ونەر ۇجىمى دراماتۋرگ يران-عايىپتىڭ قازاقستاننىڭ عانا ەمەس, كۇللى تۇركى حالىقتارىنىڭ اڭىزىنا اينالعان قورقىت اتا تاعدىرىنان سىر شەرتەتىن «قورقىتتىڭ كورى» قويىلىمىن الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن جينالعان قالىڭ كورەرمەنگە تارتۋ ەتتى.
– مىنەكي, فرانتسيادا ءبىر اپتاعا سوزىلعان اۆينون فەستيۆالىندە الەمدىك تەاتر جۇلدىزدارىمەن قاۋىشىپ, قازاقستاننىڭ اتىنان قاتىسىپ كەلدىك. ءبارى ويداعىداي بولدى. فرانتسيا ەلى جاقسى قارسى الدى. پاريجدە, مارسەلدە بولدىق. جالپى فەستيۆال تۋرالى كوپ دۇنيە ايتۋعا بولادى. ەڭ باستىسى, بۇل تاجىريبە الماسۋ بولدى. الەمدىك تەاترلار قانداي باعىتتا جۇمىس ىستەپ جاتقانىن جانە ءبىزدىڭ تەاتردىڭ دەڭگەيىن بايقادىق. ءبىر تاۋلىكتەن اسا جول جۇردىك. ۇجىممەن جۇرگەننەن كەيىن جولدىڭ الىستىعى, اۋىرلىعى سەزىلگەن جوق. شەتەلدەن كەلگەن سايىن ەلىمىزدىڭ كەڭدىگى بايقالادى. «قازاقستان جەرىنە بىرنەشە فرانتسيا سىيىپ كەتەدى» دەپ بەكەر ايتپايدى ەكەن. كەڭ-بايتاق جەرىمىز, ەلىمىز امان بولسىن! «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا قولتىعىمىزدان دەمەپ جاتقان مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنە ۇجىم اتىنان ريزاشىلىعىمىزدى بىلدىرەمىز, – دەدى قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, م.اۋەزوۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك اكادەميالىق دراما تەاترىنىڭ اكتەرى دۋلىعا اقمولدا.
«اۆينون» حالىقارالىق تەاتر فەستيۆالىنىڭ ءۇشىنشى كۇنى م.Əۋەزوۆ تەاترىنىڭ ۇجىمى ليتۆانىڭ جانە كسرو مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ يەگەرى, تانىمال رەجيسسەر يوناس ۆايتكۋستىڭ ساحنالاۋىمەن «قورقىتتىڭ كورى» قويىلىمىن ۇسىندى. فەستيۆالعا əلەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن ءۇش مىڭعا جۋىق تەاتر ۇجىمى ونەر كورسەتتى. فەستيۆالدىڭ ەرەكشەلىگى, قاتىسۋشى تەاترلار سپەكتاكلدى قالا كوشەلەرىندە پارادقا شىعىپ جارنامالايدى ەكەن. سونداي-اق بيلەتتەر مەن افيشالاردى تاراتادى. سپەكتاكلدى قويار الدىندا تەاتر اكتەرلەرى گريممەن اۆينون كوشەسىمەن ءجۇرىپ, ساق, عۇن ءدəۋىرىن, شاماندىق ءدəستۇردىڭ سيپاتىن ەسكە ءتۇسىرىپ, قالا تۇرعىندارىنا قازاق جەرىنەن كەلگەنىن جەتكىزدى.
قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, تەاتر اكتەرى بەكجان تۇرىس فرانتسيا ەلىنە بارعان اسەرى تۋرالى ويىمەن ءبولىستى.
– ەلباسى مادەنيەتىمىزدىڭ وزىق ۇلگىلەرىنىڭ الەمدىك دەڭگەيدە كەڭىنەن تانىلۋى مەن باسەكەگە قابىلەتتىلىگىنىڭ حالىقارالىق دەڭگەيگە ساي كەلۋى اسا ماڭىزدى ەكەنىن, مادەنيەت ارقىلى ۇلتتىڭ بەت-بەينەسىن, رۋحاني بولمىسىن ايقىنداۋعا بولاتىنىن ايتقان ەدى. كەز كەلگەن ۇلتتىڭ ونەرى, ەڭ الدىمەن, ءوزىنىڭ ۇلتى ءۇشىن كەرەك. ۇلى ونەرىن الەمگە پاش ەتۋ ءۇشىن كەز كەلگەن ۇلت, ءوزى تالپىنىس جاساعانى ءجون, – دەيدى ول.
اۆينوندى تەاتر فەستيۆالى قالاسى دەۋگە ابدەن بولادى. وسى شاعىن قالا اتالعان فەستيۆالدى وتكىزۋ ارقىلى ءوزىن-ءوزى اسىراپ وتىر.
ەسكە سالا كەتەيىك, اكەمتەاتر 1984 جىلى فرانتسيانىڭ نانسي قالاسىندا وتكەن حالىقارالىق تەاتر فەستيۆالىنە ءازىربايجان مامبەتوۆتىڭ «قوزى كورپەش – بايان سۇلۋ» سپەكتاكلىمەن قاتىسقان بولاتىن. اراعا 34 جىل سالىپ, ونەر ۇجىمى ورتالىق ازيادان تۇڭعىش رەت اتالعان فەستيۆالعا قاتىسىپ وتىر.
ادىلعازى باقىت ۇلى
