ايتسە دە, ونداي جاۋاپتى قادامدارعا كوشباسشىسىن كەيدە ۋاقىتتىڭ ءوزى تاڭداپ جاتادى. وسىدان تۋرا جيىرما جەتى جىل بۇرىن ەگەمەندىگىن ەندى الىپ, دەربەس مەملەكەت قۇرۋعا باعىت العان قازاقستانداي قۇت مەكەننىڭ اپىل-تاپىل باسقان العاشقى قادامىن نىقتاپ, باعىتىن انىقتاۋعا نۇرسۇلتان نازارباەۆتاي كورەگەن باسشىنى بۇيىرتۋى – ۋاقىتتىڭ ەرەكشە سىيى دەسەك, تيتتەي دە ارتىق ايتقاندىق ەمەس. استانا قالاسىنىڭ 20 جىلدىق مەرەيتويىنا وراي قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى قورىنىڭ ارنايى تاپسىرىسىمەن كورەرمەنگە جول تارتقان رەسەيلىك بەلگىلى رەجيسسەر راديك كۋدوياروۆتىڭ «ۋاقىت تاڭداۋى» («نازناچەننىە ۆرەمەنەم») اتتى ەكى ءبولىمدى دەرەكتى ءفيلمى وسى ويىمىزعا تولىقتاي ايعاق بولادى.
بۇعان دەيىن «شارل دە گولل. مارتەبەلى پرەزيدەنت» اتتى دەرەكتى فيلمىمەن كوپشىلىك كورەرمەن, اسىرەسە, قوعام قايراتكەرلەرى مەن ساياساتكەرلەردىڭ كوڭىلىنەن ورىن العان رەجيسسەر كۋدوياروۆتىڭ بۇل جۇمىسى دا مازمۇنى مەن تاريحي دەرەكتەردى كوركەمدىك بيىگىندە سويلەتە الۋ شەبەرلىگىمەن كورۋشىسىن بىردەن وزىنە باۋراپ الادى. اتالعان فيلم استانا قالاسىنىڭ 20 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنايى دايىندالعانىمەن, نەگىزگى ەكپىن مەن باسىمدىق تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى, ەلباسى – نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەل تاريحىنىڭ 30 جىلعا جۋىق ايتۋلى كەزەڭىندە سان ءتۇرلى سىناق پەن ماڭىزدى شەشىمدەرگە تولى قايراتكەرلىك قادامىن, كورەگەن ساياساتى مەن دەگدار بولمىسىن جان-جاقتى اشۋعا باعىتتالعان. سول ارقىلى ەلىمىزدىڭ جاڭا ەلورداسى – استانا قالاسىنىڭ گەوگرافيالىق قانا ەمەس, ساياسي-ەكونوميكالىق, جالپى تاريحي ماڭىزدىلىعى ساۋاتتى ساراپتالادى. رەسەي, قىتاي, جاپونيا, اۋستريا, بەلگيا, ۇلىبريتانيا, گەرمانيا, گوللانديا, يزرايل, يسپانيا, فرانتسيا, يتاليا, شۆەيتساريا سىندى الەمنىڭ الپاۋىت ەلدەرىنىڭ كوشباسشىلارى مەن سايا-
سي قايراتكەرلەرىنىڭ قازاقستان, استانا جايىنداعى, تاۋەلسىز ەلدىڭ الەمدىك ساياسي ارەناداعى تۇعىرىن تىكتەپ, باعىتىن انىقتاۋىنداعى ەلباسىنىڭ كەمەڭگەر شەشىمدەرى تۋراسىندا ايتقان پىكىرلەرى دەرەكتى تۋىندىنىڭ مازمۇنىن بايىتىپ, اۋقىمىن كەڭەيتكەن. وسى ارقىلى كورەرمەن قازاقستاننىڭ جاھاندىق كەڭىستىكتەگى ورنى مەن رولىنە جان-جاقتى كوز جۇگىرتىپ, بايىپتى ساراپتاما جاسايدى.
فيلمدە دەرەك كوپ, الايدا سول شەجىرەنىڭ بارلىعى كاسىبي شەبەرلىك پەن ورىندى پايدالانۋدىڭ ناتيجەسىندە قاراپايىم كورەرمەننىڭ قابىلداۋىنا قيىندىق تۋدىرمايدى. كەرىسىنشە, قىزىقتى ەتىپ بەرىلگەن, بۇعان دەيىن ەشبىر جەردە ەسكەرىلمەي كەلگەن ەل تاريحىنا, ەلباسىنىڭ جەكە ءوز باسىنا, ماڭىزدى شەشىم قابىلدار تۇستاعى ىشكى سەزىمدەرىنە قاتىستى ايتىلعان جۇرەكجاردى سىرلارى ءوزىنىڭ شىنايىلىعىمەن, دەرەكتەردىڭ بەينەلى سويلەتىلۋىمەن جۇرەكتى جاننىڭ كوڭىلىنە بەرىك ورنىعادى.
«مەن – وتە ارمانشىل اداممىن. بالا كۇنىمنەن مەنى الدىمدا ۇلكەن بولاشاقتىڭ كۇتىپ تۇراتىنىن ىشتەي سەزەتىنمىن. ول سەزىمنىڭ قايدان كەلگەنىن تۇسىنبەيمىن. بىراق ەس بىلگەلى وسى ءبىر عاجايىپ سەزىم مەنىمەن ۇنەمى بىرگە كەلەدى. ءالى ەسىمدە, ءبىر كۇنى اجەم ءتۇس كورىپتى. تۇسىندە مەن اق بوز اتقا ءمىنىپ تاۋعا قاراي ورلەپ بارا جاتىر ەكەنمىن. ورتا جولعا كەلىپ, ارتىما قارايلاسام, اجەم: «تومەن قاراما, تاۋدىڭ بيىگىنە, شىڭىنا شىق» دەپ باعىت سىلتەدى. بۇل جاي عانا ءتۇس ەمەس, مەنىڭ بولاشاعىما باعىتتالعان ايان بولسا كەرەك. كەيىن اجەم ءتۇسىن ايتىپ, ءوز جورامالىن جەتكىزگەندە-اق مەن سول بولاشاققا سەنگەنمىن. ول ارماننىڭ ءدال وسىنداي جاۋاپتى قادامعا الىپ كەلەتىنىن ناقتى بىلمەسەم دە, ەلىم ءۇشىن پايدامدى تيگىزەتىنىمە شىن يلانعانمىن. ءتىپتى, كەيىن قاراعاندى پوليتەحنيكالىق ينستيتۋتىنىڭ ستۋدەنتى بولعانىمدا كەيدە تاڭەرتەڭ بەتى-قولىمدى جۋىپ, ايناعا قاراپ تۇرىپ: «ەلىڭ ءۇشىن قايتسەڭ دە پايداڭدى تيگىزۋىڭ كەرەك» دەپ ءوز ءوزىمدى قامشىلايتىنمىن. وسىنداي ارمان مەن ماقسات مەنى العا جەتەلەدى. ەلىمنىڭ تاعدىرىنا قاتىستى ماڭىزدى شەشىمدەردى قابىلداۋىما سەبەپكەر بولدى. مۇنى بۇعان دەيىن ەشبىر جەردە ايتپاپ ەدىم, بۇگىن بولىسكىم كەلدى», دەپ ەلباسى قاراپايىم اۋىل بالاسىنىڭ قايراتكەر كوشباسشى دارەجەسىنە كوتەرىلگەنگە دەيىنگى ءومىر جولىندا اسەر ەتكەن ماڭىزدى ساتتەرىمەن بولىسەدى. اتالعان تۋىندىنىڭ باستى ەرەكشەلىگى ساياسي ماڭىزدى دەرەكتەرمەن قاتار قاراپايىم ادامي سەزىمدەردىڭ ءبىر ءفيلمنىڭ ءون بويىندا ەگىز ءورىلىپ, شەبەر شەندەستىرىلۋىندە دەر ەدىك.
مۇنىڭ بارلىعى دا, ءسوزسىز, كورەرمەنىن تولعانتپاي قويمايدى. تاۋعا قاراپ ەر جەتكەن بالانىڭ ارماندارىنىڭ الاسا بولۋى استە مۇمكىن ەمەس ەدى. سول اسقاق ارمان ەل تاريحىنداعى شەشۋشى كەزەڭدە جاۋاپتى قادامدارعا جەتەلەدى. ۇلت بولاشاعىنا بەيجاي قارامايتىن تۇلعا سول كەزدە-اق ءوزىن كورەگەن باسشى, دەگدار ساياساتكەر رەتىندە دالەلدەي ءبىلدى. ۋاقىت ۇسىنعان سىناقتىڭ ەشبىرىنەن جەڭىلمەي ازات ەلدىڭ بايراعىن زەڭگىر كوكتە جەلبىرەتتى. ەشكىم باسپاعان تىڭعا ءبىرىنشى بولىپ تۇرەن سالىپ, تاۋەلسىز ەلدىڭ تاريحىن تاعىلىمدى ەتتى. ءالى بەلگى تۇسپەگەن اق پاراق – ەگەمەن ەلدىڭ شەجىرەسى كورەگەن شەشىمدەرىنىڭ ارقاسىندا تاريح تارامدارىندا وزگەشە بەدەرلەنىپ, قازاققا عانا ءتان ءوز ورنەگىن ءتۇزدى. كۇنى كەشە تۇساۋى كەسىلگەن «ۋاقىت تاڭداۋى» دەرەكتى ءفيلمى بىزگە وسىنداي وي سالدى.
نازەركە جۇماباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
