مەديتسينا • 27 شىلدە, 2018

جۇمىسشىلار مۇددەسى قوعامدىق باقىلاۋ ارقىلى قاداعالانادى

650 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

ەل ەكونوميكاسىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتى بولۋى جۇمىس كۇشى­نىڭ الەۋەتىمەن تىعىز بايلانىس­تى ەكەندىگىن ەلىمىزدەگى كاسىپ­وداق­تار قىزمەتىنە جۇكتەلگەن جاڭا مىن­دەتتەردىڭ بارىسىنان ايقىن اڭعا­رامىز. مەم­لەكەت باس­شى­سى­نىڭ بيىلعى  جولداۋ­ىن­دا كاسىپوداقتار قىزمەتىنە ۇلكەن ءمان بەرىلگەن بولاتىن. وسى ورايدا كاسىپوداقتار قىزمەتىن جان­داندىرۋدىڭ زامانعا ساي جۇيە­سىن قۇرۋدى, الەۋەتىن تولىق پاي­دالانۋدى باسشىلىققا الا وتىرىپ, قازاقستاننىڭ كاسىپ­وداقتار فەدەراتسياسى تاراپىنان «جول كارتاسى» ازىرلەندى.

جۇمىسشىلار مۇددەسى قوعامدىق باقىلاۋ ارقىلى قاداعالانادى

بۇگىندە فەدەراتسيانىڭ 2 ميلليوننان استام مۇشەسى بار. اعىم­داعى جىلدىڭ شىلدە ايىندا الماتى قالاسىندا القالى جيىندا كاسىپ­وداق­تار فەدەراتسياسىنىڭ توراعاسى با­قىتجان ءابدىرايىم كاسىپوداقتار قىزمەتىنىڭ ءمانى الەۋمەتتىك ادىلەت­تى­لىكتى دامىتۋمەن بايلانىستى ەكە­ن­دىگىن اتاپ وتكەن بولاتىن. ياعني فە­دەراتسيانىڭ مىندەتى – كاسىپ­وداق­­تار­دىڭ بىرلىگىن نىعايتۋمەن قا­تار ۇيىم­دىق قۇرى­لىم­داردىڭ قىز­مەتىن جە­تىلدىرۋ بولماق. كاسىپ­وداق­تار الەۋ­­مەتتىك جانە ەڭبەك قا­تى­ناس­تا­­رى ماسەلەلەرىن شەشۋگە, كاسىپ­ورىن­­­دار­دا قولايلى جاعدايلار مەن تۇراق­تى­­لىقتىڭ قامتاماسىز ەتىلۋىن ءجىتى باقى­لاۋ­دا ۇستاۋعا ءتيىس.

وسى باعىتتا «الماتى قالاسى كا­سىپ­­وداقتار ورتالىعى» اۋماقتىق كا­سىپ­­وداقتار بىرلەستىگىندە «الماتى قالا­سى­نىڭ كاسىپوداقتارىن جاڭعىر­تۋدىڭ جول كارتاسى» بويىنشا سالاداعى ماسەلەلەردى شەشۋگە, الەۋمەتتىك سە­رىك­تەستىكتى دامىتۋ جانە نىعايتۋعا باي­لانىستى كەشەندى جۇمىس جولعا قويىلعان. بىرلەستىكتىڭ قۇرامىنا 687 كاسىپوداق ۇيىمى كىرەدى. الماتىداعى كاسىپوداق مۇشەلەرىنىڭ سانى – 183 مىڭ. 

اعىمداعى جىلى الماتى قالا­سىنىڭ اكىمدىگى, «الماتى كاسىپ­وداق­تار وداعى» اۋماقتىق كاسىپوداقتار بىر­­لەس­تىگى, «الماتى قالاسى كا­سىپ-
­وداقتار ور­تالىعى» اكب, الما­تى قالاسى كاسىپ­كەرلەر پالاتا­سى اراسىندا 2018-2020 جىلدارعا ار­نال­­عان وڭىرلىك كەلى­سىم جاسالعان بو­لاتىن. بۇل قۇجاتقا ساي­كەس, جالدامالى جۇمىسشىلاردى ەڭبەك­پەن قامتاماسىز ەتە وتىرىپ, الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋدىڭ دەر كەزىندە ورىندالۋى قاداعالانادى.  ياعني جۇمىسشىلار ەڭبەكاقىسىن, زەي­نەتاقى جانە الەۋمەتتىك اۋدارىمدار­دى ۋاقىتىندا الىپ وتىرۋى ءتيىس.

«الماتى قالاسى كاسىپوداقتار ورتالىعى» اۋماقتىق كاسىپوداقتار بىر­لەس­تىگىنىڭ ءتورايىمى زاۋرەش ومىر­باەۆا قاۋىپسىز ەڭبەك جاعداي­لارىنىڭ كۇ­شەيتىلۋىنە بايلانىستى سوڭعى جىل­داردا وندىرىستە جاراقات الۋ جاع­داي­لارىنىڭ ازايعاندىعىن ايتادى. بۇل كورسەتكىش بيىل ەلىمىز بويىنشا 1500-ءدى قۇراعان. قازىرگى كەزدە ەڭبەك قاۋىپسىزدىگىن ارى قاراي جەتىلدىرۋگە باي­لانىستى قوعامدىق باقىلاۋ جۇيە­سى ارقىلى ونەركاسىپتىك جانە ەڭبەك قاۋ­ىپسىزدىگى كەڭەستەرى قۇرىلعان. ياعني كەڭەس قۇرامىنا كاسىپوداق جانە جۇ­مىس بەرۋشىنىڭ وكىلدەرى كىرەدى. بۇل الەمدىك تاجىريبەدە قالىپتاسقان ۇدەرىس. ەلىمىزدىڭ قولدانىستاعى ەڭبەك تۋرالى زاڭناماسىندا بەكىتىلگەن ءوندىرىس كەڭەسىنىڭ شەشىمدەرى جۇمىس بەرۋشى ءۇشىن مىندەتتى بولىپ تابىلادى. ءارى وعان جۇمىس بەرۋشى جاۋاپتى. كا­سىپ­وداقتار ءاربىر جۇمىس ورنى­نىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماق­ساتىندا وندىرىستىك قورلار مەن تەح­نو­لوگيالىق جابدىقتاردى جاڭار­تۋ­د­ى قاداعالاپ وتىرادى. وسى باعىت­تا  الەۋمەتتىك سەرىكتەستىك اياسىندا «قا-
ءۋ­ى­پسىز جۇمىس» باعدارلاماسى ازىر­لەن­دى. باع­دارلاما وندىرىستىك جاراقات الۋ­دىڭ, وقىس وقيعالاردىڭ الدىن الۋ سي­ياقتى قاۋىپسىزدىك  شارالارىن جاق­سار­تۋعا باعىتتالعان.

ناتيجەلى جۇمىسپەن قامتۋدى جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامى­تۋ­دىڭ 2017-2021 جىلدارعا ارنال­عان باعدارلاماسى اياسىندا جۇ­مىس­سىز­داردى جانە ءوزىن-ءوزى جۇمىس­پەن قام­تىعان ادامدارعا جار­دەمدەسۋ نەگ­ى­زىن­دە ەڭبەك نارىعىندا سۇرانىسقا يە كاس­ىپتەرگە باۋلۋ ماق­ساتىندا قىسقا مەر­زىمدى كاسىپتىك وقىتۋ جۇيەسى دە جولعا قويىلعان.

اعىمداعى جىلى استانا قالاسىندا جوعارعى سوت پەن كاسىپوداقتار فەدەرا­تسيا­سى اراسىندا ءوزارا ارىپتەستىك تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى. وندا تا­راپتار كەلىسۋ ۇردىستەرى, تاتۋلاسۋ ورتالىعىندا قىزمەت كورسەتەتىن ما­مان­داردى وقىتۋ جانە قىزمەت ساپاسىن جاقسارتۋ ارقىلى داۋلاردى رەتتەۋ تۋرالى زاڭنامانى دامىتۋ جانە ءوزارا بايلانىس جاساۋ ما­سە­لەلەرى بويىنشا ارىپتەستىككە قول جەت­كىزدى. وسىعان وراي  كاسىپوداقتار فەدە­راتسياسىنىڭ اۋماقتىق كاسىپ­وداق­تار بىرلەس­تىك­تەرىنىڭ بازاسىندا تاتۋلاسۋ ورتالىق­تارىن اشۋ قا­راس­تىرىلۋدا. ال الما­تىدا اشىل­عان تا­تۋلاسۋ ورتالىعى سوتقا شاعىم­دار­دىڭ سانىن ازايتۋعا مۇم­كىندىك بە­رەدى. بىتىمگەرلىك راسىمدەر­دىڭ ءرولىن كۇ­شەيتۋ ازاماتتارعا داۋلاردى سوتقا جەت­كىزبەي شەشۋدە ۇلكەن كومەك كور­سەتەدى. سونىمەن قاتار 2018-2019 جىل­دار ارالىعىندا ەڭبەك جانە حا­لىق­تى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيس­تر­­لىگى, كاسىپوداقتار فەدەراتسياسى, «اتا­مەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پا­لا­­تاسى تاراپىنان «ۇجىمدىق شارت جا­سا­ڭ­ىزدار!» رەسپۋبليكالىق اكتسيا­سى ۇيىم­داستىرىلىپ وتىر. جاستار سايا­سا­تىن ىسكە اسىرۋدا ءارى وقيتىن جاس­تار­دىڭ الەۋمەتتىك جانە ەڭبەك قۇ­قىق­­تارى مەن مۇددەلەرىن قورعاۋدا «اتا­­مەكەن» كاسىپكەرلەر پالاتاسى جانە الماتى قالاسىنىڭ جۇمىسپەن قام­تۋ ورتالىعىمەن بىرلەسىپ بوس ورىن­دار جارمەڭكەسىن, سەمينارلار, دوڭگە­لەك ۇستەلدەر تۇراقتى وتكىزىلىپ كەلەدى.

جۇمىسشىلار مۇددەسىن قورعاۋدا حالىق­ارالىق بايلانىستار دا جول­عا قويىلعان. اعىمداعى جىلى تۇر­كيا­نىڭ, قحر حاينان پروۆينتسياسى كا­سىپ­وداق ورتالىقتارىنىڭ دەلەگاتسيالارىمەن وتكەن كەزدەسۋلەر بارىسىندا دەمالىس بەرۋگە, دەمالىس بولىمدەرىن بولۋگە, قىزمەتكەرلەردى قىسقارتۋعا, بالا كۇتىمىنە ارنالعان دەمالىسقا, جالا­قىنى ۇلعايتۋ مۇم­كىن­دىگىنە قاتىستى شەتەل تاجىري­بەلەرى تالقىلاندى.

«الماتى قالاسى كاسىپوداقتار ور­تالىعى» اۋماقتىق كاسىپوداقتار بىر­لەستىگى جۇمىسشىلار مۇددەسىن قور­عاۋدى جەتىلدىرۋگە بايلانىستى ال­ما­تى قالاسى مەملەكەتتىك ەڭبەك ينسپەك­تسياسى جانە كوشى-قون باسقارماسى, قوعامدىق كەڭەس, جاستار ۇيىمى, ىسكەر ايەلدەر قاۋىمداستىعى, «جاس وتان» جاستار قاناتى, باستاۋىش كاسىپوداقتار ۇيىمدارىمەن تىعىز بايلانىستا جۇمىس ىستەپ كەلەدى.

ەلۆيرا سەرىكقىزى,

«ەگەمەن قازاقستان»

الماتى

سوڭعى جاڭالىقتار