تۇرمىس» جۋرنالى ش. قۇماروۆا قالامىنسىز قىزىقسىز بوپ كورىنەتىن. ش. بەيسەنوۆا دەسەك, جادىمىزعا «قازاقستان ايەلدەرى» ورالا كەتەتىن. «لەنينشىل جاسقا» («جاس الاش») م. قوجاحمەتوۆا مەن ج. قۋانىشبەكقىزىنىڭ قارا سوزبەن جىرلانعان شالقىمالارى ءۇشىن ىقىلاستانا جازىلاتىن ەدى جاستار جاعى. وسىلاي تانتىلەنۋ, تامسانۋ, تاڭىرقاۋ جالعاسا بەرەتىندەي مە؟ شەكتەلىپ جاتسا دا جاعاڭىزدى ۇستاماڭىز. سەبەبى, جيىرماسىنشى عاسىردىڭ سوڭعى جارتىسىندا قازاق ءباسپاسوزىن جۇتىنعان ءتىلى مەن وتكىر دە ءورىستى, جالىندى دا شۋاقتى كوسەمسوزدەرىمەن قۇلپىرتىپ, قۇندى ەتە بىلگەن الگىندەي قازاق ءتىلشى قىزدارىنىڭ قارىمى مەن قۋاتىنا جاڭا عاسىرداعى قۇربىلارى الدە سىڭىلىلەرى ءالى تالاي قىزىعا قۇمارتاتىنىنا, سەنىمىمىز كامىل.
ياپىرىم-اۋ, ءسوزىمىز ۇزاپ كەتپەي تۇرىپ, ءبۇگىنگى كەيىپكەرىمىز قاراشاش توقسانبايدى الگى جۋان تىزىمدەگى نازىك جاراتىلىس يەلەرىنىڭ قاتارىنا قايمىقپاي قوسىپ قويعانىمىز ءجون بولار, تەگى. جوعارىداعى قالىپتاسقان قالىبىمىزعا سالا سويلەسەك, قاراشاشسىز كەشەگى «سوتسياليستىك قازاقستاندى», بۇگىنگى «ەگەمەن قازاقستاندى» ەلەستەتۋ مۇمكىن بە, وقىرمانىم؟ ادىلدىگىن ايتىڭىزشى, مۇمكىن ەمەس قوي. مويىندالعاندى مولىنان ءپىشىپ ايتساق, قاراشاشتىڭ مويىلداي قارا كوزىنەن وسى باسىلىمنىڭ سارعايعان تىكپەلەرىنىڭ ءتىزىمى كورىنىپ, ەلەس بەرەتىندەي...
حوش, سونىمەن, حاتىمدى باستايىن. ءجۇلگەلەنە جازىلىپ تا كەتكەن ەكەن-اۋ, ءوزى. جۇرەگىمنەن شىققان ءسوزىم قاراشاش جۇرەگىنە جەتەر مە ەكەن؟ تالعامپاز دا تالانتتى قالامگەردى جەڭىل دە ۇلپەك, ۇشپا سوزدەرمەن ۋانتا الماسىمدى سەزەمىن. ول جالتىراق پەن جىلتىراۋىقتى, بوسپەلىك پەن باتۋاسىزدىقتى, ۇرانشىلدىق پەن ۇتىرسىزدىقتى قاپىسىز اجىراتا بىلەتىن, ءسوز قادىرىن بايىپتى بەزبەندەپ, ءمانىسىن جەتىك باعالايتىن ۇستىندى تۇلعا. تىلشىلىگىمەن تىرشىلىگىن تۇرلاۋلى ەتىپ, اسەم اسپەتتەگەن ادەمى دە جۇمباق الەم يەسى. اباي اتامىز: «مەن ءبىر جۇمباق اداممىن, ونى دا ويلا», دەمەكشى, ول قالام سىرىنىڭ بەرىكتىگى مەن بەكەمدىگىن, ۇشقىرلىعى مەن ۇتقىرلىلىعىن, ساعىنىشى مەن مۇڭىن, بولجاۋى مەن كوكسەۋىن جان تۇكپىرىنىڭ قالتارىسىنا ءتۇيىپ تاستاپ, كوكەيىندەگىسىن سىرتقا شىم-شىمداپ شىعارىپ, شىعارماشىلىعىنان لاززاتقا بولەنىپ جۇرگەن جان. ادام اتاۋلىنىڭ ءبارى جۇمباق... جان جۇمباقتىعى قالامعا دارىسا, ول دا ءبىر قۇداي سىيلاعان دارىننىڭ ءباسىن ەسەلەپ تۇرادى ەكەن... قاراشاشتىڭ ءبىر جازعانىنا توياتتانعان وقىرمان, كەلەسىسىن كۇتىپ كوڭىلى الاڭ بوپ, ىنتىعىپ جۇرەتىنى دە سول قالام جۇمباقتىعىنىڭ تىلسىم كۇشى ەكەن...
قىمباتتى قاراشاش! وسى حاتىما كوز ءجۇگىرتىپ وتكەنىڭدە قانداي كۇيدە بولاتىنىڭنان بەيحابارمىن, ال ءوزىم سەنىڭ شىعارماشىلىق لابوراتورياڭا دەندەپ ەنىپ, تۇرلىشە دەرەك كوزىنە قانىعىپ, قايسىسىنا كوڭىل بولسەم ەكەن دەگەندەي ابدىراپ, الابۇرتىپ قالعانىم راس. ماقساتىم سەنى جالاڭ ماقتاۋ بولماعاندىقتان, شىنايىلىق شەگىنەن اسپاي, جالقى سيپاتىڭنان جالپىلىق ولشەمگە ۇلاستىرا, قازاق جۋرناليستيكاسىنداعى قىز-كەلىنشەكتەر ىزدەنىسىنىڭ باعىت-باعدارىن سەزدىرىپ قويۋ ەدى. سويتسەم, بۇل ىڭعايداعى تالعام مەن تاباندىلىق, كوركەمدىك پەن كۇرەسكەرلىك, تاپقىرلىق پەن تالعامپازدىق, ويلىلىق پەن پاراساتتىلىق, كۇردەلىلىك پەن كۇرمەۋلىلىك, ت.ب. وزىڭە عانا ءتان ەرەكشە سيپاتتاعى الىمدىلىق پەن شالىمدىلىق قاسيەتتەرى سەنى دارالاپ تۇرادى ەكەن-اۋ. وعان دايەگىمىز كوپ.
جازعانىڭ از با, كوپ بە؟ ول جاعىنا باس قاتىرۋ ءجونسىز. قازمۋ-دىڭ جۋرفاگىن ءتامامداپ, تۋعان ولكەڭە ورالىپ, اۋداندىق «كوممۋنيستىك ەڭبەك» گازەتىندە تابان اۋدارماي التى جىل قالام كورىگىن قىزدىرىپ, شابىتىڭا قانات بايلاپ الماتىعا كەلىپ, «سوتسياليستىك قازاقستاننىڭ» شاڭىراعىنا ۋىق بولىپ قادالىپسىڭ. سەكىرىسىڭ مىقتى. ەكىنىڭ بىرىنە بۇيىرمايتىن ءناسىپ. وسىنىڭ بارىنە مۇرىندىق بولعان, ارينە, تاعدىر, تالايىڭا بۇيىرعان كاسىپ. جازارماندىق كاسىپ.
تۇسىنەم, اۋىل مەن استانا اراسىن. قاي ءولشەممەن العاندا دا ورنىققان تۇعىرىڭنىڭ ءجونى بولەك ەدى عوي. وبلىستىق گازەتتەن «سق»-نىڭ مەنشىكتى تىلشىلىگىنە ات اۋىستىرىپ مىنگەنىمدە, وزىمنەن-ءوزىم ۇرەيلەنگەنىم ءالى ەسىمدە. باتپان جۇك مويىنىمدى ءيىپ, بەلىمدى تالدىرعانداي-تىن. ارينە, بۇل توقسانىنشى جىلداردىڭ ءداپ باسىندا تابالدىرىعىن ەكەۋمىز قاتارلاسا اتتاعان «سق»-نىڭ تالابى مەن جاۋاپكەرشىلىگىنەن تۋىنداعان استارلى دا اسقاق سەزىم شارپۋى بولعانىن ۇمىتپاسپىز, ءسىرا.
اۋدان جاقتا نە جازدىڭ, بۇل جاعى ماعان بەيماع ۇلىم. ءبىر بىلەتىنىم, قالامىڭدى قايراققا شىڭداپ, تالپىنىسىڭدى ۇدەتىپ, شەبەرلىگىڭدى ەسەلەگەنىڭ سەزىلەدى. ايتپەسە, ەلىمىزدىڭ باس گازەتىنىڭ يلەۋىنە شىداۋىڭ ەكىتالاي بولار ەدى.
مەن سەنىمەن سودان بەرگى جيىرما ءبىر جىل بويىنا ارىپتەس بوپ كەلەدى ەكەنمىن. تورعايدا جاتىپ-اق, الماتىداعى جازىپ-سىزعانىڭا رازى بولىپ جۇرەتىنمىن. تىلشىلەردىڭ جىلدىق جينالىسىنا بارعانىمىزدا ىسكەرلىك جەدەل جۇزدەسۋلەردەگى ارىپتەستىك اڭگىمە-پىكىرلەسۋلەردە جازۋداعى بەتىڭنىڭ ايقىندىعىن اڭعارىپ قالعانمىن. جازعانىڭنان جان-جۇرەگىڭنىڭ تازالىعىن, بەكىنىپ بەكەمدەنگەن شەبىڭنىڭ بيىكتىگىن ويشا سارالاسام, ەندى بۇكىل بولمىسىڭنىڭ ماماندىعىڭ الدىنداعى شاربولاتتاي تۇتاستىعىن سەزىنىپ, سۇيسىنگەن ەدىم. ءالى تالاي حالقىڭا قالتقىسىز قىزمەت ەتەتىنىڭە يمانداي سەنگەم. سول ءۇمىتىمدى الداماعانىڭ ءۇشىن, راحمەت ساعان, قالقام. كاسىپ تۋىستىعى مەن قالام ىڭكارلىگى تابىستىرماسا, مەن ساعان بۇلاي ءتانتىلىك ءسوزىمدى استە ارناماعان بولار ەدىم. ونى تۇسىنۋگە ءتيىستىسىڭ. كىم كورىنگەنگە يىلمەيتىن قالامىم ساعان حات جازۋعا ءوزى يلىكتىرگەن مەنى...
مۇنىڭ سىرىن عاجايىپ قىپ كورسەتپەسەم دە بولادى. ءتىپتى تىم قاراپايىم عانا. بار بولعانى – سەنىڭ قالامىڭنان تۋىنداعان كۇللى ۇلكەندى-كىشىلى دۇنيەلەرىڭنىڭ ۇنەمى تالعامپازدىقپەن جازىلىپ, ەل مۇددەسىن ايالاپ, اسقاقتاتا جىرلاي بىلەتىن جالىندى ءۇن-داۋىسىڭنىڭ شىنايىلىعىندا, قالتقىسىز بەرىلىپ ءورنەكتەيتىنىڭدە جاتقانىن اشىپ ايتقانىم ءجون. مىنە, مەنى جازعاندارىڭا ءۇيىرىلتىپ تۇراتىن وسى قاسيەتىڭ. حابارىڭا دەيىن تىقىرلاپ وقىپ, قاناعات ەتەتىنىم دە سول اقاۋسىز, العاۋسىز, سەنگەن, سۇيسىنگەن كوڭىلدەن بولسا كەرەك.
ءالى ەسىمدە, 1997 جىلى قىسقا سالىم, ءبىزدىڭ سالالىق مينيسترلىك عيماراتىنىڭ ءبىر بولمەسىن جالعا الىپ وتىرعان گازەتتىڭ تىلشىلەر قوسىنىنا عابيت مۇسىرەپ, زاكيرا تولەشوۆا جانە سەن – قاراشاش توقسانباي كەلىپ قوسىلدىڭدار. دالىزدە كەزدەسىپ قالىپ جۇردىك نەمەسە ادەيى ىزدەپ بارىپ قاۋقىلداسىپ قايتاتىنبىز. سەن «موسكۆا-8م» ءپورتاتيۆتى جازۋ ماشەڭكەسىندە ق ۇلىنداي ويناپ, سوزبەن شارپىسىپ, ويىڭمەن شايقاسىپ وتىراتىنسىڭ. الماتىداعى «ەگەمەن» رەداكتسياسى سەندەردى ارقانىڭ ايازىنا پيما سىيلاپ شىعارىپ سالعاندارىن گازەتتەن بىلەتىن ەدىك, «ارقار قىسى جايلى جەرگە اۋسا, ءبىز كەرىسىنشە ىستەپ تۇرمىز, بۇل دا ەلدىك مىنەزدىڭ تارپاڭدىعى عوي» دەپ, كلاۆيشتەن ساۋساقتارىڭدى اجىراتىپ, ۇكىنىڭ ۇياسىنداي بولمەدەن ويىڭدى سارىارقاعا سامعاتىپ جىبەرگەن ءساندى دە سۇلۋلىققا بوككەن ءساتىڭ جادىمدا جاتتالىپ قالىپتى. قىستىڭ قاقاعان ءبىر كەشىندە تەرى تونىممەن-اق ايازعا قارىلىپ, ايالدامادا تۇرعانىمدا, ەرىكسىز ەسىمە سەن ءتۇسىپ, ودان ءارى ۇلبىرەگەن راۋشان گ ۇلى كوڭىلىمە ورالىپ, ول مىنا سۋىقتان ءۇسىپ كەتەتىندەي كۇيگەلەكتەنىپپىن. سول گۇلدىڭ ءالى ءبۇرىسىپ سولماي, كوز قىزىقتىرا جايناپ, جان جادىراتىپ كەلە جاتقانىنا ىشتەي تاۋبە دەيمىز...
قاراعىم قاراشاش! ەكى قاباتتى ەسكى رەداكتسيادا قابىرعالاس بولمەدە, كورشى وتىردىق قوي. كەيدە الىستاعى قارىنداسىن ساعىنعانداي بوپ مەن كىرىپ بارسام, ەندى بىردە اعاسىن ىزدەگەندەي ىزەتپەن ۇلبىرەگەن سەزىمىڭە سالەمىڭدى وراپ سەن ەسىك اشاتىنسىڭ. وندايدا اڭگىمە ءارقيىرعا شارلايدى. وتان, تۋعان جەر, الماتى, وسكەن ورتا, قالام ۇستاتقان تۇما باستاۋ... سىرقاتتانىپ, ءالسىن-ءالى اۋرۋحاناعا ءتۇسىپ, ەمدەلىپ جۇرگەن اكەڭدى كوپ ايتاتىنسىڭ. ءبىر جولى اۋىلدا ەڭكەيگەن جاسىنا قاراماي, الدە ساۋىققانىن دالەلدەگىسى كەلدى مە ەكەن, اكەڭ ەرتتەۋلى اتقا قارعىپ ءمىنىپ, قۇيىنداتا جونەلگەندە, كوزىڭە جاس ءۇيىرىلىپتى... سەنىڭ سالماقتى, سىپايى, بايسالدى كەيپىڭە قاراپ, قاتتىلاۋ ما ەكەن دەپ قالساق تا, سول ساتتە ناعىز نازىك جۇرەك, ىستىق سەزىم يەسى ەكەنىڭە كوزىمىز ابدەن جەتكەن. سەنىڭ بار جازعانىڭ جان-جۇرەگىڭنىڭ شارپۋىمەن ءپىسىپ-جەتىلىپ, سەزىمگە بوكتىرىلىپ, پەشتەن جاڭا عانا الىنعان كۇلشەدەي بالبىراپ تۇراتىندىعىنىڭ سىرىن دا ەندى تۇسىندىك. سەنى وزگەلەرمەن شاتاستىرمايتىندىعىمىزدىڭ دا سەبەبى وسىندا جاتقان سەكىلدى. قولىڭداعى قالامىڭ ءوزىڭدى ەشكىمگە ۇقساتپاعان ءبىر ءتىلشىسىڭ. وسى قاسيەتىڭ باسقالارعا دا دارىسا يگى.
قارىنداسىم قاراشاش! سەنىڭ جازعاندارىڭا وقىرمانداردىڭ قۇشتارلىعىن وياتىپ, كوزىن جەتكىزەيىن دەۋدەن اۋلاقپىن. بۇل مەنىڭ مىندەتىمە جاتپايدى. كوزقاراقتىسى, «ەگەمەندى» وقيتىندارى بۇل جاعىنان قامشى سالدىرماۋى ءتيىس. وزدەرى-اق سەنىڭ شىعارمالارىڭا جاقسى قانىق دەپ ويلايمىن. قازىر جازعاندارىڭدى تاناۋىنان شۇيدەلەپ, ءتىزىپ قايتەمىن. كوبىسىن ءوزىڭ دە ۇمىتىپ قالعان شىعارسىڭ. ءايتەۋىر ءبىر بىلەتىنىمىز, سەن ەلىمىزدىڭ اسا كورنەكتى ونەر, مادەنيەت, ادەبيەت, عىلىم قايراتكەرلەرىنەن سۇحبات الىپ, ءتىلىڭنىڭ مايىن تامىزا ءتالىمدى ەتىپ جازعانىڭ. ولاردىڭ اتىن اتاپ, ءتۇسىن تۇستەۋدىڭ قاجەتى شامالى شىعار. وقىرمان, كوكەيىڭدەگى ءبىر نار تۇلعانى ەلەستەتىڭىزشى. انە, سول قايتالانباس تارلان تۋرالى قاراشاش قالام تەربەگەنىن ەسىڭە الا جۇرگەيسىڭ. اۋىزەكى اڭگىمەدە نە ايتىلمايدى. سۋداي سۇيىقتاۋ, قۇمداي سۋسىلى باسىم كەتىپ جاتادى. سونىڭ ءبارىن قول ديىرمەننەن شىققان ۇنداي ماپ-مايدا, ءتۇيىرسىز عىپ, ءدامىن تاتتىرا بىلەسىڭ. ءدامى قانداي جانە!
قارلىعاشىم قاراشاش! سەنىڭ ءار جازعانىڭدى كوكتەمدە كەلەر قارلىعاشتاي ساعىنا كۇتىپ وتىراتىن وقىرماندارىڭنىڭ بارى قانداي عانيبەت. سولاردان سىر جاسىرىپ قايتەم. قاراشاش-اۋ, جازعاندارىڭدى جيناستىرىپ, جيناق ەتىپ شىعارۋىڭ كەرەك دەپ ۇنەمى, قيىلىپ ءجۇرمىن عوي. قۇلاعىڭا اسپايسىڭ. جازىلدى ءبىتتى. ونى كىم وقيدى دەيسىڭ. تالعامپازدىقتىڭ دا شەگى بار. سەنى سەندىرە سويلەيىنشى, جازعاندارىڭدى قاۋزاپ وقيتىندار, كىتاپ كۇيىندە دە قاستەرلەر ەدى عوي. وسى جاعىن شىمبايىڭا باتىرىپ ادەيى ايتىپ وتىرمىن. ءالى دە كەش ەمەس, ءوزىڭ ءۇشىن ەمەس, وزگە ءۇشىن قۇراستىرىپ, جيناق ەتىپ باستىرشى. بارلىق جانر قامتىلعان بەرەكەلى دۇنيە بولارىنا سەنەمىن.
قالامداسىم قاراشاش! سەنىڭ وسى گازەت قىزمەتىنە جەگىلگەن شيرەك عاسىردان استام مەرزىمدە قامتىماعان تاقىرىبىڭ جوق شىعار. قاي جانردىڭ دا مايتالمانىسىڭ. سۋ توگىلمەس جورعاسىسىڭ. استانانى رۋحاني جاعىنان تۇرعىزىپ, سەزىممەن, تالعاممەن ساۋلەتتەندىرۋشىلەردىڭ ءبىرىسىڭ دەسەك, قاتەلەسپەيمىز. كىرپىشپەن ساراي سوعىلار, ال كوركەم سوزبەن, تەرەڭ ويمەن سول سارايدىڭ تۇڭلىگى ومىرلىك جەلپىنىپ تۇرار. ەلدىكتىڭ ەكپىنىن سەزدىرىپ, تاۋەلسىزدىكتىڭ تۋىن جەلبىرەتىپ تۇرار. بەرىك قاۋىمداستىقتىڭ اجىرامايتىن قابىرعاسىن بەكەمدەپ قۇرار! سۇيىكتى گازەتىڭمەن قوسا سەنىڭ دە ۇلەسىڭ بار وسى قاسيەتتى قاربالاس, كۇيبەڭ تىرلىكتە. ارينە, ءوزىڭ ءۇشىن – كۇيبەڭ, ەلىڭ ءۇشىن – كۇي-دەم! سەن باقىتتىسىڭ, ءار ماقالاڭمەن وتانىڭنىڭ ەرتەڭىن ويلاپ, جان-جۇرەگىڭمەن كۇيگەن!
ال قاراشاش! ءوزىڭ بىلەسىڭ, گازەت بەتى سوزىلمايدى. ءتىل ۇشىمداعى ايتىلماعانى قينايدى. قالامىم دا قاناتتانباعان ويلارىمدى قيمايدى. وتكەندەگى ءبىر ۇجىمدىق قۋانىشتى وتىرىستا ايتقان «قيمايمىن» ءانىڭ سەزىمىمدى باۋراپ كەتكەنىن قاراشى. «ۇياسىنا باتقان كۇندى قيمايمىن, ەرتە سولىپ جاتقان گۇلدى قيمايمىن...» – دەپ اق كوبەلەك قاناتىمەن ىلەسىپ, مىنا داۋرەننىڭ باعاسىن اسقاقتاتا اۋەلەتكەن ەدىڭ. سوندا ويلاعام, مىنا قاراشاش قالامىنىڭ قۇدىرەتتى قارىمى انمەن ورنەكتەلگەن الىمىمەن, نازىك جۇرەك ناقىشىمەن, ادىلدىكتى ءسۇيگەن بولمىسىمەن, تۋرالىقپەن سۋارىلعان تالانتىمەن, اي ساۋلەسىندەي اقيقاتشىل اقىل-ويىمەن اجارلانىپ, بولەك بىتىمدەنىپ, ساپالىق نۇسقاسىمەن ايقىندالىپ تۇرعان ەكەن عوي دەپ.
...وسى ويىمنىڭ دۇرىستىعىن وقىرماندارىم دا قۇپتار دەپ, سەرگىپ, ءۇمىتتى جايمەن ءۇشبۋ حاتىمدى اياقتادىم, قاراشاش!
قايسار ءالىم.
ەلەنا رىباكينانىڭ 20 جەتىستىگى
تەننيس • كەشە
جەڭىل اتلەتتەر قىتايدا جەتى جۇلدە ولجالادى
سپورت • كەشە
دزيۋدوشىلار پاريجدە ءۇش قولاعا قول جەتكىزدى
سپورت • كەشە
قوستاناي وبلىسىندا ينتەرنەت-الاياقتىقتىڭ جولى كەسىلدى
ايماقتار • كەشە
رەفەرەندۋمنىڭ قاشان وتەتىنى بەلگىلى بولدى
قازاقستان • كەشە