ءبىلىم بايگەسىنىڭ قورىتىندىسىنا كەلەر بولساق, بيىلعى تۇلەكتەردىڭ 98 مىڭى ۇبت تاپسىرىپ, ولاردىڭ شەكتى 50 بالدان اسقان 84 مىڭى مەملەكەتتىك گرانتتى تاعايىندايتىن كونكۋرسقا قاتىستى. ءبىلىم جانە عىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى اسحات ايماعامبەتوۆ ايتىپ وتكەندەي, 16-26 شىلدە ارالىعىندا كونكۋرسقا قاتىسۋعا وتىنىشتەر قابىلدانىپ, ءبىلىم گرانتىنا بارلىعى 75,5 مىڭ ۇمىتكەردىڭ ءوتىنىشى كەلىپ تۇسكەن. ناتيجەسى ەلدى ەلەڭ ەتكىزگەندەي, بيىلعى ۇمىتكەرلەردىڭ اراسىنان 25 بالمەن گرانتقا تۇسكەن تۇلەكتەردىڭ دە بارى بەلگىلى بولدى. وسىعان بايلانىستى ءبىلىم جانە عىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى اسحات ايماعامبەتوۆ باق وكىلدەرى ءۇشىن بريفينگ وتكىزدى.
ۆيتسە-ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, 25 بالمەن كوللەدجدەن كەيىن وقۋعا تۇسۋگە قۇجات تاپسىرعاندار يە بولعان. «كەيبىرى قىسقا مەرزىمدە كوللەدجدى بىتىرگەننەن كەيىن وقۋعا تۇسكىسى كەلەدى. ولارعا 3 جىل قىسقا مەرزىمگە وقيتىندار جاتادى. مىسالى, مەكتەپتى تامامداعان تۇلەكتەر ۇبت تاپسىرعاندا جوعارى بالل 140 بولسا, ولاردىڭ ەڭ تومەنگى شەكتى بالى 50-گە تەڭ. ال كوللەدجدەن كەيىنگى تۇلەكتەر تەك ەكى ءپاندى عانا تاڭداپ, 70 سۇراققا جاۋاپ بەرەدى, ياعني ولاردىڭ شەكتى بالى 25-كە تەڭ. بيىل «اتامەكەن» ۇكپ جانە كوللەدجدەردىڭ ۇسىنىسىمەن ءبىراز گرانت سانىن كوللەدجدەن كەيىنگى تۇلەكتەرگە بەردىك. بىراق كوللەدجدەن كەيىنگى گرانتتارعا كوپ سۇرانىس بولعان جوق, سوندىقتان وسى ماماندىقتار بويىنشا ولار شەكتى بالدى الا وتىرىپ, گرانتتى يەلەنىپ جاتتى. بۇل كوبىنەسە تەحنيكالىق باعىتتاعى ماماندىقتارعا تيەسىلى بولدى», دەدى ۆيتسە-مينيستر. ال بيىل ۇبت-دا ەڭ جوعارى بالل جيناعان شيارا قۇدايبەرگەنوۆانىڭ الماتىداعى سۇلەيمان دەميرەل اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەتكە وقۋعا ءتۇسىپ, «قارجى» ماماندىعى بويىنشا ءبىلىم الاتىندىعىن ايتا كەتكەنىمىز ءجون.
سونىمەن قاتار ۆيتسە-مينيستر گرانتتار بولىنىسىندەگى ءتيىستى كۆوتالار مەن قالدىق گرانتتار جايلى دا ايتىپ ءوتتى. «مىسالى بالاباقشا ماماندىعىندا قازاق تىلىندە ورىندار قالىپ قويدى دەلىك. ءبىز ونى ەرەجە بويىنشا سول ماماندىقتىڭ ىشىندە ورىس تىلىنە بەرۋىمىز كەرەك. ەگەر ول ورىن ورىس تىلىندە سۇرانىسقا يە بولماسا, وندا ءبىز قىسقارتىلعان مەرزىمگە وتكىزەمىز. ول جەردە دە ءوتىنىش بولماسا گرانتتى سول پەداگوگيكالىق سالانىڭ باسقا ماماندىقتارىنا ۇسىنامىز. جەڭىلدىكتەر ماسەلەسىنە كەلەر بولساق, بيىل اتا-انالارىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالار, قازاقستاننىڭ ازاماتى ەمەس ۇلتى قازاق ادامدار ءۇشىن بولىنگەن, سونداي-اق اۋىل جاستارىنا ەسكەرىلگەن كۆوتالار بولدى», دەدى ا.ايماعامبەتوۆ.
سونىمەن قاتار ول ءوزىنىڭ جەكە پاراقشاسىندا ۇبت-نىڭ بيىلعى جانە الداعى ۋاقىتتا جۇزەگە اسىرىلاتىن بىرقاتار ەرەكشەلىگىن اشىپ جازدى. بيىلعى گرانتتاردى بولۋدەگى ەرەكشەلىك سول, «التىن بەلگى» جانە باسقا دا جەڭىلدىك ساناتتارى تالاپكەرلەردىڭ بالى تەڭ تۇسكەن جاعدايدا عانا باسىمدىققا يە بولعاندىعىن اتاپ وتۋگە بولادى. قالعان جاعدايدا بۇرىنعىدان ەش وزگەشەلىك بولماعان سىڭايلى. الايدا ۆيتسە-مينيستر كەلەسى جىلى جوو-عا تۇسۋگە وتىنىشتەردى قابىلداۋ جانە مەملەكەتتىك گرانتتاردى الۋ ءۇشىن كونكۋرسقا قاتىسۋ ۇدەرىستەرىن وڭتايلاندىرۋ جوسپارلانىپ وتىرعاندىعىن ايتادى. ونىڭ سوزىنشە, قازىر بۇل قانشاما قۇجات جيناۋدان تۇراتىن ۇلكەن جۇيە بولىپ تابىلادى. سونىمەن قاتار ءوتىنىش بەرۋشىلەر ۇزىن-سونار كەزەككە تۇرىپ, كەلەڭسىزدىكتەرگە دە كەزدەسىپ جاتادى. ودان بولەك, اتالعان جۇيەدە قۇجاتتاردى قابىلداپ الاتىن تەحنيكالىق حاتشىلاردىڭ ۇقىپسىزدىعىنان دا كەلەڭسىزدىكتەر بولىپ قالادى. «بولاشاقتا بۇل جۇيە تولىعىمەن تسيفرلاندىرىلىپ, ءوتىنىش بەرۋشى تۋرالى بارلىق مالىمەت «جەكە تۇلعالار» مەملەكەتتىك مالىمەتتەر بازاسىنان باستاپ, زەينەتاقى بەرۋ بويىنشا مەملەكەتتىك ورتالىققا دەيىنگى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ اقپاراتتىق جۇيەلەرىنەن الىنادى. تالاپكەرلەر ءوز وتىنىشتەرىن عالامتور ارقىلى قاشىقتىقتان جىبەرە الادى. ۇبت مەن كت وتۋگە ءوتىنىش قالدىرۋ دا وسى جولمەن جۇزەگە اسىرىلادى. ۇبت-عا قاشىقتىقتان جازىلۋ – مەكتەپتىڭ بەدەلىن تۇسىرمەس ءۇشىن تەستىلەۋگە جىبەرىلمەي وتىرعان ۇلگەرىمى تومەن وقۋشىلاردىڭ ماسەلەسىن شەشەدى. وكىنىشكە قاراي, قازىرگى كەزدە جوعارى كورسەتكىشتەرگە يە بولۋ ءۇشىن كەيبىر مەكتەپتەر وسىنداي ادىستەردى قولدانۋدا», دەيدى ۆيتسە-مينيستر.
بۇدان بولەك ۇبت-عا قاشىقتىقتان جازىلۋ مەن مەملەكەتتىك گرانتتاردى الۋ ۋنيۆەرسيتەت پەن ماماندىقتاردى تاڭداۋ كەزىندەگى ناقتىلىق ماسەلەسىن شەشەتىنى ايتىلعان. «مينيسترلىكتىڭ ۇبت قورىتىندىسى بويىنشا ايماقتاردىڭ رەيتينگىسىن جاساۋعا شەكتەۋ قويعانى قالا مەن اۋدان اكىمدەرىنىڭ ستاتيستيكاعا سالعىرت قاراۋىنا الىپ كەلدى. اتالعان ماسەلە بويىنشا قاراستىرىلاتىن تاعى بىرقاتار يدەيالار بار, ءبىز ونى تامىز كونفەرەنتسياسىندا تالقىلايتىن بولامىز», دەيدى اسحات قانات ۇلى.
ءبىلىم سالاسىنا قاتىستى اعىمداعى جىلدىڭ باستى ەرەكشەلىگى, ەلباسىنىڭ باستاماسى اياسىندا مەملەكەتتىك گرانت سانى تاعى 20 مىڭعا ارتقانى بولاتىن. وسى ورايدا باكالاۆريات دەڭگەيىندە گرانتتاردىڭ جالپى سانى 53,5 مىڭ ورىندى قۇراپ وتىر. مينيسترلىك پەن ۇلتتىق تەستىلەۋ ورتالىعىنىڭ الدىن الا بەرگەن مالىمەتتەرىنە سۇيەنسەك, اتالعان 20 مىڭ گرانتتىڭ 11 مىڭى تەحنيكالىق ماماندىقتارعا, ونىڭ ىشىندە اقپاراتتىق تەحنولوگيالار, روبوت-تەحنيكا جانە نانو-تەحنولوگيالار سالاسىنداعى مامانداردى دايارلاۋعا, 5 مىڭى – ەڭبەك نارىعىنا قاجەت باسقا دا ماماندىقتارعا, 3 مىڭى – ماگيسترلەردى, 1 مىڭى PhD دوكتورلارىن دايارلاۋعا باعىتتالدى. وسىلايشا جوعارى ءبىلىم الۋ ءۇشىن ءبىلىم گرانتتارىنىڭ سانى ناقتى 53 594 گرانتقا دەيىن جەتتى. ونىڭ ىشىندە, 50 944 گرانت 1-كۋرسقا قابىلداۋ ءۇشىن, 2650 ورىن – جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ دايىندىق بولىمدەرى ءۇشىن بولىنگەن.
ميراس اسان,
«ەگەمەن قازاقستان»
