ءبىزدىڭ ءبىر جامان ادەتىمىز بار. دالىرەگى, ءبىزدىڭ جامان ادەتىمىز كوپ قوي, سونىڭ وتە-موتە جامان بىرەۋى – ەلگە بەرەرى مول قانداي دا ءبىر يگى باستامانى شامادان تىس ورىنسىز جارنامالاپ, رەتسىز تىققىشتاي بەرەتىنىمىز. ورىس ساياساتكەرىنىڭ تىلىمەن ايتساق «ارتىق ەتكىمىز-اق كەلەدى, ادەتتەگىدەي بولىپ شىعادى». سونىڭ جارقىن ءبىر كورىنىسى ەلباسىمىزدىڭ بىلتىرعى ءساۋىر ايىندا جاريالانعان «رۋحاني جاڭعىرۋ – بولاشاققا باعدار» ماقالاسىنان كەيىنگى اقپارات قۇرالدارىندا قالىپتاسقان جاعداي. ءبىز قازىر اعاش وتىرعىزۋ, ارىق تازالاۋ سەكىلدى اعىمداعى جۇمىس جايلى دا «رۋحاني جاڭعىرۋ اياسىندا» دەپ جازاتىن بولدىق. ال ناعىز رۋحتى جاڭعىرتار ىستەر سولاردىڭ تاساسىندا قالىپ بارا جاتىر. مىسالى؟
مىسالى, سوناۋ 1946 جىلى كەڭەستىك ورىس جازۋشىسى الەكساندار بەكتىڭ «ۆولوكولامسكوە شوسسە» پوۆەسى ورىس تىلىنەن يۆريتكە اۋدارىلىپ قويدى (نەگە يۆريتكە اۋدارىلادى دەگەن سۇراققا كەلسەك, ا.بەك – ورىستانعان داتتىڭ ۇرپاعى. انالارىنىڭ ءبىرى ەۆرەي ۇلتىنىڭ وكىلى بولسا كەرەك...). دەربەس يزرايل مەملەكەتى قۇرىلدى دەپ جاريالانۋدان, ونىڭ مەملەكەتتىك ءتىلى يۆريت بولىپ بەكىتىلۋدەن اتتاي ەكى جىل بۇرىن... ال يۆريت ءتىلىنىڭ ءوزى ەۆرەي حالقى مەملەكەتتىگىنەن ايرىلعانىنان بەرگى ەكى مىڭ جىل بويىندا تەك ءدىني كىتاپتار ءتىلى بولىپ ساقتالىپ قالعان, كۇندەلىكتى تۇرمىستا ونىڭ ورنىنا يديش ءتىلى قولدانىلىپ كەلگەن بولاتىن. 1948 جىلى يزرايل مەملەكەتى قۇرىلعاندا جاڭا مەملەكەتتىڭ پرەمەر-مينيسترىنەن باستاپ بارلىق تۇرعىنى كۇنىنە ەكى ساعات مىندەتتى تۇردە يۆريت ءتىلىن وقىپ-ۇيرەنۋمەن بولعان.
سونىمەن, جاڭا مەملەكەت قۇرىلدى جانە سول كۇننىڭ ەرتەسىنە پالەستينادا ەۆرەي مەملەكەتىنىڭ قۇرىلۋىنا قارسى بەس اراب مەملەكەتى يزرايلگە سوعىس جاريالادى (سەبەبى, بۇۇ-نىڭ «پالەستينانى ءبولۋ جوسپارىنا» سايكەس پالەستينادا قاتارلاسا قۇرىلۋى ءتيىس ارابتىڭ دەربەس مەملەكەتى قۇرىلماي قالدى, بۇل – ءوز الدىنا بولەك اڭگىمە). مۇنداي جاعدايدا جاڭادان قۇرىلعان ەۆرەي مەملەكەتىن قورعايتىن اسكەردىڭ رۋحى دا وتە مىقتى بولۋعا ءتيىس ەدى. مىنە, سول ماقساتقا جەتۋ ءۇشىن اسكەرگە شاقىرىلعان ءاربىر يزرايل ازاماتىنىڭ-جاۋىنگەرىنىڭ قولىنا الگى الدىن-الا اۋدارىلىپ قويعان كىتاپ تابىس ەتىلىپ تۇردى. نە ءۇشىن؟ وتانىن قورعاۋدى اتاقتى قازاق ساردارىنان ۇيرەنۋ ءۇشىن.
ءبىزدىڭ تاۋەلسىز ەل اتالعانىمىزعا 2 ەمەس 26 جىل بولدى. پاتريوتتىق تۇرعىدان رۋحاني جاڭعىرۋدى الەمنىڭ ءبىر بۇرىشىنداعى ەۆرەي حالقى وزىنە ۇلگى تۇتىپ كەلە جاتقان باۋىرجان باتىر جايلى تەڭدەسسىز تۋىندىنى – «ۆولوكولام تاسجولىن» ساپالى ەتىپ اۋدارىپ, ساربازدارىمىزدىڭ قولىنا ۇستاتۋدان باستاساق قايتەدى؟ ال جالپى پاتريوتتىق تاربيەگە كەلسەك, مەكتەپ قابىرعاسىندا قازاق جىراۋلارىنىڭ شىعارمالارىنان باستاپ ءازىلحان نۇرشايىقوۆتىڭ باۋكەڭ جايلى «اقيقات پەن اڭىز», باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ «ۇشقان ۇيا», ماعجان جۇماباەۆتىڭ «باتىر بايان», عابيت مۇسىرەپوۆتىڭ «قازاق سولداتى», ءىلياس ەسەنبەرليننىڭ «قاھار» سەكىلدى كىتاپتارىن كوپ تيراجبەن شىعارىپ, ارزان باعامەن ساتىلۋىن قولعا الساق, قانەكي!..
ومىرزاق اقجىگىت
شىمكەنت
